x
Genel Bilgiler
Giriş
Hastalýklar // Boyun Aðrýlarý
BBoyun aðrýsý nerelerde hissedilir? Boyun omurgasý patolojilerinde aðrý boyundan baþa, sýrta, göðse, kollara yayýlabilir. Bazen kalp üzerinde veya sýrtta kalp krizi kuþkusu uyandýracak aðrý olabilir.
Trafik kazalarý sonucu boyun aðrýsýna sýk mý rastlanýr? Trafik kazalarýnda en çok etkilenen bölgelerden biri boyundur. Doðrudan gelen travmalar ölümcül veya sakatlayýcý olabileceði gibi doðrudan darbe gelmeden de boyun trafik kazalarýnda etkilenir. Genellikle trafik kazalarýnda görülen, baþa direkt bir travma olmadan, kamçý darbesi þeklinde boyunun öne ve arkaya gitmesi sonucu meydana gelen incinmeye whiplash sendromu denir. Önceden kireçleme varsa, travma daha çok hasara yol açar. Whiplash sendromunda hafif çýkýklara ve daha sonraki dönemlerde kireçlenmeye rastlanýr. Tedavi istirahat, korseleme, aðrý kesici ve kas gevþetici ilaçlar, egzersizler ve fizik tedavi þeklindedir.
Boyun kireçlenmesi (Servikal Spondiloz) nedir? Boyun omurgasýný meydana getiren yapýlarýn dejenerasyonu sonucu ortaya çýkan ve buna baðlý sinir ve damar bozukluklarýný da içeren klinik tablodur. Týpta servikal spondiloz, servikal artroz gibi isimler verilir.
Torasik Çýkýþ Sendromu nedir? Kola giden damar sinir paketinin koltuk altýna girmek üzere boyun ve göðüs bölgesinde katetdiði alana torasik çýkýþ denir. Bu alanda olabilecek yapýsal veya fonksiyonel anomaliler damar sinir paketi üzerine baský yaparak torasik çýkýþ (thoracic outlet) sendromlarý baþlýðý altýnda toplanan klinik tablolarýn ortaya çýkmasýna neden olurlar. Hasta kolundaki, el ve parmaklarýndaki aðrý, uyuþma ve karýncalanmadan yakýnýr. Torasik çýkýþ sendromlu hastalar genellikle fizik tedaviden yararlanýrlar. Fizik tedaviden yararlanmayan hastalara cerrahi giriþim endikedir.
Boyun aðrýsýndan kurtulmak için nelere dikkat edilmesi gerekir? Boyun aðrýsýndan kurtulmak ve yakalanmamak için þu önerilere uyulmasý gereklidir:
• Dik oturun ve dik yürüyün.
• Otururken belinizi ve boynunuzu destekleyin. Çalýþýrken masaya ve tezgaha yakýn oturarak baþýnýzý eðmeden veya aþýrý yukarýya kaldýrmadan nötral konumda tutun.
• Koltuða veya çekyata uzanarak televizyon seyretmeyin.
• Bilgisayar monitörünü göz hizasýna göre ayarlayýn. Uzun süre bilgisayar baþýnda kalmayýn.
• Yastýk çok yüksek veya çok alçak olmamalý. Sýrt üstü yatarken boyun arkasýndaki boþluðu yastýkla doldurun. Yan yatarken yastýðý boyun köküne çekin.
• Yüzüstü yatmayýn.
• Boynunuzu uzun süre ayný pozisyonda tutmayýn. 20-25 dakikada bir hafif boyun hareketleri yapýn.
• Boyun ve sýrt kaslarýný gevþek tutmaya çalýþýn.
• Düzenli egzersiz yapýn.
