logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen
 Doç.Dr. Selçuk PEKER            

Güncelleme: 6.04.2012

x

Genel Bilgiler

Giriş

HÝPOFÝZ ADENOMU (TÜMÖRÜ)

HÝPOFÝZ BEZÝ NEREDEDÝR?

Hipofiz bezi yaklaþýk bir bezelye büyüklüðünde bezdir. Kafatasýnýn orta bölümünde, gözlerin arkasýnda, beynin altýnda, her iki kulaðýn ortasýnda yeralýr. Ýki parçadan oluþur. Adenohipofiz adý verilen ön kýsmý ceninin geliþimi sýrasýnda aðýz tavanýndan, nörohipofiz adý verilen arka kýsým ise beynin aþaðýya doðru yaptýðý bir çýkýntýdan geliþir. Hiofiz bezi Türk eðeri denilen bir kemik oyuk içinde oturmaktadýr. Etrafýnda çok önemli yapýlar yer alýr.

Bunlar;

Görme sinirleri

Trigeminal sinir dallarý (yüzün hissiyatýný taþýyan sinir)

Göz hareketlerini saðlayan sinirler

Beyni besleyen þah damarýdýr.


HÝPOFÝZ BEZÝNÝN GÖREVÝ NEDÝR?


Salgýladýðý hormonlarla ya direk ya da indirek olarak vücut fonksiyonlarýný kontrol altýnda tutar. Bir tür orkestra þefi gibidir.


Adenohipofiz:

Prolaktin ( Gebelik ve anne sütü)

Büyüme hormonu (Kemik ve kaslarýn büyümesi)

Follikül uyarýcý hormon (Gebelik/Menstürasyon)

Luteinizan hormon (Gebelik/Menstürasyon)

Adrenokortikotropik hormon (Kortizon salýnýmý)

Tiroid uyarýcý hormon (Metabolizma/tiroid)


Nörohipofiz:

Oksitosin (Gebelik ve anne sütü)

Anti diüretik hormon (Sývý dengesi)


HÝPOFÝZ ADENOMU NEDÝR?


Hipofiz bezindeki hücrelerden birinin anormal olarak üremesi ve bir tümör oluþturmasýdýr. Bu genellikle bir iyi huylu tümördür.


HÝPOFÝZ ADENOMLARI NASIL ADLANDIRILIRLAR?


Salgýladýklarý hormona göre;

Prolaktinoma (Prolaktin)

Hormon inaktif adenom (Hormon salgýlamaz)


Boyutlarýna göre;

Makroadenoma (1 cm’den büyük)

Mikroadenom (1 cm’den küçük)


Örneðin bir prolaktinoma ayný zamanda bir makroadenom olabilir.

HÝPOFÝZ APOPLEKSÝSÝ


Tümörün içine ani kanamaya verilen isimdir.

Körlük, çift görme

Baþaðrýsý, kusma, ense sertliði

Bilinç kaybý, Koma


hipofiz_tumoru1.jpg
 

x

x


Yakınmalar

HÝPOFÝZ ADENOMU NE BELÝRTÝLER VERÝR?


Hipofiz adenomu dört tip belirti ile kendini gösterebilir:

Bir hormonun aþýrý salýnýmý ile

Hipofiz bezindeki bazý hücreleri ezerek onlarýn normal hormon salgýlamasýný engelleyerek

Hipofiz bezi etrafýndaki yapýlarý baskýya uðratarak

Tümörün içine kanama geliþerek (Hipofiz apopleksisi)


HORMON AÞIRI SALINIMI


Büyüme hormonu aþýrý salýnýmý

Eriþkinde akromegali, çocuk ve gençlerde jigantizm (devlik)

El, ayak ve çenede büyüme

Ciltte kalýnlaþma, ses kabalaþmasý

Yüz hatlarýnda kabalaþma

Diabet

Karpal tünel sendromu

Kas miktarýnda artýþ

Kalpte büyüme


Adrenokortikotropik hormon aþýrý salýnýmý

Cushing hastalýðýna neden olur.

