x
Genel Bilgiler
Giriş
Karpal Tünel Sendromu
Median sinir koldaki ve avuç içindeki bazý adalelerin hareketinden sorumlu olan bir sinirdir. Bunun yanýnda, avuç içinin dýþ tarafýnýn da duyusunu almakla görevlidir. Median sinir avuç içine ilerlerken bilekte karpal tünel adý verilen kemik ve baðlarýn oluþturduðu bir tünelden geçer. Bu bölgede meydana gelen bir sýkýþma karpal tünel sendromu adý verilen soruna yol açar. Bu tabloda, elde ve kolda aðrý, avuç içinde uyuþma, elde kuvvetsizlik gibi belirtiler olur.
Karpal tünel sendromunda belirtiler yavaþ baþlar ve yavaþ ilerler. Avuç içinde yanma, uyuþma, karýncalanma olur. Özellikle baþparmak, iþaret parmaðý, orta parmak ve kýsmen yüzük parmaðýnda olur. Bazen hastalar ellerini þiþ ve uyuþmuþ hissedebilirler. Çoðu hastada bu belirtiler ilk olarak gece uykuda olur. Uykudan hastayý uyandýrýr. Ellerini sallayarak yakýnmalar azaltýlýr ve tekrar uykuya dalar. Sýkýþma arttýkça gündüz de ayný yakýnmalar görülmeye baþlar. Eliyle ve parmaklarýyla bir cismi tutmakta zorlanmaya baþladýðýný hisseder.
Karpal tünel sendromunun nedeni sinirin geçtiði tünelde daralma olmasýdýr. Bazen doðuþtan bu tünel dardýr. Zaman içinde tüneli çok az daraltacak ek faktörler yakýnmalarýn ortaya çýkmasýna neden olur. El bileðinde oluþan travma, yaralanma, kýrýklar, sürekli eliþi yapmak, bilgisayarla çok uzun süre çalýþmak bu bölgede daralma geliþmesine neden olabilir. Bazen akromegali, romatoid artrit, gebelik, menopoz, tünelde kist ve tümör geliþimleri de karpal tünel sendromuna yol açmaktadýr.
x
x
x
Laboratuvar testleri
Karpal tünel sendromunda erken taný önemlidir. Bu sayede median sinirde oluþabilecek kalýcý hasarlarýn önüne geçilebilir. Taný da en önemli faktör hastanýn yakýnmalarýnýn özelliklerinin iyi araþtýrýlmasýdýr. Çoðu hastada sadece iyi bir hikaye alýnmasý tanýyý koydurur. Buna ek olarak muayene sýrasýnda median sinirde fonksiyon kaybý görülebilir. Tinel testi adý verilen testte, sinire tam bilek hizasýnda ani basý ve vurmalar bir elektriklenme oluþturur. Bu tanýya yardýmcýdýr. Phalen testinde ise kollar öne uzatýlmýþ halde iken bileklerin geriye doðru iyice bükülmesi yakýnmalarý artýrýr. Muayene bulgularýný desteklemek için bazen EMG (Elektromiyografi) adý verilen ve sinirlerin fonksiyonlarýný gösteren bir test yaptýrýlýr. EMG ile median sinirin ne kadar etkilenmiþ olduðu görülür. EMG’nin normal olmasý karpal tünel sendromu tanýsýndan bizi uzaklaþtýrmaz. Ultrason ve MR nadiren kullanýlýr.
x
Medikal tedaviler
Karpal tünel sendromuna yol açan bir faktör varsa bu tedavi edilmelidir. Ama hastalrýn çoðunda böyle bir faktör saptanamaz. Bu durumda sorunun ciddiyetine göre cerrahi olmayan veya cerrahi yollardan biri ile hastaya yardýmcý olunur.
Ýlaçlar: Aðrý giderici, ödem ve inflamasyonu azaltýcý ilaçlar kullanýlýr. Kortizon kullanýmý genellikle önerilmez. Basit antiinflamatuarlar genellikle yeterli olur.
