Genel Bilgiler

  Karpal Tünel Sendromu (Bilek Kanalý Sýkýþma Sendromu )                                     Karpal Tünel Sendromu bir yada her iki elin ilk üç parmaðýný tutan ilerleyici özellik gösteren hareket sýrasýnda tutulan el parmaklarýnda, bazende kola doðru yayýlan aðrý ve uyuþukluðun arttýðý bir durumdur. Genellikle elin ortasýnda bulunan median sinirin basý altýnda kalmasý sonucu aðrý, uyuþukluk ve güçsüzlükle kendini gösterir. Median sinir normal olarak baþparmaðýn iç taraf yüzeyel duyusunu, iþaret parmaðýn, orta parmaðýn ve yüzük parmaðýnda duyusunu taþýr. Bu sinir bileðimizde Karpal Tünel olarak bilinen küçük bir kanaldan geçerek daðýlýr. Bu yüzden hastalýkta bu kanalýn adý ile anýlýr. Bu rahatsýzlýðýn ilk baþlangýç þekli, özellikle hanýmlarda hamur yoðurmak, elde çamaþýr yýkamak, el iþi yaparken veya daktilo bilgisayar tuþlarýna basarken yani el bileðini kullanarak yapýlan hareketli iþlerde uyuþukluðun meydana gelmesi ve özellikle ilk üç parmakta elektrik çarpar gibi bir elektriklenmenin hissedilmesidir. Karpal Tünel Sendromu’nda hastalar genellikle geceleri aðrýlarýn artmasýndan ve yanma tarzý bir acýnýn kiþiyi uykudan uyandýracak kadar fazla olmasýndan þikayet ederler. Tabiki bu durum hastalýðýn ilerlemesi ile doðru orantýlý olarak farklýlýk arz eder. Karpal Tünel Sendromu’na Kimlerde Rastlanýr? Genellikle 40 - 50 yaþ arasý hanýmlarda daha sýk görülür. Gerek iþ icabý, gerek hobi olarak el bileðiyle tekrarlayan iþlerle meþgul olanlar bu sendromun kurbanlarý olabilirler. Örnekleme yaparsak marangozlar, fýrça kullanarakboya veya resim yapanlar, tenis oynayanlar, elleriyle sýklýkla bulaþýk yýkayanlar, þöförler ve benzeri þekilde el bileðini tekrarlayan hareketlerle meþgul olanlarý sayabiliriz. En sýk olarak erkeklerde kasaplýk mesleði ile uðraþanlarda görülmektedir. Hanýmlarda hamilelik sýrasýnda görülür. Bu durum geçicidir. Doðumu müteakiben birkaç hafta içerisinde normale döner. Ayrýca hipotiroidi olan kiþilerde de geçici olarak rastlanabilir. Karpal Tünel Sendromu’nun meydana gelmesinde bazý baþka hastalýklarýnda rolü vardýr. Bunlarý þöyle sýralayabiliriz: Romotoid artirit, damar anomalileri, Tendonitis, Þiþmanlýk, Periferik sinir tümörleri veya kistleri ve yaþlýlýk gibi. Çok ileri yaþlarda ise dejeneratif eklem hastalýðýna baðlý olarak benzer þikayetler ortaya çýkar. Bu rahatsýzlýða osteoartritis denir. Ayrýca alkol alanlarda, þeker hastalýðý ve damarsal hastalýklarýnda normal durumlardan daha sýk görülebilir. Karpal Tünel Sendromu’nun Nedenleri Nelerdir?                                                                                                     El bileðinde tekrarlayan küçük travmalar bir band þeklinde Median sinirin üzerini örten karpal ligaman üzerinde skar dokusu oluþturarak bu ligamanýn kalýnlaþmasýna neden olurlar.Bu durumda kalýnlaþan bu doku median sinir üzerine basý yapar. Bu basý sonucu sinir giderek incelir, duyu iletim özelliðini kaybeder ve sinir dokusunun ölümüne yol açar. Bu sinir dokusunun ölümü bu sinirin innerve ettiði kas dokularýnda atrofiye neden olur. Dolayýsýyla parmaklarda ve ellerde güçsüzlük bir bulgu olarak ortaya çýkar. Geç kalýnan durumlarda yani zamanýnda taný konulamayýp aradan aylar geçmiþ ise tedaviye raðmen sinirdeki bu ileri derecedeki harabiyet irreversibl yani kalýcý olabilmektedir. Teþhis Nasýl Konulur? Hastanýn þikayetlerini anlatmasýyla klasik olarak teþhis konulabilir. Çünkü tipik bir öyküleri vardýr; bunlar zaman zaman gelip geçici fakat genellikle giderek artan ilk üç parmaðýn yarýsýnda uyuþukluk, ellerini biraz sallamak suretiyle geçen gece aðrýlarý, ilk yani baþparmaða ait kaslarda erimeyi takip eden zamanlarda güçsüzlük. El ve kollarda uyuþukluk, aðrý. kuvvet