x
Genel Bilgiler
Giriş
Hastalýklar // Romatoid Artrit
Kronik, sistemik, iltihaplý ve etiyolojisi bilinmeyen bir hastalýk olan romatoid artrit (RA) tüm dünyada bütün ýrk ve etnik gruplarda görülür. Toplumda sýklýðý yaklaþýk %1’dir. Her yaþta baþlayabilirse de en çok 20-60 yaþlarý arasýnda ortaya çýkar. Kadýnlar hastalýða daha çok yakalanýr.
x
x
Yakınmalar
RA genellikle haftalar ile aylar süren yavaþ, sinsi bir baþlangýç gösterir. Genellikle eklemler simetrik tutulur. Aðrý gezici deðildir. Sabahlarý eklemlerde tutukluk olur. Tam yerleþmiþ romatoid artritte sabah tutukluðunun geçmesi bir saatten fazla sürer. Eklemler þiþtir ve dokunmaya karþý hassastýr. Hastalýðýn ileri dönemlerinde eklemlerde deformiteler meydana gelir. Çene, boyun, omuz, dirsek, el, kalça, diz, ayak en sýk tuttuðu yerlerdir. Romatoid artrit ile birlikte osteoporoz olabilir.
x
Laboratuvar testleri
Muayene bulgularý röntgen ve laboratuvar tetkikleri ile desteklenerek taný konur. Laboratuvar incelemeleri ile kesin taný konamaz ancak hekimin tanýsýný doðrulamada, hastalýðýn þiddeti, seyri ve tedavisinin tayininde yardýmcý olur.
x
Medikal tedaviler
Hasta eðitimi, fizik tedavi, egzersiz, cihazlama, ilaçlar ve bazen cerrahi ile hastalýðýn seyri yavaþlatýlabilir veya durdurulabilir. Tedaviye ne kadar erken baþlanýrsa baþarý o nispette artar. Romatoid artritte baþlýca iki türlü ilaç kullanýlýr. (1) Sadece belirtileri geçiren ilaçlar. Bunlar aspirine benzer ilaçlardýr. Ýlaç alýnýrken belirtiler kaybolur, býrakýnca tekrar baþlar. Bu amaçla düþük doz kortizon verilebilir ve hekim kontrolünde verilen düþük doz kortizonun önemli bir sakýncasý yoktur. Kortizonun korkulacak yaný uzman hekim kontrolüne girmeden rastgele kullanýlmasýdýr. (2) Temel ilaçlar. Bunlar hastalýðýn seyrini durduran veya tamamen tedavi eden ilaçlardýr. Uzun süre (aylar veya yýllarca) kontrol altýnda kullanýlmalýdýrlar. Romatoid artritte bu amaçla metotreksat, sulfasalazin, hidroksiklorokin, lenflunomid, biyolojik ajanlar (etanercept, infliximam..) kullanýlmaktadýr.
x
Semptom ve Yakýnmalar
Laboratuvar testleri, özel testler
Muayene bulgularý röntgen ve laboratuvar tetkikleri ile desteklenerek taný konur. Laboratuvar incelemeleri ile kesin taný konamaz ancak hekimin tanýsýný doðrulamada, hastalýðýn þiddeti, seyri ve tedavisinin tayininde yardýmcý olur.
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Hasta eðitimi, fizik tedavi, egzersiz, cihazlama, ilaçlar ve bazen cerrahi ile hastalýðýn seyri yavaþlatýlabilir veya durdurulabilir. Tedaviye ne kadar erken baþlanýrsa baþarý o nispette artar. Romatoid artritte baþlýca iki türlü ilaç kullanýlýr. (1) Sadece belirtileri geçiren ilaçlar. Bunlar aspirine benzer ilaçlardýr. Ýlaç alýnýrken belirtiler kaybolur, býrakýnca tekrar baþlar. Bu amaçla düþük doz kortizon verilebilir ve hekim kontrolünde verilen düþük doz kortizonun önemli bir sakýncasý yoktur. Kortizonun korkulacak yaný uzman hekim kontrolüne girmeden rastgele kullanýlmasýdýr. (2) Temel ilaçlar. Bunlar hastalýðýn seyrini durduran veya tamamen tedavi eden ilaçlardýr. Uzun süre (aylar veya yýllarca) kontrol altýnda kullanýlmalýdýrlar. Romatoid artritte bu amaçla metotreksat, sulfasalazin, hidroksiklorokin, lenflunomid, biyolojik ajanlar (etanercept, infliximam..) kullanýlmaktadýr.
Giriþ
Hastalýklar // Romatoid Artrit
Kronik, sistemik, iltihaplý ve etiyolojisi bilinmeyen bir hastalýk olan romatoid artrit (RA) tüm dünyada bütün ýrk ve etnik gruplarda görülür. Toplumda sýklýðý yaklaþýk %1’dir. Her yaþta baþlayabilirse de en çok 20-60 yaþlarý arasýnda ortaya çýkar. Kadýnlar hastalýða daha çok yakalanýr.
Semptom ve Yakýnmalar
RA genellikle haftalar ile aylar süren yavaþ, sinsi bir baþlangýç gösterir. Genellikle eklemler simetrik tutulur. Aðrý gezici deðildir. Sabahlarý eklemlerde tutukluk olur. Tam yerleþmiþ romatoid artritte sabah tutukluðunun geçmesi bir saatten fazla sürer. Eklemler þiþtir ve dokunmaya karþý hassastýr. Hastalýðýn ileri dönemlerinde eklemlerde deformiteler meydana gelir. Çene, boyun, omuz, dirsek, el, kalça, diz, ayak en sýk tuttuðu yerlerdir. Romatoid artrit ile birlikte osteoporoz olabilir.
Laboratuvar testleri, özel testler
Muayene bulgularý röntgen ve laboratuvar tetkikleri ile desteklenerek taný konur. Laboratuvar incelemeleri ile kesin taný konamaz ancak hekimin tanýsýný doðrulamada, hastalýðýn þiddeti, seyri ve tedavisinin tayininde yardýmcý olur.
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Hasta eðitimi, fizik tedavi, egzersiz, cihazlama, ilaçlar ve bazen cerrahi ile hastalýðýn seyri yavaþlatýlabilir veya durdurulabilir. Tedaviye ne kadar erken baþlanýrsa baþarý o nispette artar. Romatoid artritte baþlýca iki türlü ilaç kullanýlýr. (1) Sadece belirtileri geçiren ilaçlar. Bunlar aspirine benzer ilaçlardýr. Ýlaç alýnýrken belirtiler kaybolur, býrakýnca tekrar baþlar. Bu amaçla düþük doz kortizon verilebilir ve hekim kontrolünde verilen düþük doz kortizonun önemli bir sakýncasý yoktur. Kortizonun korkulacak yaný uzman hekim kontrolüne girmeden rastgele kullanýlmasýdýr. (2) Temel ilaçlar. Bunlar hastalýðýn seyrini durduran veya tamamen tedavi eden ilaçlardýr. Uzun süre (aylar veya yýllarca) kontrol altýnda kullanýlmalýdýrlar. Romatoid artritte bu amaçla metotreksat, sulfasalazin, hidroksiklorokin, lenflunomid, biyolojik ajanlar (etanercept, infliximam..) kullanýlmaktadýr.