Kortizon aþýrý yapýmýna neden olur

Genellikle mikroadenomdur

Kanamaya eðilim, cilt yaralanmalarý, hipertansiyon

Ýnce cilt, kas zayýflýðý

Kemikler zayýflar ve kolayca kýrýlýr

Karýnda yað depolanmasý

Enfeksiyona eðilim


Tiroid uyarýcý hormon aþýrý salýnýmý

Kilo kaybý

Kalp hýzýnda artma

Ajitasyon, sýcak intoleransý

HORMON SALINIM AZLIÐI


Hipopitüitarizm de denir.

Enerji azlýðý, düþük kan basýncý

Soðuða dayanýksýzlýk

Kas zayýflýðý

Kýllarda dökülme

Cinsel isteksizlik


BASIYA BAÐLI BELÝRTÝLER


Görme sinirlerinin ezilmesine baðlý görme kaybý

Çift görme

Baþaðrýsý

Burundan beyin-omurilik sývýsý akmasý

Kafatasý içinde sývý birikmesi (Hidrosefali)


x


Laboratuvar testleri

TANI NASIL KONULUR?


Hastadaki belirtiler taný konusunda doktoru yönlendirir. Kanda hormon düzeylerine bakýlmalýdýr. Ýdrar testleri yapýlýr. Günümüzde en deðerli taný yöntemi MR’dýr. Size hastalýðýnýz ile ilgili olarak Beyin cerrahisi ve Endokrinoloji uzmanlarý yol gösterecektir.

x


Medikal tedaviler

TEDAVÝ YÖNTEMLERÝ NELERDÝR?


Bu genellikle tümörün büyüklüðüne ve salgýlanan hormona göre deðiþir.

Eðer tümör prolaktin salgýlýyorsa genellikle ilaçlarla tedavi edilir. Büyüme hormonu salgýlayan tümörlerde de bazý ialçlar kullanýlabilmektedir. Tümör büyükse ve çevre dokulara baský yapýyorsa ilk tedavi seçeneði genellikle cerrahidir. Hastalarýn çoðunda burun deliðinden girerek tümör çýkartýlýr. Bazý hastalarda ise kraniotomi yapmak gerekebilir. Bunlarýn dýþýnda bazý hastalarda Gamma knife radyocerrahisi ile de hastalara yardýmcý olmak mümkündür.

x


Giriþ

HÝPOFÝZ ADENOMU (TÜMÖRÜ)

HÝPOFÝZ BEZÝ NEREDEDÝR?

Hipofiz bezi yaklaþýk bir bezelye büyüklüðünde bezdir. Kafatasýnýn orta bölümünde, gözlerin arkasýnda, beynin altýnda, her iki kulaðýn ortasýnda yeralýr. Ýki parçadan oluþur. Adenohipofiz adý verilen ön kýsmý ceninin geliþimi sýrasýnda aðýz tavanýndan, nörohipofiz adý verilen arka kýsým ise beynin aþaðýya doðru yaptýðý bir çýkýntýdan geliþir. Hiofiz bezi Türk eðeri denilen bir kemik oyuk içinde oturmaktadýr. Etrafýnda çok önemli yapýlar yer alýr.

Bunlar;

Görme sinirleri

Trigeminal sinir dallarý (yüzün hissiyatýný taþýyan sinir)

Göz hareketlerini saðlayan sinirler

Beyni besleyen þah damarýdýr.


HÝPOFÝZ BEZÝNÝN GÖREVÝ NEDÝR?


Salgýladýðý hormonlarla ya direk ya da indirek olarak vücut fonksiyonlarýný kontrol altýnda tutar. Bir tür orkestra þefi gibidir.


Adenohipofiz:

Prolaktin ( Gebelik ve anne sütü)

Büyüme hormonu (Kemik ve kaslarýn büyümesi)

Follikül uyarýcý hormon (Gebelik/Menstürasyon)

Luteinizan hormon (Gebelik/Menstürasyon)

Adrenokortikotropik hormon (Kortizon salýnýmý)

Tiroid uyarýcý hormon (Metabolizma/tiroid)


Nörohipofiz:

Oksitosin (Gebelik ve anne sütü)

Anti diüretik hormon (Sývý dengesi)


HÝPOFÝZ ADENOMU NEDÝR?


Hipofiz bezindeki hücrelerden birinin anormal olarak üremesi ve bir tümör oluþturmasýdýr. Bu genellikle bir iyi huylu tümördür.


