logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen
 Doç.Dr. Selçuk PEKER            

Güncelleme: 6.04.2012

x

Genel Bilgiler

Giriş

BEYÝN KANAMASI NEDÝR ?

Beynin dokusu içine olan kanamalara beyin kanamasý denir. Eðer kanama beynin hemen çeperinde ve damarlarýn etrafýnda ise buna subaraknoid kanama denir. Eðer beynin ortasýndaki içi sývý dolu odacýklarda kanama varsa buna intraventriküler kanama denir. Kanamanýn beyni saran kalýn ve koruyucu zar olan duranýn altýnda ise subdural kanama, duranýn üstünde ise buna epidural kanama denir. Bir beyin kanamasý yukarýda bahsedilen bu kanama tipleri ile birlikte olabilir.

beyin_kanamasi.jpg

Tümörler

Pýhtýlaþma önleyici ilaç kullanýmý


KANAMA BÝR TÜR ÝNME MÝDÝR?

Ýnme genel bir taným olup, beynin bir bölgesinin kanama veya damar týkanmasý nedeni ile hasara uðramasý ve buna baðlý belirtiler oluþmasýdýr.

KANAMA OLDUÐUNDA NELER OLUR?

Bu, kanamanýn nedenine baðlý deðiþkenlik gösterir.

Eðer büyük bir atardamar kanamanýn kaynaðý ise çok ani ve yüksek akýmda kan hýzla beynin içine girer. Bu durumda hastalarýn çoðu hastaneye dahi yetiþemeden kaybedilirler.

Eðer kanamanýn kaynaðý küçük bir damar ise genellikle kýsa sürede kanama durur. Kanamanýn hacmi çok deðiþken olabilir. Bazen çok küçüktür bazen de ileri derecede büyük. Kanama sonucu beynin içinde geliþen kan pýhtýsý beynin normal alanlarýný zorlayarak ve hatta yýrtarak o bölgelerdeki diðer damarlardan da kanama geliþmesine neden olabilir.

Geliþen hasar, kanamaya neden olan etkenden, önemli yapýlarýn doðrudan hasarýndan veya oluþan kan pýhtýsýnýn çevre beyin dokusuna verdiði zarardan dolayý oluþur.

KANAMA SAPTANDIKTAN SONRA NE YAPILIR?

Eðer kanama sonrasý geliþen kan pýhtýsý küçükse genellikle kan basýncýnýn yakýn takibi ve normal düzeylerde tutulmasý yeterlidir. Sýk aralýklarla beyin tomografisi çekilerek kan pýhtýsýnýn büyüyüp büyümediði kontrol edilir. Bir süre sonra vücudun baþka yerlerindeki morarmalarýn kaybolmasý gibi bu kan pýhtýsý da buradan yok olur.

Eðer oluþan kanama ve kan pýhtýsý çok büyükse ve beynin önemli bir kýsmýný tahrip ettiyse, bu durumda ne yazýk ki yapýlabilecek çok þey yoktur. Acil cerrahi giriþim hastayý bu durumdan kurtarmaya genellikle yetmez.

Bazý durumlarda kan pýhtýsý ve kanamaya neden olan bozukluk cerrahi yöntemle çýkartýlýr. Eðer kan pýhtýsý giderek büyüyorsa veya hayati fonksiyonlarda bozulmaya yol açýyorsa, cerrahi uygulanabilir.

Ne tip bir yolun izlenmesinin uygun olacaðýna Nöroloji ve Beyin Cerrahisi uzmanlarý birlikte karar verirler.

Bazen kan pýhtýsýnýn bulunduðu yer cerrahi olarak düþük riskle ulaþýlabilecek bir yerde deðildir. Bunu çýkarmaya çalýþmak hastaya daha büyük zarar verebilir. Bazý hastalarda kanama olduktan günler sonra kanamanýn artmasý veya etraf dokudaki ödemin artmasý nedeni ile hastanýn durumu bozulabilir. Bu durumda da hastanýn durumuna, kanamanýn yerine göre tedavide cerrahi yöntemlerin kullanýlýp kullanýlmayacaðýna karar verilmelidir. Bazen küçük bir kanama bir süre sonra çok büyük bir kanama ile tekrarlayabilir. Bunun nedeni genellikle bir pýhtý týkacý ile kapanmýþ olan damar aðzýnýn tekrar açýlarak yeni þiddetli kanamanýn oluþmasýdýr.