Atel: Özellikle gece yatarken kullanýlacak olan el-bilek ateli, bileði sabit hale getirerek ödemin azalmasýna yardýmcý olur. 2-3 haftalýk bir kullaným yeterli olur.
Egzersiz: Aðrýlar ve diðer yakýnmalar azalýnca basit germe egzersizleri kullanýlabilir.
Cerrahi tedaviler
Eðer yukarýda adý geçen yöntemlerle yakýnmalarda azalma olmuyorsa veya yakýnmalar azalýyor ama sonra tekrar artýyorsa, cerrahi giriþim uygulanmasý gerekir. Cerrahi giriþimde, lokal anestezi ile elbileði bölgesi uyuþturulur. Cilt ve cilt altý dokular geçildikten sonra karpal tünelin ön tarafýný oluþturan kalýnlaþmýþ transvers karpal ligament kesilerek sinir rahatlatýlýr. Ýþlem yaklaþýk 15-20 dakika sürer. Hasta ayný gün taburcu olur. Ameliyattan sonra 3-4 hafta hastanýn o eli ile aðýr iþ yapmamasý gerekir. Cerrahi tedavinin baþarý oraný çok yüksektir. Hastalýðýn tekrarlama riski çok düþüktür. Eðer her iki elden de ameliyat olmasý gerekiyorsa, iki cerrahi giriþim arasýna 2-3 ay süre koymak uygun olacaktýr.
x
Laboratuvar testleri, özel testler
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Cerrahi tedavi
Eðer yukarýda adý geçen yöntemlerle yakýnmalarda azalma olmuyorsa veya yakýnmalar azalýyor ama sonra tekrar artýyorsa, cerrahi giriþim uygulanmasý gerekir. Cerrahi giriþimde, lokal anestezi ile elbileði bölgesi uyuþturulur. Cilt ve cilt altý dokular geçildikten sonra karpal tünelin ön tarafýný oluþturan kalýnlaþmýþ transvers karpal ligament kesilerek sinir rahatlatýlýr. Ýþlem yaklaþýk 15-20 dakika sürer. Hasta ayný gün taburcu olur. Ameliyattan sonra 3-4 hafta hastanýn o eli ile aðýr iþ yapmamasý gerekir. Cerrahi tedavinin baþarý oraný çok yüksektir. Hastalýðýn tekrarlama riski çok düþüktür. Eðer her iki elden de ameliyat olmasý gerekiyorsa, iki cerrahi giriþim arasýna 2-3 ay süre koymak uygun olacaktýr.
Giriþ
Karpal Tünel Sendromu
Median sinir koldaki ve avuç içindeki bazý adalelerin hareketinden sorumlu olan bir sinirdir. Bunun yanýnda, avuç içinin dýþ tarafýnýn da duyusunu almakla görevlidir. Median sinir avuç içine ilerlerken bilekte karpal tünel adý verilen kemik ve baðlarýn oluþturduðu bir tünelden geçer. Bu bölgede meydana gelen bir sýkýþma karpal tünel sendromu adý verilen soruna yol açar. Bu tabloda, elde ve kolda aðrý, avuç içinde uyuþma, elde kuvvetsizlik gibi belirtiler olur.
Karpal tünel sendromunda belirtiler yavaþ baþlar ve yavaþ ilerler. Avuç içinde yanma, uyuþma, karýncalanma olur. Özellikle baþparmak, iþaret parmaðý, orta parmak ve kýsmen yüzük parmaðýnda olur. Bazen hastalar ellerini þiþ ve uyuþmuþ hissedebilirler. Çoðu hastada bu belirtiler ilk olarak gece uykuda olur. Uykudan hastayý uyandýrýr. Ellerini sallayarak yakýnmalar azaltýlýr ve tekrar uykuya dalar. Sýkýþma arttýkça gündüz de ayný yakýnmalar görülmeye baþlar. Eliyle ve parmaklarýyla bir cismi tutmakta zorlanmaya baþladýðýný hisseder.
