Burun Gerisine Akýntý (BGA) boðazda akýntý toplandýðýný hissetmek veya burnun gerisinden akýntýnýn aktýðýnýn farkýna varmaktýr. BGA egzersiz, kalýn salgý veya boðaz kaslarý ve yutma ile ilgili sorunlardan ötürü de ortaya çýkabilir.

Normal olarak, burnu ve sinüslerin içini kaplayan salgý bezleri günde 250-500 ml. salgý üretmektedir. Bu mukozanýn yüzeyinde ancak mikroskopla görülebilen hareketli küçük kýllar vardýr. Bunlar salgýnýn geriye doðru hareket etmesini saðlar. Daha sonra bu bilinçsiz olarak farkýna varmadan yutulur. Bu salgý zarlarý ýslatýr ve temizler, enfeksiyonlara karþý savaþýr. Bu salgýnýn üretilmesi ve temizlenmesi sinirler, kan damarlarý, salgý bezleri, hormonlar, ve küçük kýlcýklar arasýnda ki iliþkiye baðlýdýr.

Artmýþ ince ve temiz salgý soðuk algýnlýðý, grip (üst solunum yolu viral enfeksiyonu), alerji, soðuk hava, parlak ýþýk, bazý besinler ve baharatlar, gebelik ve hormonal deðiþiklikler, doðum kontrol haplarý ve bazý tansiyon ilaçlarýnýn da içinde olduðu ilaçlar, ve burun içi kemik eðriliði gibi durumlarda görülür.

Vazamotor rinit allerjik olmayan aþýrý salgýlý ve týkalý burun þikayeti yapan bir hastalýkdýr. Artmýþ kalýn salgý sýklýkla kýþ aylarýnda nemlendirme yapýlmadan ýsýtýlan, nemin düþtüðü ev ve binalarda görülür. Bunun yanýnda sinüs ve burun enfeksiyonlarýnda ve kümes hayvanlarýnýn ürünlerine karþý oluþan allerjilerde de görülmektedir. Eðer soðuk algýnlýðýnda ki salgý zaman içinde kalýnlaþýp sarý, yeþil renk almaya baþlýyorsa muhtemelen bakterilerin yol açtýðý bir cismin belirtisi olabilir (fasulye, bezelye, bir parça kaðýt, oyuncaðýn bir parçasý v.b.) Salgýnýn azalmasý aþaðýda ki nedenlerden birinden dolayý olabilir:

1.Uzun süre çevreye ait tahriþ edici maddelere maruz kalmak burnu kurutup zarlarýn zarar görmesine neden olabilir (sigara dumaný, endüstriel dumanlar, araba dumanlarý). Salgý azaldýðýnda normalden daha kalýndýr ve yanlýþ olarak artmýþ hissi verir.

2.Yapýsal bozukluklar (burun septumu düzensizlikleri) hava akýmýný deðiþtirerek burun zarlarýnýn kurumasýna neden olur.(Yapýsal bozukluða baðlý olarak salgýyý arttýrýr veya azaltýr.)

3.Yaþýn ilerlemesiyle mukus zarlar büzüþür ve kurur. Bu normalden daha az ve kalýn salgý yapýlmasýna ve kiþinin BGA hissine kapýlmasýna yol açar.

4.Diðer az rastlanan nedenler de zarlarda deðiþiklik yaparak bu hisse neden olurlar.

Yutma aðýzda ki sývý ve katý gýdalarýn yemek borusuna geçmesinden oluþan karmaþýk bir olaydýr. Bu aðýzdaki, boðazdaki ve midedeki sinir ve kaslarýn koordinasyon içinde çalýþmasý ile olur. Yutma problemleri katý veya sývý gýdalarýn boðazda birikmesine daha sonra ses tellerinin olduðu bölgeye dökülmesine ve bunun sonucunda ses kýsýklýðý, boðaz temizleme hissi veya öksürük ortaya çýkabilir.

Yutma güçlüðünün birçok nedeni vardýr: Yaþla birlikte yutma kaslarý hem güçlerini hem de koordinasyon yeteneklerini kaybederler. Bundan dolayý bazen normal salgý bile mideye geçemeyebilir.

Uyku sýrasýnda yutkunma daha az olur ve salgý aðýzda birikir. Uyanýrken öksürme veya boðaz temizleme hissi duyulabilir

Her yaþta sinirlilik ve stres boðaz kaslarýnda kasýlmaya ve bunun sonucunda boðazda birþey varmýþ hissine neden olmaktadýr. Sýksýk boðaz temizlemek tahriþi daha da arttýrarak durumun kötüleþmesine neden olur. Besinlerin geçtiði yol üzerindeki büyümeler veya þiþlikler katý ve /veya sývý gýdalarýn geçiþini yavaþlatýr veya engeller.