Boyun aðrýsý için hangi egzersizler, ne sýklýkta yapýlmalý? Boyun aðrýsýnda yapýlacak egzersizler kiþiye göre deðiþir. Hekimin yönlendirmesine göre egzersizler sabah ve akþam 10’ar kez tekrarlanýr. Her hareket 10 sayýncaya kadar sürdürülür ve hareketten sonra yaklaþýk 20 sayýncaya kadar dinlenilir. Egzersiz sýrasýnda veya sonrasýnda aðrý oluyorsa hekime danýþýlmasý gerekir.
Epidemioloji, sıklık
Boyun aðrýsý ne sýklýkta görülür? Eriþkin insanlarýn yaklaþýk %10’u hayatlarýnýn bir döneminde boyun aðrýsý çekerler. Boyun aðrýsý sadece boyuna lokalize olabileceði gibi kol aðrýsýyla birlikte de olabilir. Boyun ve kol aðrýlarýnýn üçte bir kadarý tekrarlar. Bel aðrýsýna göre boyun aðrýsýnýn sýklýðý daha az ve çok az sakat býrakýcýdýr.
x
Etioloji, sebepler, risk faktörleri
Boyun aðrýsý sebepleri nelerdir? Çok sayýda bozukluk boyun aðrýsýna neden olur. Baþlýca boyun aðrýsý sebepleri þunlardýr: Doðumsal anomaliler, tümörler, travma, osteoporoz (kemik erimesi), dejeneratif (yýpranma) bozukluklar (kireçlenme, boyun fýtýðý gibi), enfeksiyöz lezyonlar (tüberküloz, bruselloz gibi), yumuþak doku romatizmalarý, torasik çýkýþ sendromlarý, iltihaplý romatizmalar (romatoid artrit, ankilozan spondilit gibi), psikolojik bozukluklar, iç organlardan yansýyan aðrýlar (kalp, akciðer, safra kesesi hastalýklarý sonucu).
Boyun kireçlenmesinin sebebi nelerdir? Yaþlanma, günlük hayatýn gerilimleri, boyun hareketleri ve pozisyonlarý, makro ve mikro travmalar ve ruhsal gerginlikler diskin yapýsýný ve beslenmesini bozmaya ve sonunda deðiþik derecelerde diski dejenere etmeye yönelik faktörlerdir. Kalýtým, çocukluk çaðýnda geçirilen enfeksiyonlar ve baðýþýklýk sistemindeki bozukluklar da disk dejenerasyonu yapan faktörler olabilir.
x
Yakınmalar
Aðrýya baþka belirtiler de eþlik eder mi? Boyun aðrýsýna çoðu kez tutukluk, uyuþma, karýncalanma, bulanýk görme, kulak çýnlamasý, denge bozukluðu, baþ dönmesi, çarpýntý gibi semptomlar eþlik eder. Tutukluk uzun süreli ise sebebi iltihaplý bir romatizmadýr. Uyuþma, karýncalanma þeklindeki yakýnmalar sinir kökü sýkýþmasýnýn göstergesidir. Boyun hareketleriyle ortaya çýkan bulanýk görme, kulak çýnlamasý, baþ dönmesi, denge bozukluðu, çarpýntý, bulantý boyun patolojilerinde seyrek rastlanan semptomlardýr.
Boyun kireçlenmesinin belirtileri nelerdir? Belirtiler 18 yaþýndan itibaren görülebilir ve sýklýðý yaþla artar. 50 yaþýndan sonra iyice belirginleþir. Baþlýca belirti ve bulgular boyun aðrýsý, tutukluk, kas spazmý, hassasiyet ve hareket kýsýtlýlýðýdýr. Aðrý boyundan baþa da yayýlabilir. Spondiloza baðlý sabah tutukluðu kýsa sürelidir. Çoðunlukla bir kaç dakikada geçer. Sinir kökü basýsý olduðu zaman kola yayýlan aðrý, uyuþma, karýncalanma, soðuk veya sýcak hissi, iðnelenme olur. Omurilik basýsý olursa yürüme güçlüðü olabilir. Boyundan beyine giden damarlarýn basý altýnda kalmasýyla baþ dönmesi, kulak çýnlamasý, bulanýk görme, baþ aðrýsý ortaya çýkar.
x
Laboratuvar testleri
Boyun aðrýlarýnýn tanýsýnda hangi tetkikler kullanýlýr? Görüntüleme yöntemleri (düz grafi, bilgisayarlý tomografi, MR, ultrasonografi), sintigrafi, elektrofizyolojik yöntemler (EMG) ve laboratuvar tetkiklerinden yararlanýlýr.
