Cinsel iþlev bozukluðu nedir, sýklýðý ne kadardýr?

Cinsel iþlev bozukluðu yaþlanmayla birlikte sýklýðý artan ve erkeklerin yaklaþýk dörtte birinde ortaya çýkabilen bir problemdir. Hastanýn psikolojik durumundan kaynaklanabileceði gibi, damar týkanýklýðý yapabilen diyabet, hipertansiyon ve ateroskleroz gibi hastalýklara baðlý olarak da geliþebilir. Çok az bir kýsmý da hormonlardaki deðiþikliklere baðlýdýr. Bu gurup en kolay düzeltilebilen hastalardýr. Cinsel giriþimlerin dörtte birine yakýnýnda baþarýsýz olunmasý durumunda cinsel iþlev bozukluðundan bahsedilebilir. Aþaðýdaki basit sorgulama, hastalýðýn psikolojik nedenlerden veya sistemik bir hastalýktan kaynaklandýðý konusunda çok yol göstericidir. 

Tablo 1: Cinsel iþlev bozukluðu psikolojik ve organik ayrýþým sorgulamasý. 

Psikolojik Organik 

Baþlangýç Genellikle ani Çoðunlukla ilerleyici

Sabah sertliði Var Yok

Eþ veya partner Sadece birine karþý Tüm deneyimlere karþý

Diðer uyaranlara baðlý sertleþme Var Yok

Hastanýn yakýnmalarý dinlenir ve diyabet, hipertansiyon, kalp hastalýklarý ve kullandýðý ilaçlar sorgulanýr. Sistemik serolojik kan testleri yaný sýra hormon düzeylerine bakýlýr. Cinsel isteksizlik araþtýrýlýr. 

Teferruatlý incelemelere geçmeden önce hastalara 4 veya 6 doz viagra benzeri ilaçlar günde tek dozdan fazla olmamak kaydýyla önerilir. Bu uygulama hastalarýn %70 de sorunu zaten çözer. Nörolojik defekti olanlarda baþarý yüksek iken, diyabet gibi sistemik hastalýklarda baþarý daha azdýr. Dikkat edilmesi gereken durum, nitrat içeren kalp ilaçlarýný kullanan hastalar unstable anjinasý olanlarda bu ilaçlar kesinlikle kullanýlamazlar. 

Saðlýklý yaþam önerileri tedavisi, hiçbir istenmeyen etkisi olmayan en etkili tedavi yöntemidir. Diyet ve düzenli spor uzun süreçte, daha fit bir vücuda sahip olmayý saðladýðý gibi, cinsel iþlevde iyileþmede gerçekleþir. Yaþam modifikasyon tedavisi cinsel iþlev bozukluðu olan hastalarýn % 30 da tedavi edicidir. Bu tedavi yöntemi viagra dan daha az etkili olmakla birlikte, diðer risk faktörlerini ortadan kaldýrdýðý için daha üstündür. 

Viagra ve benzeri ilaçlarýn etkili olmadýðý hastalar daha fazla hayal kýrýklýðý yaþar ve çoðunlukla boþ vermiþliði tercih ederler. Bu ilaçlarla kýsmi sertleþme elde edilen hastalarda, penisten kirli kaný götüren derin dorsal venin baðlanmasý ile, önemli bir kýsmýnda ilaca ihtiyaç duyulmadan, geri kalanlarda ise viagra benzeri ilaçlarla birlikte cinsel iþlevde anlamlý düzelme elde edilebiliyor. 

Tablo 2: Ýlaçlarýn kullaným þekilleri, etkinlik ve yan etkileri

Ýlaç Etki baþlama Etki aralýðý Avantajlarý Dezavantajlarý Maliyeti

Sildenafil (Viagra) 30–60 dk 4 saat Tablet, %70 cevap, çok az yan etki Nitrat kullanan ve unstable anginalý kalp hastalarýnda sakýncalý 15 YTL/Tablet 

Vardenafil (Levitra) 15–30 dk 4 saat Tablet, %70 cevap, minimal yan etki Nitrat kullanan ve unstable anginalý kalp hastalarýnda sakýncalý 15 YTL/Tablet 

