Yukarýda yazýlanlardan bir çoðuna evet diyorsanýz, sýnav kaygýsý yaþýyor olabilirsiniz.

Aslýnda pek çok insan sýnavlarda heyecanlanýr. Bir miktar kaygý aslýnda iyidir, performansýnýzý arttýrýr ve sizi iyi motive eder. Kaygýnýn gitgide artacaðýný düþünmek o kiþiyi paniðe sokar. Hiçbir kaygý sonsuza kadar gitmez.Belli bir zaman sonra durur. Ama sýnav kaygýsý olan kiþi bunu çok abartýr saliseler halinde sýnavý kazanamadýðýný, annesinin o andaki yüz ifadesini, arkadaþlarýna ne diyeceðini düþünür. Bunlar bizlerin “otomatik düþünce” dediðimiz düþüncelerdir.Kaygýnýn oluþmasýna bu þekildeki bizlerin kesin doðru olarak inandýðýmýz düþünceler neden olmaktadýr.Bir olayda bizi kaygýlandýranda, üzende, sevindirende o olayý kafamýzda yorumlama þeklimizdir.Bir filme yüz kiþi gider ama herkes ayný þekilde memnun olmaz. Film aynýdýr.Deðiþen nedir?Deðiþen, sadece o olayýn, herkes tarafýndan algýlanýþ þeklidir. Halbuki bu düþüncelerle mücadele etmeyi öðrendiðinizde kaygýnýzý da yenmeyi öðrenmiþ olacaksýnýzdýr.

Tedavisi mümkün olan bu hastalýða, tespit edildikten sonra bir an önce müdahale edilmelidir.Gençlerin baþarýsýný ve gerçek performansýný düþüren bu hastalýk el freni çekik þekilde gitmeye çalýþan bir arabanýn performansý gibidir. Amacýnýz el frenini indirmek arabanýn gerçek performansýný görmektir.Güzel bir Pazar günü geçirmeniz dileðiyle.

Saðlýcakla Kalýn... ( Sabah Gazetesindeki yazýsýndan alýnýþtýr)

Bu cümleyi içinden geçirenler çalýþan öðrencilerdir. Sýnav kaygýsý olmayanlarda ise bu cümle, sadece istediklerini rahatça yapma konusunda bu sýnavýn, sýk sýk aileler tarafýndan kiþinin önüne çýkartýldýðý için ona duyulan öfke dolu cümlelerden birisidir. Kýsaca söylemek gerekirse sýnav kaygýsý çalýþan öðrencilerde olur.Çalýþmayanlarda olan kaygý ise sadece sýnavdan sonra çevreye yada anne babaya ne diyeceðim kaygýsýdýr.Sýnav kaygýsý, küçük yaþta daha çok baþarý odaklý yaklaþýmlarý olan ailelerin çocuklarýnda, daha sýk olarak rastlanýlmaktadýr. Anne ve baba bunu açýkça demese de hareketleri ile “Sen baþarýlý olursan biz seni severiz i hissettiriyor” ise çocuk, hayatýnýn sonuna kadar “baþarýlý olmalýyým” olarak düþünecektir. Çünkü çocuk, bilinç dýþýnda, baþarýlý olamazsam annem ve/veya babam beni sevmez þeklinde düþünecektir. Bazen benim rastladýðým ailelerde, abi yada kardeþ çok baþarýlý bir öðrencidir. Bu tablo, kaygýyý yaþayan çocuk için, daha da kaygýsýný arttýran bir etkendir. Farkýnda olmadan aileler baþarýlý olan çocuða övgü dolu sözler söylerken diðer çocuk buna imrenen gözlerle bakmaktadýr. Tabiki, bunu, kýyaslama yaparak kaygýlý olan çocuða motivasyon olabileceðini düþünen aileler, bu düþüncelerinde yanýlmakla kalmaz, daha da büyük sorunlarýn oluþmasýnda çok büyük bir adým atmýþ olurlar. 