Karpal tünel sendromunun nedeni sinirin geçtiði tünelde daralma olmasýdýr. Bazen doðuþtan bu tünel dardýr. Zaman içinde tüneli çok az daraltacak ek faktörler yakýnmalarýn ortaya çýkmasýna neden olur. El bileðinde oluþan travma, yaralanma, kýrýklar, sürekli eliþi yapmak, bilgisayarla çok uzun süre çalýþmak bu bölgede daralma geliþmesine neden olabilir. Bazen akromegali, romatoid artrit, gebelik, menopoz, tünelde kist ve tümör geliþimleri de karpal tünel sendromuna yol açmaktadýr.
Laboratuvar testleri, özel testler
Karpal tünel sendromunda erken taný önemlidir. Bu sayede median sinirde oluþabilecek kalýcý hasarlarýn önüne geçilebilir. Taný da en önemli faktör hastanýn yakýnmalarýnýn özelliklerinin iyi araþtýrýlmasýdýr. Çoðu hastada sadece iyi bir hikaye alýnmasý tanýyý koydurur. Buna ek olarak muayene sýrasýnda median sinirde fonksiyon kaybý görülebilir. Tinel testi adý verilen testte, sinire tam bilek hizasýnda ani basý ve vurmalar bir elektriklenme oluþturur. Bu tanýya yardýmcýdýr. Phalen testinde ise kollar öne uzatýlmýþ halde iken bileklerin geriye doðru iyice bükülmesi yakýnmalarý artýrýr. Muayene bulgularýný desteklemek için bazen EMG (Elektromiyografi) adý verilen ve sinirlerin fonksiyonlarýný gösteren bir test yaptýrýlýr. EMG ile median sinirin ne kadar etkilenmiþ olduðu görülür. EMG’nin normal olmasý karpal tünel sendromu tanýsýndan bizi uzaklaþtýrmaz. Ultrason ve MR nadiren kullanýlýr.
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Karpal tünel sendromuna yol açan bir faktör varsa bu tedavi edilmelidir. Ama hastalrýn çoðunda böyle bir faktör saptanamaz. Bu durumda sorunun ciddiyetine göre cerrahi olmayan veya cerrahi yollardan biri ile hastaya yardýmcý olunur.
Ýlaçlar: Aðrý giderici, ödem ve inflamasyonu azaltýcý ilaçlar kullanýlýr. Kortizon kullanýmý genellikle önerilmez. Basit antiinflamatuarlar genellikle yeterli olur.
Atel: Özellikle gece yatarken kullanýlacak olan el-bilek ateli, bileði sabit hale getirerek ödemin azalmasýna yardýmcý olur. 2-3 haftalýk bir kullaným yeterli olur.
Egzersiz: Aðrýlar ve diðer yakýnmalar azalýnca basit germe egzersizleri kullanýlabilir.
Cerrahi tedavi
Eðer yukarýda adý geçen yöntemlerle yakýnmalarda azalma olmuyorsa veya yakýnmalar azalýyor ama sonra tekrar artýyorsa, cerrahi giriþim uygulanmasý gerekir. Cerrahi giriþimde, lokal anestezi ile elbileði bölgesi uyuþturulur. Cilt ve cilt altý dokular geçildikten sonra karpal tünelin ön tarafýný oluþturan kalýnlaþmýþ transvers karpal ligament kesilerek sinir rahatlatýlýr. Ýþlem yaklaþýk 15-20 dakika sürer. Hasta ayný gün taburcu olur. Ameliyattan sonra 3-4 hafta hastanýn o eli ile aðýr iþ yapmamasý gerekir. Cerrahi tedavinin baþarý oraný çok yüksektir. Hastalýðýn tekrarlama riski çok düþüktür. Eðer her iki elden de ameliyat olmasý gerekiyorsa, iki cerrahi giriþim arasýna 2-3 ay süre koymak uygun olacaktýr.