Tadalafil (Cialis) 30–45 dk 36 saat Tablet, %70 cevap, minimal yan etki Nitrat kullanan ve unstable anginalý kalp hastalarýnda sakýncalý 15 YTL/Tablet 

Alprostadil ampül (Caverject, Edex) 5–15 dk 60 dk %80’e varan cevap minimal yan etki Penise iðne yapýlmasý tek istenmeyen durumdur 15–30 dolar

Alprostadil üretral fitil (MUSE) 5–15 dk 30–60 dk %50’ye varan etki Uygulama beceri istiyor. Minimal yan etki 17–25 dolar 

Vacuum pompasý hemen 10-15 dk %90’a varan etki Eðitim gerekiyor 150–450 dolar total maliyet 

papaverin 5-10 dk 60 dk %95’a varan etki Peniste aðrý, 3 – 5 YTL 

(Lue TF, New England Journal of Medicine, 2000; 342:1802–13)

Papaverin ve PGE1 (Alprostadil) doktorun hastaya göre ayarlayacaðý dozda direkt enjeksiyon þeklinde penise yapýlýr. Uygulamadan 5 – 10 dk içerisinde sertlik elde edilir. Setliðin 4 saatten uzun sürmesi halinde, hasta hastaneye baþvurarak týbbi yöntemlerle yumuþamanýn elde edilmesi zorunludur. Aksi takdirde uzamýþ sertlik hastalýðý sonucu kalýcý cinsel iþlev bozukluðu geliþebilir.

Firma tarafýndan saðlanan bir aparat kullanýlarak fitil idrar kanalýna yerleþtirilir. Bu yöntemle sadece PGE1 (alprostadil) uygulanýr. Ýdrar kanalýnda yanma gibi hafif yan etkiler görülebilir.

Vakum ereksiyon pompasý nasýl uygulanýr?

Vakum ereksiyon cihazý, dikkatli ve usulüne uygun olarak kullanýldýðýnda etkin ve güvenilir bir yöntemdir. Elastik bant penis köküne yerleþtirilir ve 15 dk daha uzun süre tutulmaz. 

Penise yerleþtirilen protezler, devamlý sertlik oluþturanlar veya þiþirildiðinde sertlik oluþturan protezler olmak üzere baþlýca iki prensipte çalýþan silikon çubuklardýr. 

Cinsel Ýþlev bozukluðu skorlama sistemi nasýl kullanýlýr?

1. Yeterli sertlik elde edebileceðinize güveniniz ne kadardýr?

Çok düþük = 1

Düþük = 2

Orta = 3

Yüksek = 4

Çok Yüksek = 5

2. Cinsel uyarýlma ile sertlik oluþtuðunda, ne kadar sýklýkta duhul için yeterli oluyor (Duhul oluþuyor)?

Cinsel aktivitem yok = 0

Hemen hemen yok veya yok denecek kadar az = 1

Ancak yarýsýndan azýnda = 2

Yarýya yakýnýnda = 3

Yarýsýndan çoðunda= 4

Hemen hemen daima veya daima = 5

3. Cinsel iliþkide duhul olduktan sonra, ne kadar sýklýkla iþlevi devam ettirebiliyorsunuz?

Ýliþkiye giremiyorum = 0

Hemen hemen yok veya yok denecek kadar az = 1

Ancak yarýsýndan azýnda = 2

Yarýya yakýnýnda = 3

Yarýsýndan çoðunda= 4

Hemen hemen daima veya daima = 5

4. Cinsel iliþkide iliþkiyi tamamlamaya yetecek ereksiyonu ne kadar sýklýkla devam ettirebiliyorsunuz?

Ýliþkiye giremiyorum = 0

Hemen hemen yok veya yok denecek kadar az = 1

Ancak yarýsýndan azýnda = 2

Yarýya yakýnýnda = 3

Yarýsýndan çoðunda= 4

Hemen hemen daima veya daima = 5

Skorlama: Cevaplara karþýlýk gelen puanlarý toplayýnýz. Skorunuz 21 veya altýnda ise cinsel iþlev bozukluðunuz vardýr ve bir üroloji uzmanýna görünmeniz gerekiyor. 