Bu durumda genelde anne babalarýn yaklaþýmlarý baþarý odaklý olmaktan daha çok çocuðu kabul edici ve onu bir birey olarak görmeye dayalý olmalýdýr. Sýnav kaygýsý yaþayan çocuklarýn aileleri daha evhamlý, hýrslý, müdahaleci, kontrol edici, mantýksal öðütleri daha sýklýkla dile getiren aileler olduðu gözlenmektedir. Yapýlan çalýþmalarda, sýnav kaygýsýnýn kuruntu ve duygu olmak üzere iki farklý boyutu olduðu gözlenmiþtir. Kuruntu boyutu, sýnavla ilgili olarak kendi kendimize söylediðimiz sözlerdir. “Sýnavý kazanamazsam mahvolurum” “Annem ve babamýn emeklerine boþa harcamýþ olurum”, “Bu sýnavý kazanmalýyým çünkü tek kurtuluþum bu” vb. Bu örnekler çok kolay olarak uzatýlabilir. Bu düþünceler geldiðinde kiþide ; çarpýntý, karýn aðrýsý, titreme, sýk sýk nefes alma , “her þeyi mahvettim” gibi düþüncelerle panik baþlar ve sonuç hepinizin de tahmin edebileceði gibi hak edilmemiþ bir baþarýsýzlýkla sonuçlanabilmektedir. Duygu boyutu ise sýnav baskýsý altýnda iken ortaya çýkan duygusal tepkilerimizdir. Sýnav kaygýsýnýn kuruntu boyutunun baþarýyý daha fazla etkilediði gözlenmektedir. Kuruntu arttýkça baþarý düþer. Çünkü, kuruntu daha çok baþarýsýzlýk beklentisiyle oluþmaktadýr. Ayrýca, sýnavla ilgili kuruntusu yüksek çocuklarýn, sýnavla ilgilenmek yerine kendileriyle ilgilendikleri, dikkatlerini sýnava vermek yerine kendilerine döndükleri gözlenmektedir.

Herkeste bir parçada olsa kaygý olmalýdýr. Çünkü sýnava girerken ki kaygý neticesinde böbrek üstünden salýnan bazý hormonlar; çarpýntý, ellerde terleme, sýk sýk nefes alma ve idrara gitme gibi belirtilere neden olmaktadýr.Bu þekilde her öðrencide rastlanýlan normal sýnýrlardaki bu kaygýnýn birde yararý vardýr. Oda, sorularda dikkatini toplama konusunda bu hormonlarýn saðlamýþ olduðu yarardýr.Ama fazla salýndýklarýnda ise tam tersine, dikkatin daðýlmasýna neden olabilmektedirler. Bu durumda tedavisi gereken bu hastalýðýn, kiþinin gerçek performansýný göstermesini olumsuz yönde etkilediði için, tedavi edildiðinde, zaman içerisinde kiþinin kendisine olan güveni de artmaktadýr. Hayatta hep baþarýlý olmanýz ama en önemlisi,her zaman ailenizin ve kendi saðlýðýnýzýn yerinde olmasý dileðiyle....

Geçen günlerde üniversite sýnavýna giren öðrencilerin puanlarý açýklandý. Bu duruma göre kimileri üzüldü ,kimileri ise sevindi. Þimdi size çok yakýndan tanýdýðým bir yakýnýmýn öyküsünü anlatacaðým; “ Bu kiþi, lise dönemlerinde her sene 5-yada 6 zayýf getiren bir kiþi iken son sene üniversite sýnavýna girme sýrasý kendisine geldiðinde, yýllardýr düþündüðü mesleðe ilk adýmý atmak için bir yada birkaç yýlý kaldýðýný fark etmiþ.Fakat bu amacýna ulaþmasý için çok çalýþmasý gerekiyormuþ. Ýlk sene, çalýþmanýn ne anlama geldiðini bilmediði için çok sýkýldýðý günler olmuþ. Sýnavdan ilk sene çok düþük bir puan almýþ. Býrakýn yazdýðý mesleði, aldýðý puanla, girebileceði yerler nerede ise, yok sayýlacak kadar azmýþ. Bir sene daha hazýrlanmaya karar vermiþ. Hayali olan beyaz gömleði giyebilmek için üniversitenin hangi þehirde olduðunun hiç ama hiç önemi yokmuþ. Bir sonraki sene tekrar çalýþarak çok istediði Týp Fakültesini kazandýðýnda babasý bile buna pek inanamamýþ.” 

