Sinüzit ameliyatý sonrasý baþarýlacaklar konusunda beklentileri gerçekçi tutmak gereklidir.

• Ameliyat sonrasý sinüzit olma sýklýðý ve süresi azalmalýdýr.

• Burundan daha rahat nefes alýp verilebilmelidir.

• Yaþam kalitesinde belirgin bir iyileþme olmalýdýr.

• Baþ aðrýsý, geniz akýntýsý yorgunluk gibi þikâyetler azalmalýdýr.

Ne oranda fayda göreceðinizi birçok faktör belirler. Sizin hangi þikâyetlerinizin ne oranda iyileþeceðini hekiminizle baþtan görüþmeniz sonrasý hayal kýrýklýðý yaþamamanýz açýsýndan önemlidir.

Alerjik zeminde geliþen sinüzitlerde sinüzit ameliyatý “alerjinizi” iyileþtirmeyecektir. Akýntý, kaþýntý, hapþýrýk için alerji ilaçlarýný kullanmaya devam etmeniz gerekecektir.

Sinüzit nedeni ile koku alma problemleri yaþayan hastalarda koku duyusunun ne oranda düzeleceðini tahmin etmek zordur. Hastalýk sinir uçlarýný tahrip etti ise koku kaybý kalýcý olabilmektedir. Bunu da önceden belirleyecek bir taný yöntemi yoktur.

 

Endoskopik sinüs cerrahisinde amaç týkalý olan sinüs kanallarýný açmaktýr. Bunun için endoskop denilen týkalý sinüs kanalýný gösteren DONANIMLAR kullanýlýr. Endoskopik görüntü altýnda bilgisayarlý tomografi kýlavuzluðunda özel aletler ile sinüs kanallarý açýlýr 

Endoskopik sinüs cerrahisi sýrasýnda cerrahýn hedefi, sinüsleri týkayan ve enfeksiyona yol açan her hastalýklý dokuyu çýkarmaktýr. Ýdeal olarak týkanýklýða neden olan dokunun ortadan kaldýrýlmasý ,daha önce týkanan sinüs kanallarýnýn kalýcý olarak açýlmasýna imkan verir.

Burada önemli nokta cerrahýn normal dokuya yada iltihaplanan sinüs iyileþtiðinde muhtemelen normale dönecek hafif hastalýklý dokuyu almaktan sakýnýlmasýdýr. Lüzumsuz ne kadar çok doku çýkarýlýrsa, iyileþmesi de o kadar uzun sürer ve komplikasyon riski de o kadar fazla olur. Hangi dokunun çýkarýlýp hangisinin býrakýlacaðý genelde cerrahýn takdirine baðlýdýr. Benim takip etmeyi sevdiðim ilke, mümkün olduðunca az ama gerektiði kadar da yap ilkesidir.

Günümüz cerrahlarýnýn ameliyat odasýnda muhtelif ilave alete eriþim imkâný vardýr. Bu aletleri kullanýp kullanmamak kiþisel tercih meselesidir. Bunlar:

Mikrodebriderler: Bir ucunda traþlayýcý diðer ucunda bir emme cihazý bulunan küçük bir tüptür. Cerrah cihazý ayaðýndaki bir pedal ile çalýþtýrýnca küçük tüp hastalýklý dokularý traþ eder, traþ edilen doku otomatik olarak tüp içine emilir. Ben mikrodebriderleri polipli sinüzitlerde seviyorum ve kullanýyorum.

Lazerler: Lazerler, doku buharlaþtýrmak amacý ile týpta kullanýlýrlar. Endoskopik sinüs cerrahisinin ilk yýllarýnda pek çok cerrah sýklýkla kullandý. Ancak dokuyu keserek deðil yakarak çýkardýðý için yara iyileþmesini olumsuz þekilde etkilediði görüldü. Bugün lazer endoskopik sinüs cerrahisinde çok nadir kullanýlýyor.

