x
Genel Bilgiler
Giriş
Bademcik ve Geniz Eti
Adenoid vejetasyon; (geniz eti): Adenoid dokusu her çocukta vardýr. Burunun arkasýnda geniz bölgesinde (nazofarenks) arka duvara yerleþir. Geniz eti, koanal bölgeyi týkýyarak obstrüksiyon þikayetleri yapabilir.Burun týkanýklýðý, aðýz açýk uyuma, horlama yapabilir. Uzun süren þikayetlerde "adenoid face" denen; üst damakta kubbeleþme, ön diþlerde damaðýn daralmasý sonucu öne doðru çýkma, ön diþlerin kapanmamasý oluþabilir. Ortodontik tedavi baþlangýcýnda adenoid vejetasyon hipertroisi( geniz eti büyümesi) veya burun týkanýklýðýna sebep olan diðer hastalýklarýn tedavisi istenir. Geniz eti lenfoid dokudur. Üst solunum yolu giriþinde bulunan Waldeyer halkasýnýn bir parçasýdýr. Çocuðun yaþýnýn ilerlemesi ile geniz eti küçülebilir. Adenoid doku geniz bölgesinde Östaki borusunun aðzýna basýnç yaparak kulak kanalýndan orta kulaða hava gitmesini engelleyebilir. Bu týkanýklýk çok olursa orta kulakta sývý birikimi olur. Zarda çökme, orta kulakta volum kaybý, iþitme kaybý oluþabilir. Östaki borusunu kýsmen etkiliyorsa sýk orta kulak iltihabý ve iyileþmede uzamaya sebep olabilir. Adenoid dokusu hipertrofisi olan çocuklarda sýk sinüzit hastalýðý, geniz akýntýsý, sinopulmoner refleks (sinüs hastalýðýnýn akciðer saðlýðýný etkilemesi), sýk farenjit oluþabilir. Geniz eti büyümesi olan çocuðun uyku düzeni bozulabilir, apne oluþabilir. Uyku düzeni bozulan çocuklarda geceleri alt ýslatma (enürezis)oluþabilir. Geniz eti alýnýnca alt ýslatma problemi geçebilir. Geniz eti çok büyük ve týkayýcý olanlarda sinüzit hastalýðý, ilaç tedavisine genellikle cevap vermez. Geniz eti alýnýnca kendiliðinden düzelebilir. Geniz eti büyümesinin ameliyatlýk olup olmadýðýnýn kararýný verirken klinik þikayetler çok önemlidir. Geniz eti filmi yardýmcý olabilir. En iyi teþhis nazofarenks bölgesine endoskop ile (rijit veye fiberoptik) bakmakla konulabilir. Adenoidektomi (geniz eti ameliyatý) genel anestezi ile yapýlýr. Adenoidektominin yaþ sýnýrý genel olarak yoktur, þikayetler ve klinik bulgular belirleyici olur. 3 yaþ civarýnda sýk yapýlýr. Yarýk damaklý çocuklarda geniz eti ameliyatý yapýlmaz. Eðer operasyon planlanýyorsa yüz geliþimi bozulmadan ameliyat yapýlmasý iyi olur. Ameliyat sonrasý çocuklarýn çok az þikayeti olur. Ertesi gün yeme içmede kýsýtlama kalkar. Bademcik ameliyatýnýn tersine, ameliyat sonrasý aðrý çok az oluþur.
Bademcik; (tonsila palatina): Bademcikler üst solunum yolundaki lenfoid zincirin (waldeyer halkasý) en büyük parçasýdýr. Bademciklerde girintiler vardýr, bu aktif yüzeyi arttýrýr.Bademciklerin fonksiyonunu, görevini özetleyecek olursak; Ýmmün sistemde görev yaparlar, lenfosit üretirler. Spefesik b azý koruyucu antikor üretirler. Çocuklarda bademcik büyümesi her zaman enfeksiyon belirtisi deðildir. Sýk tekrarlayan tonsillit ataklarý, kronik tonsillit, peritonsiller abse, aðýz kokusu (halitozis), týkanmaya sebep olacak derecede bademcik büyümesi, apne hastalýðý olanlarda bademcik ameliyatý yapýlýr. Bademcik ameliyatýnýn kesin bir yaþ sýnýrý yoktur, deðiþik uygulamalar olabilir. Ortalama olarak 4 yaþ ve 15 kilo sýnýr kabül edilebilir. Çocuk çok sýk hastalanýyor veya çok týkanýyorsa, geliþmesinde gerilik olacaðýndan þüpheleniliyorsa daha erken ameliyat yapýlabilir. Ameliyat bölgesi açýk yara olduðu için geniz eti ameliyatýnýn tersine ameliyat sonrasý oldukça aðrýlýdýr. Bol aðrý kesici ve sývý gýda alýnmasý gereklidir. Bademcik ameliyatýndan sonra immünolojik (koruyucu) fonksiyonlar diðer lenfoepitelyal organlar ve farenksteki oluþumlar taraf ýndan baþarýyla devam ettirilir. Bu nedenle irreversibl hastalýk taþýyan veya çok büyümüþ bademciklerin alýnmasý dezavantaj deðil, avantaj olarak deðerlendirilebilir. Tonsillektomi sonrasý farenjite karþý olan eðilim artmaz. Ses tonu ve konuþma üzerine tonsillektominin hiçbir zararlý etkisi yoktur. Damak yarýðý olan veya ameliyatýný olanlarda dikkatli olmak gerekir. Büyük bademcikler alýnýnca, bademciðin büyük olmasý ve rezonansý deðiþtirmesi nedeniyle olan seste deðiþim olabilir.Ses deðiþikliði geçici olabilir.