Bir çoðunuz bir sene daha çalýþmanýn çok zor olacaðýný düþünüyorsunuzdur. Ama hedefiniz uðruna kaybettiðiniz hiçbir zaman kayýp deðildir. Hayatýnýzda bir yýl yada iki yýl daha çalýþacak ama sonuçta belkide onlarca yýl sevdiðiniz bir mesleði yapacaksanýz. Sizce buna deðmez mi?... Bu dönemde ailelerinde bu çocuklara destek olmasý gerekir. Çalýþmadýðý günleri yada hatalarýný yüzüne vurmasý gerekmez. Belirtilecekse de çok sakin ve çok tatlý bir dil ile belirtilmelidir. Çünkü bu tipteki davranýþlar, gençleri farklý bir öfke göstergesine itebilir. Ders çalýþmayarak bilinçdýþý hem kendisine, hemde anne ve babasýna farkýnda olmadýðý büyük bir kötülük yapar. Sizler elinizden geleni yaptýnýz. Ama yetmedi veya aksilikler oldu belki de bazý þeyleri anlamanýz için bu sýnavý kazanmamanýz gerekiyordu. 

Yukarýda hikayesini anlattýðým kiþi, þu anda bir psikiyatrist olarak sizlere bu yazýyý yazmaya çalýþýyor. Ben ilk sene iki soru daha yapsaydým belki de harita mühendisi olacaktým.Babam istemememe raðmen bunu zorla yazmýþtý.”Mühendis olursun” diyordu.Ama, ben kesinlikle bunu istemiyordum.Hayalim hep o beyaz gömlekti. Herhalde ailem týp fakültesini kazanacaðýma inanmýyordu ya da benim kadar yeterince inanmýyordu.Nasýl inansýn ki, her sene zayýf getiren aklý bir karýþ havada gezen, çalýþmadan her þeyin olabileceðine inanan, sadece isteyen, ama emek sarf etmeyen bir kiþiye nasýl inansýnlar ki? Sadece inandým ve gerekeni yaptým yani çalýþtým, anlayana kadar çalýþtým.Çok zor oldu, çok zor anladým ama inandýðýmý yaptým.Baþardýðým bir týp fakültesini kazanmak yanýnda bence en önemlisi “Demek ki ben istersem yapabilirmiþim “ i anlamýþ oldum.Bu hep hayatýmda bana örnek oldu. 

Unutmayýn ki; bir þeyin imkansýz olduðuna inanýrsanýz, aklýnýz bunun neden imkansýz olduðunu size ispatlamak üzere çalýþmaya baþlar. Ama bir þeyi yapabileceðinize inandýðýnýzda, gerçekten inandýðýnýzda, aklýnýz onu yapmak üzere çözümler bulma konusunda size yardým etmek için çalýþmaya baþlar. Tekrar çalýþmaya baþlamak için önünüze bir süre koyun, o gün geldiðinde de randevunuza sadýk olun.Sýnavýnýzýn sonucu ne olursa olsun saðlýk, mutluluk ve UMUT dolu nice günlerinizin olmasý dileðiyle. 

Saðlýcakla Kalýn... 

“Çevrem içinde, baþkalarýnýn gözünde baþarýlý birisi olabilmem için, baþarýlý davranmam gerekir. Her bir baþarý, beni çevremde daha deðerli, daha sevilen ve sayýlan birisi yaparken, her bir baþarýsýzlýk, bana verilen deðer, sevgi ve saygýdan bir þeyler alýp götürür” diye düþünen bir çocuðunuz var ise ilerde sýnav kaygýsý yaþamasý açýsýndan risk altýndadýr. Çocuðunuz bu düþünceyi doðduðu anda bir gen tarafýndan kodlandýðý için düþünmüyor. Bu düþünceyi onlara bizler veriyoruz. “Bu çocuðun yapýsý bu... Ne yapalým doktor bey!” diye düþünebilirsiniz. Ama bence, bu çok gerçekçi bir açýklama olamaz. Bazen, anne ve babalar, hayatta kendi yapamadýklarýný çocuklarýnýn yapmasýný isterler. Bu, esasýnda uyumlu, dozunda ve o kiþiyi bir birey olarak kabul edilerek yapýldýðý sürece çok da yararlý olabilir. Ama çocuðunuzu kendisi olarak kabul etmiyor, onu olamadýðýnýz yada olmak istediðiniz “ben” olarak yetiþtirmeye çalýþýyor iseniz o zaman problemler baþlayacaktýr. Hani bazen dersiniz ya “ Sanki ben onun düþmanýyým gibi davranýyor” diye. Ýþte bunlarýn hepsinin nedeni onu kendisi olarak kabul etmediðiniz veya zorla deðiþtirmeye çalýþtýðýnýz için olamaz mý? Onun adýna meslek seçmek, onu, sevmediði bir meslek konusunda zorlamak, hatta bazen son anda gece kalkýp onun adýna gizlice istekte bulunan ailelere rastlýyoruz. 