(Kaynak: IIED) 

Cinsel iþlev bozukluðu nedir, sýklýðý ne kadardýr?

Cinsel iþlev bozukluðu yaþlanmayla birlikte sýklýðý artan ve erkeklerin yaklaþýk dörtte birinde ortaya çýkabilen bir problemdir. Hastanýn psikolojik durumundan kaynaklanabileceði gibi, damar týkanýklýðý yapabilen diyabet, hipertansiyon ve ateroskleroz gibi hastalýklara baðlý olarak da geliþebilir. Çok az bir kýsmý da hormonlardaki deðiþikliklere baðlýdýr. Bu gurup en kolay düzeltilebilen hastalardýr. Cinsel giriþimlerin dörtte birine yakýnýnda baþarýsýz olunmasý durumunda cinsel iþlev bozukluðundan bahsedilebilir. Aþaðýdaki basit sorgulama, hastalýðýn psikolojik nedenlerden veya sistemik bir hastalýktan kaynaklandýðý konusunda çok yol göstericidir. 

Tablo 1: Cinsel iþlev bozukluðu psikolojik ve organik ayrýþým sorgulamasý. 

Psikolojik Organik 

Baþlangýç Genellikle ani Çoðunlukla ilerleyici

Sabah sertliði Var Yok

Eþ veya partner Sadece birine karþý Tüm deneyimlere karþý

Diðer uyaranlara baðlý sertleþme Var Yok

Hastanýn yakýnmalarý dinlenir ve diyabet, hipertansiyon, kalp hastalýklarý ve kullandýðý ilaçlar sorgulanýr. Sistemik serolojik kan testleri yaný sýra hormon düzeylerine bakýlýr. Cinsel isteksizlik araþtýrýlýr. 

Teferruatlý incelemelere geçmeden önce hastalara 4 veya 6 doz viagra benzeri ilaçlar günde tek dozdan fazla olmamak kaydýyla önerilir. Bu uygulama hastalarýn %70 de sorunu zaten çözer. Nörolojik defekti olanlarda baþarý yüksek iken, diyabet gibi sistemik hastalýklarda baþarý daha azdýr. Dikkat edilmesi gereken durum, nitrat içeren kalp ilaçlarýný kullanan hastalar unstable anjinasý olanlarda bu ilaçlar kesinlikle kullanýlamazlar. 

Saðlýklý yaþam önerileri tedavisi, hiçbir istenmeyen etkisi olmayan en etkili tedavi yöntemidir. Diyet ve düzenli spor uzun süreçte, daha fit bir vücuda sahip olmayý saðladýðý gibi, cinsel iþlevde iyileþmede gerçekleþir. Yaþam modifikasyon tedavisi cinsel iþlev bozukluðu olan hastalarýn % 30 da tedavi edicidir. Bu tedavi yöntemi viagra dan daha az etkili olmakla birlikte, diðer risk faktörlerini ortadan kaldýrdýðý için daha üstündür. 

Viagra ve benzeri ilaçlarýn etkili olmadýðý hastalar daha fazla hayal kýrýklýðý yaþar ve çoðunlukla boþ vermiþliði tercih ederler. Bu ilaçlarla kýsmi sertleþme elde edilen hastalarda, penisten kirli kaný götüren derin dorsal venin baðlanmasý ile, önemli bir kýsmýnda ilaca ihtiyaç duyulmadan, geri kalanlarda ise viagra benzeri ilaçlarla birlikte cinsel iþlevde anlamlý düzelme elde edilebiliyor. 

Tablo 2: Ýlaçlarýn kullaným þekilleri, etkinlik ve yan etkileri

Ýlaç Etki baþlama Etki aralýðý Avantajlarý Dezavantajlarý Maliyeti

Sildenafil (Viagra) 30–60 dk 4 saat Tablet, %70 cevap, çok az yan etki Nitrat kullanan ve unstable anginalý kalp hastalarýnda sakýncalý 15 YTL/Tablet 

Vardenafil (Levitra) 15–30 dk 4 saat Tablet, %70 cevap, minimal yan etki Nitrat kullanan ve unstable anginalý kalp hastalarýnda sakýncalý 15 YTL/Tablet 