kaybý vardýr. Hastanýn muayenesi ile bu klasik þikayetler doðrulanýr. Ýlave olarak el bileðinde karpal ligamanýn bulunduðu yere refleks çekici ile vurulduðunda, hasta el parmaklarýnda elektrik çarpma yani bir þok benzeri bir yanýt alýnýr. Bu Tinel’s Sing olarak bilinir. EMG testi ile % 90 oranýnda kesin taný konulabilir. Bazen hastalýðýn baþlangýç döneminde, hastalar þiddetli aðrýdan þikayetçi olsalar bile EMG testi normal çýkabilir. Bu testin müsbet bir bulgu verebilmesi için hastalýðýn baþlangýcýndan itibaren en az 1 - 6 ay bir süre geçmesi gerekir. Karpal Tünel Sendromu Nasýl Tedavi Edilir? Tedavide esas olan Karpal tünelin sertleþebilmesidir. Bu da cerrahi olarak ligaman kesilerek median sinir üzerindeki basý ortadan kaldýrýlýr. Konservatif Tedavi: Ancak orta veya hafif derecedeki aðrý ve uyuþukluk varsa konservatif tedavi denenebilir.Bu da geceleri elin yüksek bir yere konularak istirahata sevk edilmesi yaný sýra analjezik etkili antienflamatuar ve yanýnda yararýnýn tartýþýldýðý özellikle içerisinde B6 vitamini bulunan B kompleks vitaminleri verilir. El ve kolundaki aðrý nedeni ile el bileðini sýkýca saran kiþiler farkýnda olmadan sinire daha çok basý yaparak hastalýðýn daha hýzla ilerlemesine bilinçsizce katkýda bulunmuþ olurlar. Böylece daha kýsa sürede adale erimesi geliþir. Gece aðrýlarý daha da artar. Orta derecede rahatsýz olanlarda lokal olarak steroid enjeksiyonu tanýmlanmýþtýr. Bu aðrýnýn geçmesinde oldukça etkilidir. Ancak sinir üzerindeki basý devam ettiðinden sinir harabiyeti gün geçtikçe artar. Bundan dolayý da yanýltýcý tedavi olabilir. Cerrahi Tedavi: Ýlaç tedavisi ile þikayetleri geçmeyen hastalara daha fazla zaman geçirmeden yani sinir harabiyeti daha fazla artmadan cerrahi tedaviye alýnmalýdýr. Cerrahi olarak sinir üzerindeki basý ortadan kalktýðýnda sinir üzerindeki harabiyette daha fazla ilerlemeden duracaktýr ve nöral fonksiyonda anlamlý iyileþme süratle görülecektir. Ýnsizyon elin orta hattýnda el kývrým çizgileri arasýnda yapýlmalýdýr. Kesi kosmetik olmalý yaklaþýk 1 - 1.5 cm boyunda yeterlidir. Bu cerrahi müdahale için hastanýn hastanede yatmasý gerekmez. Ayaktan gelen bir hastada lokal anestezi ile o bölge uyuþturulur. Kýsa süre içerisinde median sinirin üzerindeki karpal ligaman kesilerek sinir serbestleþtirilmiþ olur. Postoperatif Takip Genel olarak ameliyatý takip eden ilk iki gün eli istirahat ettirmeli ve yüksek bir yerde tutmalýdýr. Bandaj ertesi günü kaldýrýlmalý ve insizyon yeri betadine veya batticon ile temizlenerek temiz tutulmalýdýr. Daha sonra üzerini açýk býrakýp havalandýrýlmalýdýr. Müdahale yeri kuru olarak muhafaza edilmeli, su sabun deðdirmemeye çalýþýlmalýdýr. Komplikasyon nadiren oluþur. Eðer vak’a çok geç gelmiþ ve sinirdeki harabiyet çok ileri derecede ise uyuþukluk ve aðrý bir süre devam edebilir. Zaten günümüzde bu iþlem mikroþirürjikal endoskopik olarak yapýlmakta olup muhtemel komplikasyonlar görülmemektedir. Ameliyat gecesinden itibaren nazik olarak eksersizlere baþlanmalý, her bir parmaðý ayrý ayrý oynatmalý ve yavaþça yumruk yapmalýdýr. Ýyileþme Hastalar normal aktivitelerine 10 gün ile 3 hafta arasýnda dönebilirler. Periferik sinirler yaklaþýk olarak her ay 1 cm kadar bir iyileþme gösterirler. Bundan dolayý sinirin harabiyet derecesine göre cerrahi müdahale sonrasý iyileþme 6 ay ile 2 yýl arasýnda deðiþir. Geç kalýndýðýnda parmak kaslarýnda atrofi geliþmiþ ise bu durum tekrar eski halini almasý oldukça zordur. Yinede parmaklarýndaki kuvvet kas erimesine raðmen eski gücüne kavuþabilir. Üç ay sonra tenis oynayabilir. Fakat yinede el bileði kuvveti harcayacaðý durumlarda bileklik kullanýlmasý tavsiye edilir. Saðlýklý günler dileðiyle! Op.Dr. Davud YASMÝN