Sýnav kaygýsýný en çok yaþayan çocuklar, anne yada babalarý kaygýlý, hýrslý, baþarý odaklý yaþayan ailelerin çocuklarýdýr. Anne; evhamlý ve kaygýlý, çevresine karþý çok düþünceli olan bir kiþidir. Bu yüzden dünyanýn en iyi annesi, kardeþi, komþusu olmaya büyük bir adaydýr. Benim isteðimden daha çok, çevremin neye ihtiyacý varý daha çok düþünen bir annedir. Yani sizin tabirinizle” çevresine karþý aþýrý verici, hayýr diyemeyen” bir yapýsý vardýr. Evhamlý olduðu içinde , çocuðunun baþýna bir þey geleceðinden endiþe eder ve kendisinden baþkasýna da pek güvenemez.Kendisi çocuktan ayrýldýðýnda büyük bir kaygýya kapýlýr , sonrada; “ bu çocuk bensiz yapamýyor” diyerek, çocuða atýfta bulunur. Babalar ise; gölgesi daha aðýr, biraz yüksek sesli uyarýlarda bulunan kiþilerdir. Esasýnda ben bu kiþilerinde hiç göstermiyor olsalar da, çok duygusal olduklarýna inanýyorum. Bir de çok deðiþik motivasyon þekilleri vardýr bu babalarýn, “Seninle sýnavdan sonra görüþeceðiz” “Sen sýnavý kazanmada ben sana o zaman göstereceðim” yada “Kazanamazsan artýk seni dershaneye gönderecek param yok, madem okumayacaksýn ben de seni sýnavdan sonra atölyeye vereceðim” gibi. 

Saðlýcakla Kalýn. 

Yukarýda yazýlanlardan bir çoðuna evet diyorsanýz, sýnav kaygýsý yaþýyor olabilirsiniz.

Aslýnda pek çok insan sýnavlarda heyecanlanýr. Bir miktar kaygý aslýnda iyidir, performansýnýzý arttýrýr ve sizi iyi motive eder. Kaygýnýn gitgide artacaðýný düþünmek o kiþiyi paniðe sokar. Hiçbir kaygý sonsuza kadar gitmez.Belli bir zaman sonra durur. Ama sýnav kaygýsý olan kiþi bunu çok abartýr saliseler halinde sýnavý kazanamadýðýný, annesinin o andaki yüz ifadesini, arkadaþlarýna ne diyeceðini düþünür. Bunlar bizlerin “otomatik düþünce” dediðimiz düþüncelerdir.Kaygýnýn oluþmasýna bu þekildeki bizlerin kesin doðru olarak inandýðýmýz düþünceler neden olmaktadýr.Bir olayda bizi kaygýlandýranda, üzende, sevindirende o olayý kafamýzda yorumlama þeklimizdir.Bir filme yüz kiþi gider ama herkes ayný þekilde memnun olmaz. Film aynýdýr.Deðiþen nedir?Deðiþen, sadece o olayýn, herkes tarafýndan algýlanýþ þeklidir. Halbuki bu düþüncelerle mücadele etmeyi öðrendiðinizde kaygýnýzý da yenmeyi öðrenmiþ olacaksýnýzdýr.

Tedavisi mümkün olan bu hastalýða, tespit edildikten sonra bir an önce müdahale edilmelidir.Gençlerin baþarýsýný ve gerçek performansýný düþüren bu hastalýk el freni çekik þekilde gitmeye çalýþan bir arabanýn performansý gibidir. Amacýnýz el frenini indirmek arabanýn gerçek performansýný görmektir.Güzel bir Pazar günü geçirmeniz dileðiyle.