Radyografi ve MR çekilmeden taný konamaz mý? Boyun omurgasý incelemesinde radyolojik görüntüleme yöntemlerinin yeri tartýþmasýzdýr. Bununla birlikte, radyolojik bulgular ile klinik bulgularýn her zaman iliþkili olmadýðý, birincil önemin hekimin muayenesi ve deðerlendirmesi olduðu bilinmelidir. Hekim yönlendirmedikçe tek baþýna ileri bir tetkik olan MR’ýn deðeri azdýr; sadece MR ile taný koymak yanlýþtýr.
x
Medikal tedaviler
Boyun zorlanmasý nedir? Nasýl tedavi edilir? Travmalar ve kötü postür sonucu geliþen boyunda lokal aðrý ve tutuklukla karakterize bir klinik tablodur. Alýþýlmamýþ bir hareket yapmak, sportif aktiviteler, daktilo yazmak, kitap okurken yapýldýðý gibi boyunu uzun süre sabit konumda tutmak, yatarak televizyon seyretmek, uygun olmayan yastýk ve yatakta yatmak gibi nedenler zorlanmaya (servikal strain) yol açabilir. Boyunun arkaya doðru normal eðriliði kas spazmý nedeniyle düzleþir. Hareketler aðrýlý ve kýsýtlýdýr. Radyolojik tetkikler genellikle normaldir. Patolojinin yumuþak dokuda ve dejeneratif deðiþikliklerin baþlangýç döneminde olduðu düþünülür. Servikal strain kýsa süreli istirahatla düzelebilirse de aðrý kesici, iltihap giderici ilaçlar ve kas gevþeticiler vermeyi gerektirebilir. Aðrý ve kas spazmýnýn azaltýlmasýnda, fizik tedavi araçlarý oldukça yararlýdýr. Tekrarlarýn önlenmesi için kötü postür düzeltilmeli ve kas gücünü arttýrýcý egzersizler verilmelidir.
Boyun fýtýðý nasýl tedavi edilir? Omurgada meydana gelen fýtýklarýn %95’i belde, %3-4’ü boyunda görülür. Hasta çoðunlukla ani baþlayan boyun ve kol aðrýsýndan yakýnýr. Aðrý ile birlikte uyuþma ve karýncalanma bulunabilir. Aðrý boyun hareketleri, öksürme ve hapþýrmayla þiddetlenir. Boyun fýtýðý tedavisine korse, lokal enjeksiyon, ilaç ve egzersizle baþlanýr. Yakýnmasý geçmeyen hastalara fizik tedavi uygulanýr.
Boyun kireçlenmesi nasýl tedavi edilir? Servikal spondilozlu hastalarýn çoðu konservatif (ameliyatsýz) tedavi ile iyileþir. Bele göre boyunda daha kýsa sürede daha baþarýlý sonuçlar alýnmaktadýr.