Bazý kanamalardan sonra cerrahi uygulanarak hastanýn hayatý kurtarýlýr. Ama oluþmuþ olan beyin hasarý o kadar fazla olabilir ki, hasta koma durumunda , hatta solunum cihazýna baðlý olarak yaþamýný sürdürmek zorunda kalabilir. Eðer bu þekilde bir beklenti varsa, bu durumda cerrahi önerilmeyebilir.


BEYÝN HASARI TAMÝR OLABÝLÝR MÝ?

Bazen.

Bazen kan pýhtýsý sadece beyni iterek baský yapar, görevleri engeller. Pýhtý vücut tarafýndan eritilip yok olunca tüm fonksiyonlar geri gelir.

Bazen beyinde kalýcý hasar geliþir. Hiçbir tedavi yöntemi yarar saðlamaz.

Ýyileþme ve geri dönüþ olsa bile çok yavaþ geliþir. Hastanýn ve yakýnlarýnýn sabýrla bu geliþmeyi beklemeleri ve önerilere uymalarý gerekir. Genellikle iyileþmenin en önemli kýsmý ilk 6 ayda olur. Bundan sonraki geliþmeler çok yavaþ ve azdýr.


REHABÝLÝTASYON

Burada amaç beynin var olan fonksiyonlarýný geliþtirmektir. Ýyileþmekte olan beyine destek olmaktýr.

Hastanýn durumuna göre rehabilitasyon hastanede yatarken veya hastane dýþýnda iken yapýlabilir.

Rehabilitasyonun etkili olabilmesi için hastanýn ve yakýnlarýnýn tam kooperasyonu þarttýr.

x

Etioloji, sebepler, risk faktörleri

BEYÝN KANAMASININ NEDENLERÝ NEDÝR?

Pek çok nedenle beyin kanamasý geliþir;

Yüksek tansiyon (Hipertansiyon), En sýk nedendir

Travma, genellikle çocuk ve gençlerde olur.

Anevrizma (baloncuk) yýrtýlmasý

Arteriovenöz malformasyon (damar yumaðý) yýrtýlmasý

x


Yakınmalar

NE GÝBÝ BELÝRTÝLER OLUR?

Bu, kanamanýn miktarýna ve beynin neresinde olduðuna göre deðiþir.

Eðer kanama çok fazla miktarda ise yerinin pek önemi yoktur. Bunlarýn çoðu ne yazýk ki ölümle sonuçlanýr.

Eðer kanama beynin çok önemli görevler gerçekleþtiren bölgesinde ise kanama çok küçük bile olsa, tam felç, konuþma bozukluðu gibi çok önemli belirtiler verebilir.

Eðer kanama omurilik soðanýnda ise bu bölgenin yaþamsal önemi nedeni ile çok aðýr klinik tablo ve ölüm görülebilir.

Kanama çok büyük bir hacimde ise sadece kanama bölgesinde bozukluk yaratmakla kalmaz, beynin diðer bölgelerine de baský oluþturarak buna ait bulgular geliþtirir. Ýleri dönemlerinde hastalarda uykulu durum, koma ve ölüme dahi neden olabilir.

x


Laboratuvar testleri

TANI YÖNTEMLERÝ

Beyin tomografisi

Genellikle ilk yapýlan tetkik budur. Çok hýzlý sonuç alýnýr (genellikle 30 saniye). Kanamanýn yerini ve miktarýný göstermekte çok yararlýdýr.

MR

Kanamanýn neden geliþtiðini araþtýrmakta yardýmcý bir tetkik yöntemidir. Eðer beyin tomografisi kanamanýn nedenini göstermiyorsa MR çekilir. Tümör, arteriovenöz malformasyon ve bazen anevrizma bu yöntemle görülebilir.

Anjiografi

Beyine giden ve beyni besleyen damarlarýn ilaçlý filminin çekilmesi iþlemidir. Damarsal bozukluklarý en iyi gösteren tetkiktir.


x

x


Giriþ

BEYÝN KANAMASI NEDÝR ?