Görüntüleme güdümlü cerrahi (image - guided surgery): Özellikle ileri seviye sorununuz varsa kullanýlacak bir yöntem. Hastalýða veya geçirilmiþ cerrahiye baðlý burun anatomisi bozulmuþ ise kullanýlmasý gereken bir enstrümandýr. Normal vakalarda ameliyat süresini uzatmasý bir dezavantaj olarak düþünülebilir.

Endoskopik sinüs cerrahisi yaklaþýk olarak 1 saat kadar sürren bir ameliyattýr. Septum deviasyonu, konka hipertrofisi (burun eti büyümesi) gibi ilave sorunlar varsa ki çoðunlukla vardýr. Süre 1.5 saate kadar uzayabilir. Endoskopik sinüs cerrahisi ile burun estetik ameliyatý ayný anda yapýlabilir. Bu takdirde süre biraz daha uzayacaktýr. Ameliyat lokal anesteziyle (sýnýrlý uyuþturma) bile yapýlabilmesine raðmen ben genel anesteziyi tercih ediyorum. Böylece hasta hiçbir þey hissetmediði gibi ben de daha rahat çalýþýyorum.

Hastane seçiminde diðer ameliyatlardan farklý olarak, hastanenin endoskopik ekipmanlar açýsýndan geliþmiþ cihazlarla donanýmlý olmasý önemlidir.

Endoskopik sinüs cerrahisi son 20 yýldýr uygulanan bir yöntemdir. Daha önce cadwell luc denilen ameliyatlar yapýlýrdý. Bu ameliyatla týkalý sinüs kanalýnýn açýlmasý yerine aðýz içinden sinüse pencere açýlýrdý. Tabi ki bu pencere bir müddet sonra týkanýrdý. Hasta tekrar sinüzit ile uðraþmaya baþlardý. Bu olumsuz durumun etkisi ile insanlar arasýnda sinüzit müdahalelerine karþý bir soðukluk geliþmiþtir. Ancak unutulmamasý gereken nokta endoskopik sinüs cerrahisi felsefesi eski yöntemlerden tamamen farklýdýr ve bu sebeple sonuçlar yüz güldürücüdür.

 

Artýk ameliyat bitti. Daha iyi nefes almayý ve sinüs enfeksiyonlarýna daha az yakalanmayý dört gözle bekleyebilirsiniz. Ancak bu noktaya gelmeden önce nekahat döneminde sizleri neler bekliyor bilmeniz gereklidir:

Kanla karýþýk balgam gelmesi: Ameliyat sonrasý bu durum 3 hafta kadar devam eder. Ýlk bir hafta sulu olan bu durum sonrasý kurumuþ kabuk þeklinde kendini gösterir. Tamamen normal bir durumdur.

Burun týkanýklýðý: Burun týkanýklýðýnýz iyileþsin diye ameliyat olmuþsunuz ama ameliyat sonrasý hala burnunuz týkalý. Bu size çeliþkili gelmesin. Ýlk günlerde týkanýklýk tamamen normaldir. Bu cerrahi sonrasý burun içi kabuk ve ödeme baðlý bir durumdur. Gün be gün nefesinizdeki rahatlamayý hissedeceksiniz.

Baþ aðrýsý ameliyattan sonra birkaç gün sinüzit aðrýsýna benzer bir aðrý duyabilirsiniz. Bu durum için gerekirse aðrý kesici alabilirsiniz. Normal olan bu durum birkaç gün içinde geçecektir.

Yorgunluk: Ýlk birkaç gün anestezi ve ameliyata baðlý yorgunluk görülebilir. Bu durum da tamamen normaldir.

 

1) Kanama: Sinüzit ameliyatýndan sonra çok nadir görülür. Ameliyat sonrasý 3 hafta içinde bol kýrmýzý taze kan burundan gelirse bu önemli bir durumdur. Panik yapmayýn. Ancak, hekiminize kýsa sürede ulaþmaya çalýþýn. Ulaþamadýðýnýz durumda, yakýn bir saðlýk kuruluþuna baþvurun

2) Enfeksiyon: Ameliyat yerinde enfeksiyon kendini ateþ ve sarý yeþil akýntý ile belli eder. Ýlave antibiyotik kullanmanýz gerekebilir.