x
x
x
x
x
Giriþ
Bademcik ve Geniz Eti
Adenoid vejetasyon; (geniz eti): Adenoid dokusu her çocukta vardýr. Burunun arkasýnda geniz bölgesinde (nazofarenks) arka duvara yerleþir. Geniz eti, koanal bölgeyi týkýyarak obstrüksiyon þikayetleri yapabilir.Burun týkanýklýðý, aðýz açýk uyuma, horlama yapabilir. Uzun süren þikayetlerde "adenoid face" denen; üst damakta kubbeleþme, ön diþlerde damaðýn daralmasý sonucu öne doðru çýkma, ön diþlerin kapanmamasý oluþabilir. Ortodontik tedavi baþlangýcýnda adenoid vejetasyon hipertroisi( geniz eti büyümesi) veya burun týkanýklýðýna sebep olan diðer hastalýklarýn tedavisi istenir. Geniz eti lenfoid dokudur. Üst solunum yolu giriþinde bulunan Waldeyer halkasýnýn bir parçasýdýr. Çocuðun yaþýnýn ilerlemesi ile geniz eti küçülebilir. Adenoid doku geniz bölgesinde Östaki borusunun aðzýna basýnç yaparak kulak kanalýndan orta kulaða hava gitmesini engelleyebilir. Bu týkanýklýk çok olursa orta kulakta sývý birikimi olur. Zarda çökme, orta kulakta volum kaybý, iþitme kaybý oluþabilir. Östaki borusunu kýsmen etkiliyorsa sýk orta kulak iltihabý ve iyileþmede uzamaya sebep olabilir. Adenoid dokusu hipertrofisi olan çocuklarda sýk sinüzit hastalýðý, geniz akýntýsý, sinopulmoner refleks (sinüs hastalýðýnýn akciðer saðlýðýný etkilemesi), sýk farenjit oluþabilir. Geniz eti büyümesi olan çocuðun uyku düzeni bozulabilir, apne oluþabilir. Uyku düzeni bozulan çocuklarda geceleri alt ýslatma (enürezis)oluþabilir. Geniz eti alýnýnca alt ýslatma problemi geçebilir. Geniz eti çok büyük ve týkayýcý olanlarda sinüzit hastalýðý, ilaç tedavisine genellikle cevap vermez. Geniz eti alýnýnca kendiliðinden düzelebilir. Geniz eti büyümesinin ameliyatlýk olup olmadýðýnýn kararýný verirken klinik þikayetler çok önemlidir. Geniz eti filmi yardýmcý olabilir. En iyi teþhis nazofarenks bölgesine endoskop ile (rijit veye fiberoptik) bakmakla konulabilir. Adenoidektomi (geniz eti ameliyatý) genel anestezi ile yapýlýr. Adenoidektominin yaþ sýnýrý genel olarak yoktur, þikayetler ve klinik bulgular belirleyici olur. 3 yaþ civarýnda sýk yapýlýr. Yarýk damaklý çocuklarda geniz eti ameliyatý yapýlmaz. Eðer operasyon planlanýyorsa yüz geliþimi bozulmadan ameliyat yapýlmasý iyi olur. Ameliyat sonrasý çocuklarýn çok az þikayeti olur. Ertesi gün yeme içmede kýsýtlama kalkar. Bademcik ameliyatýnýn tersine, ameliyat sonrasý aðrý çok az oluþur.
Bademcik; (tonsila palatina): Bademcikler üst solunum yolundaki lenfoid zincirin (waldeyer halkasý) en büyük parçasýdýr. Bademciklerde girintiler vardýr, bu aktif yüzeyi arttýrýr.Bademciklerin fonksiyonunu, görevini özetleyecek olursak; Ýmmün sistemde görev yaparlar, lenfosit üretirler. Spefesik b azý koruyucu antikor üretirler. Çocuklarda bademcik büyümesi her zaman enfeksiyon belirtisi deðildir. Sýk tekrarlayan tonsillit ataklarý, kronik tonsillit, peritonsiller abse, aðýz kokusu (halitozis), týkanmaya sebep olacak derecede bademcik büyümesi, apne hastalýðý olanlarda bademcik ameliyatý yapýlýr. Bademcik ameliyatýnýn kesin bir yaþ sýnýrý yoktur, deðiþik uygulamalar olabilir. Ortalama olarak 4 yaþ ve 15 kilo sýnýr kabül edilebilir. Çocuk çok sýk hastalanýyor veya çok týkanýyorsa, geliþmesinde gerilik olacaðýndan þüpheleniliyorsa daha erken ameliyat yapýlabilir. Ameliyat bölgesi açýk yara olduðu için geniz eti ameliyatýnýn tersine ameliyat sonrasý oldukça aðrýlýdýr. Bol aðrý kesici ve sývý gýda alýnmasý gereklidir. Bademcik ameliyatýndan sonra immünolojik (koruyucu) fonksiyonlar diðer lenfoepitelyal organlar ve farenksteki oluþumlar taraf ýndan baþarýyla devam ettirilir. Bu nedenle irreversibl hastalýk taþýyan veya çok büyümüþ bademciklerin alýnmasý dezavantaj deðil, avantaj olarak deðerlendirilebilir. Tonsillektomi sonrasý farenjite karþý olan eðilim artmaz. Ses tonu ve konuþma üzerine tonsillektominin hiçbir zararlý etkisi yoktur. Damak yarýðý olan veya ameliyatýný olanlarda dikkatli olmak gerekir. Büyük bademcikler alýnýnca, bademciðin büyük olmasý ve rezonansý deðiþtirmesi nedeniyle olan seste deðiþim olabilir.Ses deðiþikliði geçici olabilir.