Tadalafil (Cialis) 30–45 dk 36 saat Tablet, %70 cevap, minimal yan etki Nitrat kullanan ve unstable anginalý kalp hastalarýnda sakýncalý 15 YTL/Tablet 

Alprostadil ampül (Caverject, Edex) 5–15 dk 60 dk %80’e varan cevap minimal yan etki Penise iðne yapýlmasý tek istenmeyen durumdur 15–30 dolar

Alprostadil üretral fitil (MUSE) 5–15 dk 30–60 dk %50’ye varan etki Uygulama beceri istiyor. Minimal yan etki 17–25 dolar 

Vacuum pompasý hemen 10-15 dk %90’a varan etki Eðitim gerekiyor 150–450 dolar total maliyet 

papaverin 5-10 dk 60 dk %95’a varan etki Peniste aðrý, 3 – 5 YTL 

(Lue TF, New England Journal of Medicine, 2000; 342:1802–13)

Papaverin ve PGE1 (Alprostadil) doktorun hastaya göre ayarlayacaðý dozda direkt enjeksiyon þeklinde penise yapýlýr. Uygulamadan 5 – 10 dk içerisinde sertlik elde edilir. Setliðin 4 saatten uzun sürmesi halinde, hasta hastaneye baþvurarak týbbi yöntemlerle yumuþamanýn elde edilmesi zorunludur. Aksi takdirde uzamýþ sertlik hastalýðý sonucu kalýcý cinsel iþlev bozukluðu geliþebilir.

Firma tarafýndan saðlanan bir aparat kullanýlarak fitil idrar kanalýna yerleþtirilir. Bu yöntemle sadece PGE1 (alprostadil) uygulanýr. Ýdrar kanalýnda yanma gibi hafif yan etkiler görülebilir.

Vakum ereksiyon pompasý nasýl uygulanýr?

Vakum ereksiyon cihazý, dikkatli ve usulüne uygun olarak kullanýldýðýnda etkin ve güvenilir bir yöntemdir. Elastik bant penis köküne yerleþtirilir ve 15 dk daha uzun süre tutulmaz. 

Penise yerleþtirilen protezler, devamlý sertlik oluþturanlar veya þiþirildiðinde sertlik oluþturan protezler olmak üzere baþlýca iki prensipte çalýþan silikon çubuklardýr. 

Cinsel Ýþlev bozukluðu skorlama sistemi nasýl kullanýlýr?

1. Yeterli sertlik elde edebileceðinize güveniniz ne kadardýr?

Çok düþük = 1

Düþük = 2

Orta = 3

Yüksek = 4

Çok Yüksek = 5

2. Cinsel uyarýlma ile sertlik oluþtuðunda, ne kadar sýklýkta duhul için yeterli oluyor (Duhul oluþuyor)?

Cinsel aktivitem yok = 0

Hemen hemen yok veya yok denecek kadar az = 1

Ancak yarýsýndan azýnda = 2

Yarýya yakýnýnda = 3

Yarýsýndan çoðunda= 4

Hemen hemen daima veya daima = 5

3. Cinsel iliþkide duhul olduktan sonra, ne kadar sýklýkla iþlevi devam ettirebiliyorsunuz?

Ýliþkiye giremiyorum = 0

Hemen hemen yok veya yok denecek kadar az = 1

Ancak yarýsýndan azýnda = 2

Yarýya yakýnýnda = 3

Yarýsýndan çoðunda= 4

Hemen hemen daima veya daima = 5

4. Cinsel iliþkide iliþkiyi tamamlamaya yetecek ereksiyonu ne kadar sýklýkla devam ettirebiliyorsunuz?

Ýliþkiye giremiyorum = 0

Hemen hemen yok veya yok denecek kadar az = 1

Ancak yarýsýndan azýnda = 2

Yarýya yakýnýnda = 3

Yarýsýndan çoðunda= 4

Hemen hemen daima veya daima = 5

Skorlama: Cevaplara karþýlýk gelen puanlarý toplayýnýz. Skorunuz 21 veya altýnda ise cinsel iþlev bozukluðunuz vardýr ve bir üroloji uzmanýna görünmeniz gerekiyor. 

(Kaynak: IIED)