Depresyon tedavisinde kullanýlan ilaçlar giderek çoðalmakta ve tedavi saðlayýcý etkileri de artmaktadýr. Her ne kadar antidepresan ilaçlarýn yanetkileri giderek azalýyor olsa da baþka açýlardan ortaya çýkabilecek sorunlar nedeniyle antidepresan ilaçlarýn kullanýmlarýnda dikkat edilmesi gereken þeyler vardýr. SSRI grubu antidepresanlar, günlük yaþamý olumsuz etkileyen, uyuþukluk, görmede bulanýklýk, aðýz kuruluðu, baþdönmesi, iþtah açma, hafýzada zayýflama gibi olumsuz etkileri eski antidepresanlara kýyasla belirgin olarak daha az yaptýklarý için çalýþma hayatýna biran önce tam verimle geri dönmek ve depresyonun insaný günlük hayattan kopartan olumsuz etkilerinden kurtulmak isteyen depresif hastalar için çok büyük bir umut ýþýðý haline gelmiþlerdir.

Bu grup antidepresan ilaçlar amin yapýlý nörotransmitterlerden (beyin hücreleri arasýnda iletiþimi saðlayan maddeler) olan serotoninin pre-sinaptik nöron (uyarýmý yapan sinir hücresi) tarafýndan sinaptik aralýktan (hücresel aralýk) geri alýmýný azaltarak serotoninin sinaptik aralýkta daha uzun bir süre kalmasýna ve bu yolla daha etkili olmasýna neden olurlar.

Serotonin üzerindeki etkileri diðer amin yapýlý nörotransmitterler olan dopamin ve noradrenaline oranla çok daha fazladýr. Kolinerjik ve histaminik baðlanma bölgeleri üzerindeki etkileri de çok düþüktür. Depresyon modeline göre sinapslarda uyarým aþýrýmýnýn verimliliði kaybolmuþtur, bu nedenle de beyinde uyarýcý , keyif verici, neþe, þevk yaratacak etkiyi sürdürmek zorlaþýr ve SSRI ile sinapsta uyarým aþýrýmý güçlendirilir, nörotransmitter metabolizmasý ve yýkýmý yavaþlatýlýr. Böylece beyinde yeniden canlandýrýcý bir etki yaratmak mümkün hale gelir.

SSRI larýn trisiklik antidepresanlara kýyasla yanetkiler açýsýndan önemli avantajlarý vardýr. Epilepsi eþiðini hemen hiç düþürmezler, antikolinerjik ve antihistaminik etkileri az olduðu için görme bulanýklýðý, aðýz kuruluðu, sedasyon gibi sorunlara çok az neden olurlar. Glokom ve prostat sorunu olan hastalarda daha rahatlýkla kullanýlabilirler. Kardiyak

yanetkileri açýsýndan çok daha güvenilir durumdadýrlar, ama kumadinin yarý ömrünü çok uzattýklarýndan dolayý kanama zamanýný uzatýrlar ve kumadinize hastalarda kullanýldýklarýnda kumadin dozu ayarlanmazsa ölümcül sonuçlara neden olabilirler. Erkek ve kadýnlarda cinsel istekte azalma ve orgazm olmada zorluk ve erkeklerde boþalmada bozulma yapabilirler.

Bu ilaçlarý kullanýrken dikkat edilmesi gereken en önemli þey, SSRI’larýn güçlü etkileri nedeniyle, kimi araþtýrmacýlarýn (1) toplumun %10’u gibi yüksek bir oranýný etkilediðini ileri sürdüðü ve Major Depresyon tablolarýnýn da % 50’sinin zemininde bulunduðunu iddia ettikleri Ýkiuçlu Duygudurum Bozukluðu olan hastalarda kullanýmýnda yaþanabilecek sorunlardýr. SSRI’larýn Ýkiuçlu Duygudurum Bozukluðu hastalarýnda hipomani ve maniyi tetikleyerek intihar giriþimlerini arttýrma, kontrolsüz cinsel faaliyet, aþýrý para harcama,

aþýrý alýþveriþ yapma ve eðlenceye dalma, saldýrganlýk, aþýrý öfke yaþama gibi dürtü kontrolünde bozulmaya yolaçmalarý ciddi sorunlar oluþturmaktadýr. Son zamanlarda artan cinnet ve saldýrganlýk olaylarýnda artýþa bu ilaçlarýn kontrolsüz kullanýmýnýn katkýsýnýn olabileceði ihtimali düþündürücüdür. Bu nedenlerle SSRI tedavisi baþlanacak hastalarýn

psikiyatrik açýdan iyi deðerlendirilmesi ve yakýndan takip edilmesinin önemi büyüktür.