Akut aðrýlý dönem tedavisi istirahat, korseleme, yüzeyel ýsý ve ilaçlarý içerir. Servikal omurganýn istirahatýný temin etmek, hareketlerini kýsýtlamak ve boyuna binen baþýn aðýrlýðýný azaltmak için servikal korse kullanýlabilir. Korseliyken atrofiyi engellemek için egzersize zaman yitirmeden geçilmelidir. Aðrýlý bölgelere yapýlan lokal enjeksiyon aðrý ve spazmýn iyileþmesine yardýmcý olabilir. Subakut ve kronik dönemde yüzeyel ýsýtýcýlarla birlikte derin ýsýtýcýlar da uygulanýr. Isý vazodilatasyon yaparak ve kan akýmýný artýrarak dokunun beslenmesini ve metabolik artýklarýn atýlýmýný kolaylaþtýrýr. Böylece bir taraftan kas spazmýný ve aðrýyý azaltýrken bir taraftan da doku tamir sürecini baþlatarak nüksleri geciktirir. Isý fibröz dokularýn esnekliðini artýrarak, birlikte uygulandýðýnda traksiyonun etkisini ve hastanýn traksiyona toleransýný artýrýr. Hem akut hem de kronik aðrýlý hastalarda TENS, diadinami, galvani, eksponansiyel akým gibi alçak frekanslý akýmlarýn analjezik ve trofik etkilerinden yararlanýlýr. Boyun aðrýlý hastalarda sýklýkla verilen bir tedavi olmamakla birlikte masaj aðrýlý kas spazmýný hafifletir, dolaþýmý artýrýr, kontraktürleri ve yapýþýklýklarý mobilize eder ve hastaya psikolojik bir rahatlýk verir. Manipulasyonla dramatik iyileþme saðlanabilir. Egzersizler hastanýn kendini en iyi hissettiði saatlerde yapýlmalýdýr. Bu genellikle sabah saatleridir. Egzersizden önce sýcak uygulama, kas gevþetici ve analjezik ilaç verilmesi egzersizin daha iyi tolere edilmesine yardýmcý olur. Tekrarlarýn önlenmesi için fizik tedavi yanýnda hasta eðitilmelidir. Hasta eðitimi postür ve günlük yaþam aktivitelerini içermektedir.
x
Epidemioloji, sýklýk
Boyun aðrýsý ne sýklýkta görülür? Eriþkin insanlarýn yaklaþýk %10’u hayatlarýnýn bir döneminde boyun aðrýsý çekerler. Boyun aðrýsý sadece boyuna lokalize olabileceði gibi kol aðrýsýyla birlikte de olabilir. Boyun ve kol aðrýlarýnýn üçte bir kadarý tekrarlar. Bel aðrýsýna göre boyun aðrýsýnýn sýklýðý daha az ve çok az sakat býrakýcýdýr.
Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri
Semptom ve Yakýnmalar
Laboratuvar testleri, özel testler
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Giriþ
Hastalýklar // Boyun Aðrýlarý
BBoyun aðrýsý nerelerde hissedilir? Boyun omurgasý patolojilerinde aðrý boyundan baþa, sýrta, göðse, kollara yayýlabilir. Bazen kalp üzerinde veya sýrtta kalp krizi kuþkusu uyandýracak aðrý olabilir.
Trafik kazalarý sonucu boyun aðrýsýna sýk mý rastlanýr? Trafik kazalarýnda en çok etkilenen bölgelerden biri boyundur. Doðrudan gelen travmalar ölümcül veya sakatlayýcý olabileceði gibi doðrudan darbe gelmeden de boyun trafik kazalarýnda etkilenir. Genellikle trafik kazalarýnda görülen, baþa direkt bir travma olmadan, kamçý darbesi þeklinde boyunun öne ve arkaya gitmesi sonucu meydana gelen incinmeye whiplash sendromu denir. Önceden kireçleme varsa, travma daha çok hasara yol açar. Whiplash sendromunda hafif çýkýklara ve daha sonraki dönemlerde kireçlenmeye rastlanýr. Tedavi istirahat, korseleme, aðrý kesici ve kas gevþetici ilaçlar, egzersizler ve fizik tedavi þeklindedir.
Boyun kireçlenmesi (Servikal Spondiloz) nedir? Boyun omurgasýný meydana getiren yapýlarýn dejenerasyonu sonucu ortaya çýkan ve buna baðlý sinir ve damar bozukluklarýný da içeren klinik tablodur. Týpta servikal spondiloz, servikal artroz gibi isimler verilir.