Saðlýcakla Kalýn... ( Sabah Gazetesindeki yazýsýndan alýnýþtýr)

Bu cümleyi içinden geçirenler çalýþan öðrencilerdir. Sýnav kaygýsý olmayanlarda ise bu cümle, sadece istediklerini rahatça yapma konusunda bu sýnavýn, sýk sýk aileler tarafýndan kiþinin önüne çýkartýldýðý için ona duyulan öfke dolu cümlelerden birisidir. Kýsaca söylemek gerekirse sýnav kaygýsý çalýþan öðrencilerde olur.Çalýþmayanlarda olan kaygý ise sadece sýnavdan sonra çevreye yada anne babaya ne diyeceðim kaygýsýdýr.Sýnav kaygýsý, küçük yaþta daha çok baþarý odaklý yaklaþýmlarý olan ailelerin çocuklarýnda, daha sýk olarak rastlanýlmaktadýr. Anne ve baba bunu açýkça demese de hareketleri ile “Sen baþarýlý olursan biz seni severiz i hissettiriyor” ise çocuk, hayatýnýn sonuna kadar “baþarýlý olmalýyým” olarak düþünecektir. Çünkü çocuk, bilinç dýþýnda, baþarýlý olamazsam annem ve/veya babam beni sevmez þeklinde düþünecektir. Bazen benim rastladýðým ailelerde, abi yada kardeþ çok baþarýlý bir öðrencidir. Bu tablo, kaygýyý yaþayan çocuk için, daha da kaygýsýný arttýran bir etkendir. Farkýnda olmadan aileler baþarýlý olan çocuða övgü dolu sözler söylerken diðer çocuk buna imrenen gözlerle bakmaktadýr. Tabiki, bunu, kýyaslama yaparak kaygýlý olan çocuða motivasyon olabileceðini düþünen aileler, bu düþüncelerinde yanýlmakla kalmaz, daha da büyük sorunlarýn oluþmasýnda çok büyük bir adým atmýþ olurlar. 

Bu durumda genelde anne babalarýn yaklaþýmlarý baþarý odaklý olmaktan daha çok çocuðu kabul edici ve onu bir birey olarak görmeye dayalý olmalýdýr. Sýnav kaygýsý yaþayan çocuklarýn aileleri daha evhamlý, hýrslý, müdahaleci, kontrol edici, mantýksal öðütleri daha sýklýkla dile getiren aileler olduðu gözlenmektedir. Yapýlan çalýþmalarda, sýnav kaygýsýnýn kuruntu ve duygu olmak üzere iki farklý boyutu olduðu gözlenmiþtir. Kuruntu boyutu, sýnavla ilgili olarak kendi kendimize söylediðimiz sözlerdir. “Sýnavý kazanamazsam mahvolurum” “Annem ve babamýn emeklerine boþa harcamýþ olurum”, “Bu sýnavý kazanmalýyým çünkü tek kurtuluþum bu” vb. Bu örnekler çok kolay olarak uzatýlabilir. Bu düþünceler geldiðinde kiþide ; çarpýntý, karýn aðrýsý, titreme, sýk sýk nefes alma , “her þeyi mahvettim” gibi düþüncelerle panik baþlar ve sonuç hepinizin de tahmin edebileceði gibi hak edilmemiþ bir baþarýsýzlýkla sonuçlanabilmektedir. Duygu boyutu ise sýnav baskýsý altýnda iken ortaya çýkan duygusal tepkilerimizdir. Sýnav kaygýsýnýn kuruntu boyutunun baþarýyý daha fazla etkilediði gözlenmektedir. Kuruntu arttýkça baþarý düþer. Çünkü, kuruntu daha çok baþarýsýzlýk beklentisiyle oluþmaktadýr. Ayrýca, sýnavla ilgili kuruntusu yüksek çocuklarýn, sýnavla ilgilenmek yerine kendileriyle ilgilendikleri, dikkatlerini sýnava vermek yerine kendilerine döndükleri gözlenmektedir.