Yutma bozukluklarý midedeki besinlerin veya asidin yemek borusuna veya boðaza geri geldiði Gastroözafageal Reflü (GER) veya Larengofarengeal Reflu (LPR) olarak tanýmlanan durumundan da kaynaklanabilir. Yanma hissi hazýmsýzlýk ve boðazda rahatsýzlýk belli baþlý bulgulardýr ve bunlar özellikle yemek yedikten sonra yatýnca daha da artmaktadýr. Yemek borusu ile midenin birleþim yerinde meydana gelen torba þeklindeki fýtýklarda buna neden olur.

Tedaviye baþlamadan önce mutlaka teþhis konulmalýdýr. Bu detaylý bir Kulak Burun Boðaz muayenesi ve muhtemel bazý laboratuar, endoskopik ve röntgen çalýþmalarýný içermektedir.

Bakteriyel enfeksiyonlar antibiyotikler ile tedavi edilir ancak bunlar geçici bir iyileþme saðlar. Kronik sinüzite kapalý sinüslerin aðzýný açmak için yapýlacak cerrahi bir müdahaleye ihtiyaç vardýr.

Allerji; sebebini ortadan kaldýrmakla kontrol edilebilir. Antihistaminikler ve dekonjestanlar, kromolin ve steroid burun spreyleri, diðer þekillerdeki steroidler ve hiposensitizasyon (aþý tedavisi) tedavi için kullanýlabilir. Ancak bazý antihistaminikler kurumaya neden olup salgýyý daha da kalýnlaþtýrýrlar. Dekonjestanlar kan basýncýnýn artmasýna, kalp ve tiroid rahatsýzlýklarýnýn þiddetlenmesine neden olurlar. Steroid spreyler tibbi kontrol altýnda genellikle yýllarca güvenle kullanýlabilir. Ancak kýsa dönemde yan etkisi olmayan aðýzdan alýnan ve enjeksiyonla verilen steroidlerin uzun dönem kullanýmlarýnda muhakkak sýký bir kontrol ve gözlem yapýlmalýdýr.

Gastroözafageal Reflü tedavisine yataðýn baþ tarafýný 12-15 cm kaldýrmak, az ve sýk yemek yemek, alkol ve kafeinin yasaklanmasý, yorucu olmamak þartýyla spor yapýlmasý gibi yaþamý düzenleyici önerilerle baþlanýr. Antiasit veya bu hastalýkda çok etkili olan mide asit üretimini durduran ilaçlar doktor kontrolunda verilmelidir. pH ölçümü gibi kesin teþhis yöntemleri vardýr..

Yapýsal bozukluklar cerrahi uygulama gerektirir. Septum deviasyonu sinüslerin normal olarak boþalmasýný engeller ve kronik sinüzite neden olur. Septumdaki bir çýkýntý tahriþe ve anormal salgýya sebeb olacaktýr. Septumdaki bir delik kabuk baðlamaya neden olur. Geniþlemiþ veya þekli bozulmuþ konkalar (burnun yan duvarlarýnda çýkan ve hava akýmýnýn ayarlýyan, nemlendiren yapýlar) veya polipler (enfeksiyon, allerji veya tahriþ sonucunda oluþan selim büyümeler) de ayný þikayetlere yol açabilir.

Her zaman bir neden bulmak mümkün olmayabilir. Týbbi tedavi cevap vermezse hasta cerrahi tedaviye karar vermelidir.

Bazý durumlarda özel bir neden bulunamaz. Düzeltilebilecek bir hastalýk yoksa tedavi daha kolay akabilmesi için salgýnýn inceltilmesi yönünde olur. Bu daha ziyade sývý alýmý yetersiz olan yaþlý kiþiler için geçerlidir. Bu hastalar günde en az sekiz bardak su içmeliler, Kafeini býrakmalýlar ve eðer uygunsa idrar söktürücü kullanmamalýdýrlar. Salgýyý inceltecek guaifenesin veya organik iyot kullanýldýðýnda tükrük bezlerinde þiþme veya vücutta döküntü geliþirse ilaç kesilmelidir.

Burunun su ile yýkanmasý kalýn ve azalmýþ salgýnýn düzeltilmesine yardýmcý olur. Bu burun için yapýlmýþ özel cihazlarla günde iki ila altý defa uygulanabilir. Sýcak suyun içine yemek sodasý veya tuz ilave edilerek bu sývý yapýlabilir. Son olarak da reçete gerektirmeyen basit tuz çözeltiler burnu nemlendirmek için kullanýlýr.

BGA sýklýkla kýrmýzý, tahriþ olan bir boðaza neden olur. Boðaz kültürlerinden genellikle bir sonuç alýnmaz ama bademcikler ve diðer dokular þiþerek rahatsýzlýða neden olurlar. BGA tedavi edildiðinde bu olayda ortadan kalkacaktýr