Torasik Çýkýþ Sendromu nedir? Kola giden damar sinir paketinin koltuk altýna girmek üzere boyun ve göðüs bölgesinde katetdiði alana torasik çýkýþ denir. Bu alanda olabilecek yapýsal veya fonksiyonel anomaliler damar sinir paketi üzerine baský yaparak torasik çýkýþ (thoracic outlet) sendromlarý baþlýðý altýnda toplanan klinik tablolarýn ortaya çýkmasýna neden olurlar. Hasta kolundaki, el ve parmaklarýndaki aðrý, uyuþma ve karýncalanmadan yakýnýr. Torasik çýkýþ sendromlu hastalar genellikle fizik tedaviden yararlanýrlar. Fizik tedaviden yararlanmayan hastalara cerrahi giriþim endikedir.
Boyun aðrýsýndan kurtulmak için nelere dikkat edilmesi gerekir? Boyun aðrýsýndan kurtulmak ve yakalanmamak için þu önerilere uyulmasý gereklidir:
• Dik oturun ve dik yürüyün.
• Otururken belinizi ve boynunuzu destekleyin. Çalýþýrken masaya ve tezgaha yakýn oturarak baþýnýzý eðmeden veya aþýrý yukarýya kaldýrmadan nötral konumda tutun.
• Koltuða veya çekyata uzanarak televizyon seyretmeyin.
• Bilgisayar monitörünü göz hizasýna göre ayarlayýn. Uzun süre bilgisayar baþýnda kalmayýn.
• Yastýk çok yüksek veya çok alçak olmamalý. Sýrt üstü yatarken boyun arkasýndaki boþluðu yastýkla doldurun. Yan yatarken yastýðý boyun köküne çekin.
• Yüzüstü yatmayýn.
• Boynunuzu uzun süre ayný pozisyonda tutmayýn. 20-25 dakikada bir hafif boyun hareketleri yapýn.
• Boyun ve sýrt kaslarýný gevþek tutmaya çalýþýn.
• Düzenli egzersiz yapýn.
Boyun aðrýsý için hangi egzersizler, ne sýklýkta yapýlmalý? Boyun aðrýsýnda yapýlacak egzersizler kiþiye göre deðiþir. Hekimin yönlendirmesine göre egzersizler sabah ve akþam 10’ar kez tekrarlanýr. Her hareket 10 sayýncaya kadar sürdürülür ve hareketten sonra yaklaþýk 20 sayýncaya kadar dinlenilir. Egzersiz sýrasýnda veya sonrasýnda aðrý oluyorsa hekime danýþýlmasý gerekir.
Epidemioloji, sýklýk
Boyun aðrýsý ne sýklýkta görülür? Eriþkin insanlarýn yaklaþýk %10’u hayatlarýnýn bir döneminde boyun aðrýsý çekerler. Boyun aðrýsý sadece boyuna lokalize olabileceði gibi kol aðrýsýyla birlikte de olabilir. Boyun ve kol aðrýlarýnýn üçte bir kadarý tekrarlar. Bel aðrýsýna göre boyun aðrýsýnýn sýklýðý daha az ve çok az sakat býrakýcýdýr.
Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri
Boyun aðrýsý sebepleri nelerdir? Çok sayýda bozukluk boyun aðrýsýna neden olur. Baþlýca boyun aðrýsý sebepleri þunlardýr: Doðumsal anomaliler, tümörler, travma, osteoporoz (kemik erimesi), dejeneratif (yýpranma) bozukluklar (kireçlenme, boyun fýtýðý gibi), enfeksiyöz lezyonlar (tüberküloz, bruselloz gibi), yumuþak doku romatizmalarý, torasik çýkýþ sendromlarý, iltihaplý romatizmalar (romatoid artrit, ankilozan spondilit gibi), psikolojik bozukluklar, iç organlardan yansýyan aðrýlar (kalp, akciðer, safra kesesi hastalýklarý sonucu).