Depresyon tedavisinde kullanýlan ilaçlar giderek çoðalmakta ve tedavi saðlayýcý etkileri de artmaktadýr. Her ne kadar antidepresan ilaçlarýn yanetkileri giderek azalýyor olsa da baþka açýlardan ortaya çýkabilecek sorunlar nedeniyle antidepresan ilaçlarýn kullanýmlarýnda dikkat edilmesi gereken þeyler vardýr. SSRI grubu antidepresanlar, günlük yaþamý olumsuz etkileyen, uyuþukluk, görmede bulanýklýk, aðýz kuruluðu, baþdönmesi, iþtah açma, hafýzada zayýflama gibi olumsuz etkileri eski antidepresanlara kýyasla belirgin olarak daha az yaptýklarý için çalýþma hayatýna biran önce tam verimle geri dönmek ve depresyonun insaný günlük hayattan kopartan olumsuz etkilerinden kurtulmak isteyen depresif hastalar için çok büyük bir umut ýþýðý haline gelmiþlerdir.

Bu grup antidepresan ilaçlar amin yapýlý nörotransmitterlerden (beyin hücreleri arasýnda iletiþimi saðlayan maddeler) olan serotoninin pre-sinaptik nöron (uyarýmý yapan sinir hücresi) tarafýndan sinaptik aralýktan (hücresel aralýk) geri alýmýný azaltarak serotoninin sinaptik aralýkta daha uzun bir süre kalmasýna ve bu yolla daha etkili olmasýna neden olurlar.

Serotonin üzerindeki etkileri diðer amin yapýlý nörotransmitterler olan dopamin ve noradrenaline oranla çok daha fazladýr. Kolinerjik ve histaminik baðlanma bölgeleri üzerindeki etkileri de çok düþüktür. Depresyon modeline göre sinapslarda uyarým aþýrýmýnýn verimliliði kaybolmuþtur, bu nedenle de beyinde uyarýcý , keyif verici, neþe, þevk yaratacak etkiyi sürdürmek zorlaþýr ve SSRI ile sinapsta uyarým aþýrýmý güçlendirilir, nörotransmitter metabolizmasý ve yýkýmý yavaþlatýlýr. Böylece beyinde yeniden canlandýrýcý bir etki yaratmak mümkün hale gelir.

SSRI larýn trisiklik antidepresanlara kýyasla yanetkiler açýsýndan önemli avantajlarý vardýr. Epilepsi eþiðini hemen hiç düþürmezler, antikolinerjik ve antihistaminik etkileri az olduðu için görme bulanýklýðý, aðýz kuruluðu, sedasyon gibi sorunlara çok az neden olurlar. Glokom ve prostat sorunu olan hastalarda daha rahatlýkla kullanýlabilirler. Kardiyak

yanetkileri açýsýndan çok daha güvenilir durumdadýrlar, ama kumadinin yarý ömrünü çok uzattýklarýndan dolayý kanama zamanýný uzatýrlar ve kumadinize hastalarda kullanýldýklarýnda kumadin dozu ayarlanmazsa ölümcül sonuçlara neden olabilirler. Erkek ve kadýnlarda cinsel istekte azalma ve orgazm olmada zorluk ve erkeklerde boþalmada bozulma yapabilirler.

Bu ilaçlarý kullanýrken dikkat edilmesi gereken en önemli þey, SSRI’larýn güçlü etkileri nedeniyle, kimi araþtýrmacýlarýn (1) toplumun %10’u gibi yüksek bir oranýný etkilediðini ileri sürdüðü ve Major Depresyon tablolarýnýn da % 50’sinin zemininde bulunduðunu iddia ettikleri Ýkiuçlu Duygudurum Bozukluðu olan hastalarda kullanýmýnda yaþanabilecek sorunlardýr. SSRI’larýn Ýkiuçlu Duygudurum Bozukluðu hastalarýnda hipomani ve maniyi tetikleyerek intihar giriþimlerini arttýrma, kontrolsüz cinsel faaliyet, aþýrý para harcama,

aþýrý alýþveriþ yapma ve eðlenceye dalma, saldýrganlýk, aþýrý öfke yaþama gibi dürtü kontrolünde bozulmaya yolaçmalarý ciddi sorunlar oluþturmaktadýr. Son zamanlarda artan cinnet ve saldýrganlýk olaylarýnda artýþa bu ilaçlarýn kontrolsüz kullanýmýnýn katkýsýnýn olabileceði ihtimali düþündürücüdür. Bu nedenlerle SSRI tedavisi baþlanacak hastalarýn

psikiyatrik açýdan iyi deðerlendirilmesi ve yakýndan takip edilmesinin önemi büyüktür.