Beynin dokusu içine olan kanamalara beyin kanamasý denir. Eðer kanama beynin hemen çeperinde ve damarlarýn etrafýnda ise buna subaraknoid kanama denir. Eðer beynin ortasýndaki içi sývý dolu odacýklarda kanama varsa buna intraventriküler kanama denir. Kanamanýn beyni saran kalýn ve koruyucu zar olan duranýn altýnda ise subdural kanama, duranýn üstünde ise buna epidural kanama denir. Bir beyin kanamasý yukarýda bahsedilen bu kanama tipleri ile birlikte olabilir.

beyin_kanamasi.jpg

Tümörler

Pýhtýlaþma önleyici ilaç kullanýmý


KANAMA BÝR TÜR ÝNME MÝDÝR?

Ýnme genel bir taným olup, beynin bir bölgesinin kanama veya damar týkanmasý nedeni ile hasara uðramasý ve buna baðlý belirtiler oluþmasýdýr.

KANAMA OLDUÐUNDA NELER OLUR?

Bu, kanamanýn nedenine baðlý deðiþkenlik gösterir.

Eðer büyük bir atardamar kanamanýn kaynaðý ise çok ani ve yüksek akýmda kan hýzla beynin içine girer. Bu durumda hastalarýn çoðu hastaneye dahi yetiþemeden kaybedilirler.

Eðer kanamanýn kaynaðý küçük bir damar ise genellikle kýsa sürede kanama durur. Kanamanýn hacmi çok deðiþken olabilir. Bazen çok küçüktür bazen de ileri derecede büyük. Kanama sonucu beynin içinde geliþen kan pýhtýsý beynin normal alanlarýný zorlayarak ve hatta yýrtarak o bölgelerdeki diðer damarlardan da kanama geliþmesine neden olabilir.

Geliþen hasar, kanamaya neden olan etkenden, önemli yapýlarýn doðrudan hasarýndan veya oluþan kan pýhtýsýnýn çevre beyin dokusuna verdiði zarardan dolayý oluþur.

KANAMA SAPTANDIKTAN SONRA NE YAPILIR?

Eðer kanama sonrasý geliþen kan pýhtýsý küçükse genellikle kan basýncýnýn yakýn takibi ve normal düzeylerde tutulmasý yeterlidir. Sýk aralýklarla beyin tomografisi çekilerek kan pýhtýsýnýn büyüyüp büyümediði kontrol edilir. Bir süre sonra vücudun baþka yerlerindeki morarmalarýn kaybolmasý gibi bu kan pýhtýsý da buradan yok olur.

Eðer oluþan kanama ve kan pýhtýsý çok büyükse ve beynin önemli bir kýsmýný tahrip ettiyse, bu durumda ne yazýk ki yapýlabilecek çok þey yoktur. Acil cerrahi giriþim hastayý bu durumdan kurtarmaya genellikle yetmez.

Bazý durumlarda kan pýhtýsý ve kanamaya neden olan bozukluk cerrahi yöntemle çýkartýlýr. Eðer kan pýhtýsý giderek büyüyorsa veya hayati fonksiyonlarda bozulmaya yol açýyorsa, cerrahi uygulanabilir.

Ne tip bir yolun izlenmesinin uygun olacaðýna Nöroloji ve Beyin Cerrahisi uzmanlarý birlikte karar verirler.

Bazen kan pýhtýsýnýn bulunduðu yer cerrahi olarak düþük riskle ulaþýlabilecek bir yerde deðildir. Bunu çýkarmaya çalýþmak hastaya daha büyük zarar verebilir. Bazý hastalarda kanama olduktan günler sonra kanamanýn artmasý veya etraf dokudaki ödemin artmasý nedeni ile hastanýn durumu bozulabilir. Bu durumda da hastanýn durumuna, kanamanýn yerine göre tedavide cerrahi yöntemlerin kullanýlýp kullanýlmayacaðýna karar verilmelidir. Bazen küçük bir kanama bir süre sonra çok büyük bir kanama ile tekrarlayabilir. Bunun nedeni genellikle bir pýhtý týkacý ile kapanmýþ olan damar aðzýnýn tekrar açýlarak yeni þiddetli kanamanýn oluþmasýdýr.