Boyun kireçlenmesinin sebebi nelerdir? Yaþlanma, günlük hayatýn gerilimleri, boyun hareketleri ve pozisyonlarý, makro ve mikro travmalar ve ruhsal gerginlikler diskin yapýsýný ve beslenmesini bozmaya ve sonunda deðiþik derecelerde diski dejenere etmeye yönelik faktörlerdir. Kalýtým, çocukluk çaðýnda geçirilen enfeksiyonlar ve baðýþýklýk sistemindeki bozukluklar da disk dejenerasyonu yapan faktörler olabilir.
Semptom ve Yakýnmalar
Aðrýya baþka belirtiler de eþlik eder mi? Boyun aðrýsýna çoðu kez tutukluk, uyuþma, karýncalanma, bulanýk görme, kulak çýnlamasý, denge bozukluðu, baþ dönmesi, çarpýntý gibi semptomlar eþlik eder. Tutukluk uzun süreli ise sebebi iltihaplý bir romatizmadýr. Uyuþma, karýncalanma þeklindeki yakýnmalar sinir kökü sýkýþmasýnýn göstergesidir. Boyun hareketleriyle ortaya çýkan bulanýk görme, kulak çýnlamasý, baþ dönmesi, denge bozukluðu, çarpýntý, bulantý boyun patolojilerinde seyrek rastlanan semptomlardýr.
Boyun kireçlenmesinin belirtileri nelerdir? Belirtiler 18 yaþýndan itibaren görülebilir ve sýklýðý yaþla artar. 50 yaþýndan sonra iyice belirginleþir. Baþlýca belirti ve bulgular boyun aðrýsý, tutukluk, kas spazmý, hassasiyet ve hareket kýsýtlýlýðýdýr. Aðrý boyundan baþa da yayýlabilir. Spondiloza baðlý sabah tutukluðu kýsa sürelidir. Çoðunlukla bir kaç dakikada geçer. Sinir kökü basýsý olduðu zaman kola yayýlan aðrý, uyuþma, karýncalanma, soðuk veya sýcak hissi, iðnelenme olur. Omurilik basýsý olursa yürüme güçlüðü olabilir. Boyundan beyine giden damarlarýn basý altýnda kalmasýyla baþ dönmesi, kulak çýnlamasý, bulanýk görme, baþ aðrýsý ortaya çýkar.
Laboratuvar testleri, özel testler
Boyun aðrýlarýnýn tanýsýnda hangi tetkikler kullanýlýr? Görüntüleme yöntemleri (düz grafi, bilgisayarlý tomografi, MR, ultrasonografi), sintigrafi, elektrofizyolojik yöntemler (EMG) ve laboratuvar tetkiklerinden yararlanýlýr.
Radyografi ve MR çekilmeden taný konamaz mý? Boyun omurgasý incelemesinde radyolojik görüntüleme yöntemlerinin yeri tartýþmasýzdýr. Bununla birlikte, radyolojik bulgular ile klinik bulgularýn her zaman iliþkili olmadýðý, birincil önemin hekimin muayenesi ve deðerlendirmesi olduðu bilinmelidir. Hekim yönlendirmedikçe tek baþýna ileri bir tetkik olan MR’ýn deðeri azdýr; sadece MR ile taný koymak yanlýþtýr.