Herkeste bir parçada olsa kaygý olmalýdýr. Çünkü sýnava girerken ki kaygý neticesinde böbrek üstünden salýnan bazý hormonlar; çarpýntý, ellerde terleme, sýk sýk nefes alma ve idrara gitme gibi belirtilere neden olmaktadýr.Bu þekilde her öðrencide rastlanýlan normal sýnýrlardaki bu kaygýnýn birde yararý vardýr. Oda, sorularda dikkatini toplama konusunda bu hormonlarýn saðlamýþ olduðu yarardýr.Ama fazla salýndýklarýnda ise tam tersine, dikkatin daðýlmasýna neden olabilmektedirler. Bu durumda tedavisi gereken bu hastalýðýn, kiþinin gerçek performansýný göstermesini olumsuz yönde etkilediði için, tedavi edildiðinde, zaman içerisinde kiþinin kendisine olan güveni de artmaktadýr. Hayatta hep baþarýlý olmanýz ama en önemlisi,her zaman ailenizin ve kendi saðlýðýnýzýn yerinde olmasý dileðiyle....

Geçen günlerde üniversite sýnavýna giren öðrencilerin puanlarý açýklandý. Bu duruma göre kimileri üzüldü ,kimileri ise sevindi. Þimdi size çok yakýndan tanýdýðým bir yakýnýmýn öyküsünü anlatacaðým; “ Bu kiþi, lise dönemlerinde her sene 5-yada 6 zayýf getiren bir kiþi iken son sene üniversite sýnavýna girme sýrasý kendisine geldiðinde, yýllardýr düþündüðü mesleðe ilk adýmý atmak için bir yada birkaç yýlý kaldýðýný fark etmiþ.Fakat bu amacýna ulaþmasý için çok çalýþmasý gerekiyormuþ. Ýlk sene, çalýþmanýn ne anlama geldiðini bilmediði için çok sýkýldýðý günler olmuþ. Sýnavdan ilk sene çok düþük bir puan almýþ. Býrakýn yazdýðý mesleði, aldýðý puanla, girebileceði yerler nerede ise, yok sayýlacak kadar azmýþ. Bir sene daha hazýrlanmaya karar vermiþ. Hayali olan beyaz gömleði giyebilmek için üniversitenin hangi þehirde olduðunun hiç ama hiç önemi yokmuþ. Bir sonraki sene tekrar çalýþarak çok istediði Týp Fakültesini kazandýðýnda babasý bile buna pek inanamamýþ.” 

Bir çoðunuz bir sene daha çalýþmanýn çok zor olacaðýný düþünüyorsunuzdur. Ama hedefiniz uðruna kaybettiðiniz hiçbir zaman kayýp deðildir. Hayatýnýzda bir yýl yada iki yýl daha çalýþacak ama sonuçta belkide onlarca yýl sevdiðiniz bir mesleði yapacaksanýz. Sizce buna deðmez mi?... Bu dönemde ailelerinde bu çocuklara destek olmasý gerekir. Çalýþmadýðý günleri yada hatalarýný yüzüne vurmasý gerekmez. Belirtilecekse de çok sakin ve çok tatlý bir dil ile belirtilmelidir. Çünkü bu tipteki davranýþlar, gençleri farklý bir öfke göstergesine itebilir. Ders çalýþmayarak bilinçdýþý hem kendisine, hemde anne ve babasýna farkýnda olmadýðý büyük bir kötülük yapar. Sizler elinizden geleni yaptýnýz. Ama yetmedi veya aksilikler oldu belki de bazý þeyleri anlamanýz için bu sýnavý kazanmamanýz gerekiyordu. 

Yukarýda hikayesini anlattýðým kiþi, þu anda bir psikiyatrist olarak sizlere bu yazýyý yazmaya çalýþýyor. Ben ilk sene iki soru daha yapsaydým belki de harita mühendisi olacaktým.Babam istemememe raðmen bunu zorla yazmýþtý.”Mühendis olursun” diyordu.Ama, ben kesinlikle bunu istemiyordum.Hayalim hep o beyaz gömlekti. Herhalde ailem týp fakültesini kazanacaðýma inanmýyordu ya da benim kadar yeterince inanmýyordu.Nasýl inansýn ki, her sene zayýf getiren aklý bir karýþ havada gezen, çalýþmadan her þeyin olabileceðine inanan, sadece isteyen, ama emek sarf etmeyen bir kiþiye nasýl inansýnlar ki? Sadece inandým ve gerekeni yaptým yani çalýþtým, anlayana kadar çalýþtým.Çok zor oldu, çok zor anladým ama inandýðýmý yaptým.Baþardýðým bir týp fakültesini kazanmak yanýnda bence en önemlisi “Demek ki ben istersem yapabilirmiþim “ i anlamýþ oldum.Bu hep hayatýmda bana örnek oldu. 