HÝPOFÝZ ADENOMLARI NASIL ADLANDIRILIRLAR?


Salgýladýklarý hormona göre;

Prolaktinoma (Prolaktin)

Hormon inaktif adenom (Hormon salgýlamaz)


Boyutlarýna göre;

Makroadenoma (1 cm’den büyük)

Mikroadenom (1 cm’den küçük)


Örneðin bir prolaktinoma ayný zamanda bir makroadenom olabilir.

HÝPOFÝZ APOPLEKSÝSÝ


Tümörün içine ani kanamaya verilen isimdir.

Körlük, çift görme

Baþaðrýsý, kusma, ense sertliði

Bilinç kaybý, Koma


hipofiz_tumoru1.jpg
 

Semptom ve Yakýnmalar
HÝPOFÝZ ADENOMU NE BELÝRTÝLER VERÝR?


Hipofiz adenomu dört tip belirti ile kendini gösterebilir:

Bir hormonun aþýrý salýnýmý ile

Hipofiz bezindeki bazý hücreleri ezerek onlarýn normal hormon salgýlamasýný engelleyerek

Hipofiz bezi etrafýndaki yapýlarý baskýya uðratarak

Tümörün içine kanama geliþerek (Hipofiz apopleksisi)


HORMON AÞIRI SALINIMI


Büyüme hormonu aþýrý salýnýmý

Eriþkinde akromegali, çocuk ve gençlerde jigantizm (devlik)

El, ayak ve çenede büyüme

Ciltte kalýnlaþma, ses kabalaþmasý

Yüz hatlarýnda kabalaþma

Diabet

Karpal tünel sendromu

Kas miktarýnda artýþ

Kalpte büyüme


Adrenokortikotropik hormon aþýrý salýnýmý

Cushing hastalýðýna neden olur.

Kortizon aþýrý yapýmýna neden olur

Genellikle mikroadenomdur

Kanamaya eðilim, cilt yaralanmalarý, hipertansiyon

Ýnce cilt, kas zayýflýðý

Kemikler zayýflar ve kolayca kýrýlýr

Karýnda yað depolanmasý

Enfeksiyona eðilim


Tiroid uyarýcý hormon aþýrý salýnýmý

Kilo kaybý

Kalp hýzýnda artma

Ajitasyon, sýcak intoleransý

HORMON SALINIM AZLIÐI


Hipopitüitarizm de denir.

Enerji azlýðý, düþük kan basýncý

Soðuða dayanýksýzlýk

Kas zayýflýðý

Kýllarda dökülme

Cinsel isteksizlik


BASIYA BAÐLI BELÝRTÝLER


Görme sinirlerinin ezilmesine baðlý görme kaybý

Çift görme

Baþaðrýsý

Burundan beyin-omurilik sývýsý akmasý

Kafatasý içinde sývý birikmesi (Hidrosefali)


Laboratuvar testleri, özel testler
TANI NASIL KONULUR?


Hastadaki belirtiler taný konusunda doktoru yönlendirir. Kanda hormon düzeylerine bakýlmalýdýr. Ýdrar testleri yapýlýr. Günümüzde en deðerli taný yöntemi MR’dýr. Size hastalýðýnýz ile ilgili olarak Beyin cerrahisi ve Endokrinoloji uzmanlarý yol gösterecektir.

Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
TEDAVÝ YÖNTEMLERÝ NELERDÝR?


Bu genellikle tümörün büyüklüðüne ve salgýlanan hormona göre deðiþir.

Eðer tümör prolaktin salgýlýyorsa genellikle ilaçlarla tedavi edilir. Büyüme hormonu salgýlayan tümörlerde de bazý ialçlar kullanýlabilmektedir. Tümör büyükse ve çevre dokulara baský yapýyorsa ilk tedavi seçeneði genellikle cerrahidir. Hastalarýn çoðunda burun deliðinden girerek tümör çýkartýlýr. Bazý hastalarda ise kraniotomi yapmak gerekebilir. Bunlarýn dýþýnda bazý hastalarda Gamma knife radyocerrahisi ile de hastalara yardýmcý olmak mümkündür.


Bu Soru 6756 kere okunmuştur.


x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..