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Boyun zorlanmasý nedir? Nasýl tedavi edilir? Travmalar ve kötü postür sonucu geliþen boyunda lokal aðrý ve tutuklukla karakterize bir klinik tablodur. Alýþýlmamýþ bir hareket yapmak, sportif aktiviteler, daktilo yazmak, kitap okurken yapýldýðý gibi boyunu uzun süre sabit konumda tutmak, yatarak televizyon seyretmek, uygun olmayan yastýk ve yatakta yatmak gibi nedenler zorlanmaya (servikal strain) yol açabilir. Boyunun arkaya doðru normal eðriliði kas spazmý nedeniyle düzleþir. Hareketler aðrýlý ve kýsýtlýdýr. Radyolojik tetkikler genellikle normaldir. Patolojinin yumuþak dokuda ve dejeneratif deðiþikliklerin baþlangýç döneminde olduðu düþünülür. Servikal strain kýsa süreli istirahatla düzelebilirse de aðrý kesici, iltihap giderici ilaçlar ve kas gevþeticiler vermeyi gerektirebilir. Aðrý ve kas spazmýnýn azaltýlmasýnda, fizik tedavi araçlarý oldukça yararlýdýr. Tekrarlarýn önlenmesi için kötü postür düzeltilmeli ve kas gücünü arttýrýcý egzersizler verilmelidir.
Boyun fýtýðý nasýl tedavi edilir? Omurgada meydana gelen fýtýklarýn %95’i belde, %3-4’ü boyunda görülür. Hasta çoðunlukla ani baþlayan boyun ve kol aðrýsýndan yakýnýr. Aðrý ile birlikte uyuþma ve karýncalanma bulunabilir. Aðrý boyun hareketleri, öksürme ve hapþýrmayla þiddetlenir. Boyun fýtýðý tedavisine korse, lokal enjeksiyon, ilaç ve egzersizle baþlanýr. Yakýnmasý geçmeyen hastalara fizik tedavi uygulanýr.
Boyun kireçlenmesi nasýl tedavi edilir? Servikal spondilozlu hastalarýn çoðu konservatif (ameliyatsýz) tedavi ile iyileþir. Bele göre boyunda daha kýsa sürede daha baþarýlý sonuçlar alýnmaktadýr.
Akut aðrýlý dönem tedavisi istirahat, korseleme, yüzeyel ýsý ve ilaçlarý içerir. Servikal omurganýn istirahatýný temin etmek, hareketlerini kýsýtlamak ve boyuna binen baþýn aðýrlýðýný azaltmak için servikal korse kullanýlabilir. Korseliyken atrofiyi engellemek için egzersize zaman yitirmeden geçilmelidir. Aðrýlý bölgelere yapýlan lokal enjeksiyon aðrý ve spazmýn iyileþmesine yardýmcý olabilir. Subakut ve kronik dönemde yüzeyel ýsýtýcýlarla birlikte derin ýsýtýcýlar da uygulanýr. Isý vazodilatasyon yaparak ve kan akýmýný artýrarak dokunun beslenmesini ve metabolik artýklarýn atýlýmýný kolaylaþtýrýr. Böylece bir taraftan kas spazmýný ve aðrýyý azaltýrken bir taraftan da doku tamir sürecini baþlatarak nüksleri geciktirir. Isý fibröz dokularýn esnekliðini artýrarak, birlikte uygulandýðýnda traksiyonun etkisini ve hastanýn traksiyona toleransýný artýrýr. Hem akut hem de kronik aðrýlý hastalarda TENS, diadinami, galvani, eksponansiyel akým gibi alçak frekanslý akýmlarýn analjezik ve trofik etkilerinden yararlanýlýr. Boyun aðrýlý hastalarda sýklýkla verilen bir tedavi olmamakla birlikte masaj aðrýlý kas spazmýný hafifletir, dolaþýmý artýrýr, kontraktürleri ve yapýþýklýklarý mobilize eder ve hastaya psikolojik bir rahatlýk verir. Manipulasyonla dramatik iyileþme saðlanabilir. Egzersizler hastanýn kendini en iyi hissettiði saatlerde yapýlmalýdýr. Bu genellikle sabah saatleridir. Egzersizden önce sýcak uygulama, kas gevþetici ve analjezik ilaç verilmesi egzersizin daha iyi tolere edilmesine yardýmcý olur. Tekrarlarýn önlenmesi için fizik tedavi yanýnda hasta eðitilmelidir. Hasta eðitimi postür ve günlük yaþam aktivitelerini içermektedir.