 

Ameliyattan dan sonra birkaç gün baþýmýza hýzlý kan akýmýna sebep olacak hareketlerden uzak durun. Bu tip hareketler kanamaya yol açabilir. Aðýr kaldýrma, ýkýnma, aðýr çaba gibi.

Bu ameliyat sonrasý özel bir perhiziniz yok. Alkol sigara hariç her þey serbest. Alkol sigarayý özellikle vurguluyorum. Sigara iyileþmeyi geciktirirken, alkol burun içi þiþliði artýracaktýr.

Ameliyatýn ertesi günü, çok sýcak olmamak kaydý ile banyo serbest. Hamam ve sauna için 1 ay beklemelisiniz

Araba kullanmaya 2 gün sonra baþlarsýnýz. Ancak uçak seyahati için en az 10 gün beklemelisiniz.

 

Ameliyat sonrasý burun fonksiyonlarýnýza tam olarak kavuþmanýz biraz zaman alacaktýr. Bu kiþiden kiþiye deðiþmekle beraber ortalama iki aylýk bir süredir. Ameliyatla ilgili olumlu sonuçlarý görmeniz için biraz sabýr gerektiðini çýkarabilirsiniz buradan.

Her hal ve þartta doðru cerrahi yapýlmýþsa zaman ve sabýrla çoðu kiþi sinüs ameliyatýndan elle görülür geliþme saðladýðýný fark edecektir.

 

Çok nadir olsa da, sinüzit ameliyatý esnasýnda istenmeyen ciddi durumlar görülebilmektedir. Bunlar görme yetisinde azalma, beyin zarlarýnda yýrtýlma ve buna baðlý beyin omurilik sývýsýnýn burundan gelmesi ve hayati damarlarýn zedelenmesidir.

Balon Sinoplasti (VIDEO ) adý verilen sinüzit ameliyatý biraz da bu tip komplikasyonlarla karþýlaþmamak adýna geliþtirilen yöntemdir. Bu teknikte ciddi istenmeyen durum ihtimali yoktur denilebilir.

 

Eðer ameliyat oldunuz ve sorun yaþýyorsanýz bunun birçok sebebi olabilir. Bu sebepler bulunup çözümler üretildiði takdirde sinüzitsiz bir yaþam sizi bekleyecektir. Eski ve etkili olmayan ameliyat teknikleri kullanýlmýþ olabilir.

1991 yýlýndan önce endoskopik sinüs cerrahisi kullanýlmamakta idi. Cadvel ameliyatý denilen bir ameliyat yapýlýrdý. Bu ameliyatla sadece yanaðýmýzdaki maksiller sinüslere müdahale edilirdi. Aðýz içinden sinüs içine bir pencere açýlýrdý. Beraberinde burun orta kýkýrdaðýnda eðiklik varsa düzeltilir bazen burun etlerinde küçültme prosedürü buna eklenirdi. Diðer sinüslere dokunulmazdý. Çünkü diðer sinüslere müdahale ancak yüzde kesiler yapýlarak mümkündü ve buda ciddi iz anlamýna geliyordu. Diðer sinüslere müdahale edilmediðinden sorunlar devam ediyor ve hasta ameliyat olmasýna raðmen yine sinüzit þikâyetleri devam ediyordu.

Ýlk olarak yapýlmasý gereken sinüslere yönelik bir tomografi çektirmektir. Böylece ilk ameliyattan artakalan sorunlarý ortadan kaldýrarak tam iyileþme saðlamak mümkündür. Bu durumdaki cerrahi müdahaleler genellikle kýsa, tampon gerektirmeyen, basit müdahalelerdir.

 

Bu durum sinüzit ile ilgilenen pek çok hekimin baþýna zaman zaman gelmektedir. Çoðunlukla frontal ve sfenoid sinüziti olan hastalarda bu durumla karþýlaþmaktayýz. Bu iki sinüse cerrahi olarak müdahale çeþitli riskler taþýr. Bazen hekim bu risklerden kaçýnma adýna yeterli ve gerekli müdahale yapmayabilir. Bu da sonrasýnda tam düzelmemiþ sinüzit ve buna baðlý þikâyetlerin devam etmesi þeklinde kendini gösterebilir.