Bazý kanamalardan sonra cerrahi uygulanarak hastanýn hayatý kurtarýlýr. Ama oluþmuþ olan beyin hasarý o kadar fazla olabilir ki, hasta koma durumunda , hatta solunum cihazýna baðlý olarak yaþamýný sürdürmek zorunda kalabilir. Eðer bu þekilde bir beklenti varsa, bu durumda cerrahi önerilmeyebilir.


BEYÝN HASARI TAMÝR OLABÝLÝR MÝ?

Bazen.

Bazen kan pýhtýsý sadece beyni iterek baský yapar, görevleri engeller. Pýhtý vücut tarafýndan eritilip yok olunca tüm fonksiyonlar geri gelir.

Bazen beyinde kalýcý hasar geliþir. Hiçbir tedavi yöntemi yarar saðlamaz.

Ýyileþme ve geri dönüþ olsa bile çok yavaþ geliþir. Hastanýn ve yakýnlarýnýn sabýrla bu geliþmeyi beklemeleri ve önerilere uymalarý gerekir. Genellikle iyileþmenin en önemli kýsmý ilk 6 ayda olur. Bundan sonraki geliþmeler çok yavaþ ve azdýr.


REHABÝLÝTASYON

Burada amaç beynin var olan fonksiyonlarýný geliþtirmektir. Ýyileþmekte olan beyine destek olmaktýr.

Hastanýn durumuna göre rehabilitasyon hastanede yatarken veya hastane dýþýnda iken yapýlabilir.

Rehabilitasyonun etkili olabilmesi için hastanýn ve yakýnlarýnýn tam kooperasyonu þarttýr.

Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri
BEYÝN KANAMASININ NEDENLERÝ NEDÝR?

Pek çok nedenle beyin kanamasý geliþir;

Yüksek tansiyon (Hipertansiyon), En sýk nedendir

Travma, genellikle çocuk ve gençlerde olur.

Anevrizma (baloncuk) yýrtýlmasý

Arteriovenöz malformasyon (damar yumaðý) yýrtýlmasý

Semptom ve Yakýnmalar
NE GÝBÝ BELÝRTÝLER OLUR?

Bu, kanamanýn miktarýna ve beynin neresinde olduðuna göre deðiþir.

Eðer kanama çok fazla miktarda ise yerinin pek önemi yoktur. Bunlarýn çoðu ne yazýk ki ölümle sonuçlanýr.

Eðer kanama beynin çok önemli görevler gerçekleþtiren bölgesinde ise kanama çok küçük bile olsa, tam felç, konuþma bozukluðu gibi çok önemli belirtiler verebilir.

Eðer kanama omurilik soðanýnda ise bu bölgenin yaþamsal önemi nedeni ile çok aðýr klinik tablo ve ölüm görülebilir.

Kanama çok büyük bir hacimde ise sadece kanama bölgesinde bozukluk yaratmakla kalmaz, beynin diðer bölgelerine de baský oluþturarak buna ait bulgular geliþtirir. Ýleri dönemlerinde hastalarda uykulu durum, koma ve ölüme dahi neden olabilir.

Laboratuvar testleri, özel testler
TANI YÖNTEMLERÝ

Beyin tomografisi

Genellikle ilk yapýlan tetkik budur. Çok hýzlý sonuç alýnýr (genellikle 30 saniye). Kanamanýn yerini ve miktarýný göstermekte çok yararlýdýr.

MR

Kanamanýn neden geliþtiðini araþtýrmakta yardýmcý bir tetkik yöntemidir. Eðer beyin tomografisi kanamanýn nedenini göstermiyorsa MR çekilir. Tümör, arteriovenöz malformasyon ve bazen anevrizma bu yöntemle görülebilir.

Anjiografi

Beyine giden ve beyni besleyen damarlarýn ilaçlý filminin çekilmesi iþlemidir. Damarsal bozukluklarý en iyi gösteren tetkiktir.


Bu Soru 6155 kere okunmuştur.


x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..