Unutmayýn ki; bir þeyin imkansýz olduðuna inanýrsanýz, aklýnýz bunun neden imkansýz olduðunu size ispatlamak üzere çalýþmaya baþlar. Ama bir þeyi yapabileceðinize inandýðýnýzda, gerçekten inandýðýnýzda, aklýnýz onu yapmak üzere çözümler bulma konusunda size yardým etmek için çalýþmaya baþlar. Tekrar çalýþmaya baþlamak için önünüze bir süre koyun, o gün geldiðinde de randevunuza sadýk olun.Sýnavýnýzýn sonucu ne olursa olsun saðlýk, mutluluk ve UMUT dolu nice günlerinizin olmasý dileðiyle. 

Saðlýcakla Kalýn... 

“Çevrem içinde, baþkalarýnýn gözünde baþarýlý birisi olabilmem için, baþarýlý davranmam gerekir. Her bir baþarý, beni çevremde daha deðerli, daha sevilen ve sayýlan birisi yaparken, her bir baþarýsýzlýk, bana verilen deðer, sevgi ve saygýdan bir þeyler alýp götürür” diye düþünen bir çocuðunuz var ise ilerde sýnav kaygýsý yaþamasý açýsýndan risk altýndadýr. Çocuðunuz bu düþünceyi doðduðu anda bir gen tarafýndan kodlandýðý için düþünmüyor. Bu düþünceyi onlara bizler veriyoruz. “Bu çocuðun yapýsý bu... Ne yapalým doktor bey!” diye düþünebilirsiniz. Ama bence, bu çok gerçekçi bir açýklama olamaz. Bazen, anne ve babalar, hayatta kendi yapamadýklarýný çocuklarýnýn yapmasýný isterler. Bu, esasýnda uyumlu, dozunda ve o kiþiyi bir birey olarak kabul edilerek yapýldýðý sürece çok da yararlý olabilir. Ama çocuðunuzu kendisi olarak kabul etmiyor, onu olamadýðýnýz yada olmak istediðiniz “ben” olarak yetiþtirmeye çalýþýyor iseniz o zaman problemler baþlayacaktýr. Hani bazen dersiniz ya “ Sanki ben onun düþmanýyým gibi davranýyor” diye. Ýþte bunlarýn hepsinin nedeni onu kendisi olarak kabul etmediðiniz veya zorla deðiþtirmeye çalýþtýðýnýz için olamaz mý? Onun adýna meslek seçmek, onu, sevmediði bir meslek konusunda zorlamak, hatta bazen son anda gece kalkýp onun adýna gizlice istekte bulunan ailelere rastlýyoruz. 

Sýnav kaygýsýný en çok yaþayan çocuklar, anne yada babalarý kaygýlý, hýrslý, baþarý odaklý yaþayan ailelerin çocuklarýdýr. Anne; evhamlý ve kaygýlý, çevresine karþý çok düþünceli olan bir kiþidir. Bu yüzden dünyanýn en iyi annesi, kardeþi, komþusu olmaya büyük bir adaydýr. Benim isteðimden daha çok, çevremin neye ihtiyacý varý daha çok düþünen bir annedir. Yani sizin tabirinizle” çevresine karþý aþýrý verici, hayýr diyemeyen” bir yapýsý vardýr. Evhamlý olduðu içinde , çocuðunun baþýna bir þey geleceðinden endiþe eder ve kendisinden baþkasýna da pek güvenemez.Kendisi çocuktan ayrýldýðýnda büyük bir kaygýya kapýlýr , sonrada; “ bu çocuk bensiz yapamýyor” diyerek, çocuða atýfta bulunur. Babalar ise; gölgesi daha aðýr, biraz yüksek sesli uyarýlarda bulunan kiþilerdir. Esasýnda ben bu kiþilerinde hiç göstermiyor olsalar da, çok duygusal olduklarýna inanýyorum. Bir de çok deðiþik motivasyon þekilleri vardýr bu babalarýn, “Seninle sýnavdan sonra görüþeceðiz” “Sen sýnavý kazanmada ben sana o zaman göstereceðim” yada “Kazanamazsan artýk seni dershaneye gönderecek param yok, madem okumayacaksýn ben de seni sýnavdan sonra atölyeye vereceðim” gibi. 

Saðlýcakla Kalýn.