Bu gibi cerrahi müdahalenin az da olsa risk taþýdýðý frontal ve sfenoid sinüzitlerin tedavisinde ‘Balon Sinoplasti’ altýn anahtardýr. Komplikasyonsuz etkili ve güvenilir bir yöntem olarak uygulanýr ve sorununuzu çözecektir.

 

Antibiyotik tedavisi ile þikâyetlerinde azalma olmayan kronik sinüzitli hastaya en son yapýlan BT incelemesi ile belirli sinüslerde dolgunluk saptanmasý ile olmasý gerektiði üzere sadece dolgunluk saptanan sinüse yönelik minör bir cerrahi uygulanmasý ve diðer sinüslere müdahale edilmemesi sonrasýnda bir süre her þey yolunda giderken takip eden zaman dilimi içerinde tekrar dirençli enfeksiyonlar ortaya çýkabilir.

Bu da az görülen bir senaryo deðildir. Modern endoskopik sinüs cerrahisi baþlangýcýnda probleme neden olmayan yapýlara dokunulmamasý esas alýnmýþtýr. Bu son derece mantýklý görülmekle birlikte yukarýdaki senaryo da bahsedilen hastada BT incelenmesi sýrasýnda kronik enfeksiyon odaðý olan sinüsler tespit edilirken BT çekimi esnasýnda soðumuþ olmasý muhtemel ancak ameliyat sonrasý problem oluþturan alanlarýn mevcudiyeti de mümkündür.

Bu durumdan kaçýnmak, bu tuzaða düþmemek için benim yaptýðým; cerrahi planlamadýðým BT görüntülemede iyi görünen yerleri de endoskopi ile güzelce muayene etmek veya hastanýn þikayetlerinin yoðun olduðu dönemde BT incelemesi yapmaktýr.

Eðer tekrar eden olaylar sonrasý ikinci bir ameliyata gerek olacaksa felsefeyi deðiþtirmek daha akýllýca olacaktýr. Ýlk sinüs cerrahisinde hedef en az iþlemle hastanýn sorunlarýný çözmek olmalýdýr ki pek çok hastada iþe yarar. Ancak ikinci cerrahide amaç üçüncü cerrahiye gerek kalmamasýný saðlamak olmalýdýr. Bu felsefe doðrultusunda ben ikinci cerrahide hastanýn hikâyesi ve anatomik yapýsýna göre deðiþmekle birlikte þüphelendiðim tüm sinüslere ve basit olmak üzere cerrahi iþlem uyguluyorum.

Tam teþhis ve kusursuz cerrahiye raðmen yara iyileþmesi yetersiz olabilir. Bu durum daha çok aktif burun enfeksiyonu (nezle grip) varken yapýlan ameliyatlardan sonra görülür. Çok küçük burun anatomisine sahip hastalarda da oluþabilir.

Ofis ortamýnda yapýlan pansumanlarla yara iyileþmesine yardýmcý olmak gerekir.

 

• Sigara kullanýmý,

• Kuru ortamda çok bulunma,

• Kirli havaya maruz kalma,

• Kiþisel bakýma ve hijyene özen göstermeme (banyo sonrasý saçý kurutmamak, rüzgârda kalmak vb)

• Þeker hastalýðý veya vücut direncini düþüren baþka rahatsýzlýklarýn olmasý.

Bu gibi durumlar ne kadar baþarýlý ameliyat yapýlýrsa yapýlsýn ameliyattan hastanýn istifadesini azaltmaktadýr.

Birlikte olan diðer rahatsýzlýklarýn kontrol altýna alýnmasý, yaþanýlan ortam havasýnýn ideal hale getirilmeye çalýþýlmasý, sigaranýn býrakýlmasý ve kiþisel bakýma özen gösterilmesi gereklidir.