x
Genel Bilgiler
Giriş
Uçak Korkusu, Uçuþ Fobisi ve Panik Atak
Uçaða ilk kez binen insanýn tedirginliði ile uçuþ fobisi olan kiþinin korkularý birbirinden farklý mýdýr?
Dr.Nihat Kaya: ”Kesinlikle farklýdýr.Ýlk kez uçaða binecek birisi zaten uçuþ fobisi olmayan birisidir.Ciddi Fobisi olan ; býrakýn uçaða binmeyi, uçak ,hava alaný görmek istemez. Uçmamýn bahsi geçtiðinde daha;kalp atýþlarý hýzlanýr, terlemeye,ürpermeye baþlar. Uçuþ mevzuunu aklýndan uzak tutmak ister. Ýlk kez binecek birisinde ,merak vardýr.Nasýl olacak, havada nasýl gidecek?, sarsýlacakmý? Endiþeleri olabilir.Kýsa sürede geçecek konulardýr. Ýlk defa binecek birisi; þayet kaygýlý yapýdaysa(anksiyeteli-fobiye yatkýn); fobiye yatkýn olmayana göre daha tedirgindir. Eðer uçuþ esnasýnda tirbülans ya da baþka bir” sorun” olursa fobisi ortaya çýkabilir.
Uçuþ fobisi olanlarýn bir kýsmý böyledir.” Aslýnda ‘uçuþ fobisini’ alt baþlýklara ayýrmak lazým:
1-Gerçek Uçuþ fobisi olanlar
2-Uçaðýn mutlaka düþeceði ve kendisine denk geleceði, öleceði korkusu olanlar
2-Panik Atak nedeniyle uçamayanlar
3-Kapalý alan korkusu olanlar
4-Ayaðýný topraktan kaldýramayanlarýn fobisi(Kara taþýtlarý dýþýnda hiçbir vasýta kullanmazlar)
5- yükseklik, uzaklaþma korkusu olanlar
Uçuþ-Uçak Fobisi olanlar Genellikle þöyle düþünürler:”Havadayýz, uçaða bir þey olursa, arýza yaparsa kesin düþüp ölürüz; ya da bana bir þey olursa,kalp krizi ya da baþka bir saðlýk sorunu yaþarsam kim bana yardýmcý olacak? Uçaðý aþaðý indirme þansým yok…uçakta doktor yok. Kapalý alan fobisi olanlarda da uçak kapýlarý kapandýðýnda kapana sýkýþma psikolojisiyle panik atak yaþanabilir.”
Uçuþ korkusu bir anlamda panik atak mý?
Dr.Nihat Kaya: “Uçuþ korkusu olanlarýn; korkuyu tetikleyecek :fobi nesnesi(uçak) ile karþýlaþmasý, uçuþ durumu, bazen bunun imajinasyonu esnasýnda yaþanan tablo panik atakdýr. Uçak içerisinde fobisi ortaya çýkan kiþinin yaþadýðý belirtiler þunlardýr:
Çarpýntý, baþ dönmesi, terleme, uyuþma, karýn aðrýsý, gaz,boðulma hissi, kasýlma,tuvalete gitme arzusu, tansiyonda yükselme, nadiren alçalma…En önemlisi biliþsel alanda yaþanýr.Yani: ‘sonum geldi, kurtuluþum yok.kesin ölüyorum.Uçaðý indiremeyeceðime göre son dualarýmý yapayým…’ der. fakat bütün uçaðý ayaða kaldýrýr. Görevliler zor yatýþtýrýrlar. Görevlilerin son derece sakin, kendilerinden emin, sevecen davranmalarý çok önemlidir.Kiþiyi kokpite götürmek, rahat davranmak, onunla sohbet etmek yatýþtýrabilir…Doktor varsa anons ettirmek.Yoksa ,kesinlikle ‘doktor var mý’ diye anons ettirilmemesi gerek. Doktor olmadýðýný öðrenen kiþinin krizi derinleþir.Uçuþ emniyeti sarsýlabilir.
Uçuþ korkusu olan insanlar bu uçak kazasýndan sonra neler yapabilir?
Dr. Nihat Kaya: ” Ýyiki de uçaða binmiyorum. Bakýn gördünüz mü? Düþmez diyorlar…nasýlda düþüyormuþ” diye olumsuz düþünce ve kaygýlarýný pekiþtirirler.”Haklý” çýkmanýn psikolojisini yaþarlar…
Bu nedenle; uçak kazalarýyla ilgili haberlerin çok detaylý ve uzun süreli verilmemesi gerekir. Fobisi olanlarýn fobisi pekiþtiði gibi, yeni fobiklerin ortaya çýkmasýda artmaktadýr. Bu da yýllýk milyarlar dolar maddi kayýp ve vatandaþýn yaþam konforunun, emniyetli seyehat etmesinin kýsýtlanmasý demektir. Büyük iþadamlarý,sýrf uçuþ korkularý nedeniyle yatýrýmlarýndan geri kalmaktadýrlar.Sanatçýlar konser verememektedir… Uçuþ fobisi olanlara tavsiyem: bu kaza vesilesiyle, sýcaðý sýcaðýna; yani fobinizin kemikleþmesine fýrsat vermeden, bir terapi proðramýna katýlýn…
Hipnoz iþe yarýyor mu?
Dr. Nihat kaya: ”Uçuþ fobisi olanlarýn çoðu, aþýrý mükemmeliyetçi, kontrollü insanlardýr. Uçakta da kontrol kendilerinde olmadýklarýndan binmek istemezler.Bu yüzden kolay hipnotize olmazlar.Dirençlidirler. Bir kýsmýnda yardýmcý unsur olarak kullanýlabilir.”
THY’nýn simülasyon eðitimine katýlmak falan iþe yarar mý?
Dr. Nihat Kaya: ”Tek baþýna simülasyon çok çok az insanda sorunu çözer.Depam olarak yaptýðýmýz proðramda: önce kaygý, fobi tanýmý, eðitim ve baþa çýkma eðitimleri veriyoruz.Sonra THY’ rýndan uçak mühendisi uzmanlar; uçak hakkýnda, uçuþ hakkýnda detaylý teknik ve bilimsel bilgiler veriyorlar.Son aþamada simülasyona alýyoruz.Bu yöntem daha baþarýlý sonuçlar veriyor”
Sakinleþtiriciler iþe yarar mý?
Dr. Nihat Kaya: ” Aþýrý fobisi olmayanlarýn bir çoðu; uçaða binmeden önce, yeþil reçeteye tabi ilaçlardan alýyor, ya da alkol alýyorlar…Tam fobikler zaten tedavi olana kadar uçaða binmiyorlar.Hava alanýna gitmiyorlar.Uçaklara bakmýyorlar. Panik ataða baðlý geliþen ‘geçici uçuþ fobisi’,panik atak tedavi edilirken zayýflýyor ve bunlara uçmalarý gereken acil bir durumda sakinleþtirici verildiðinde iþe yarýyor. Zamanla yanýna ilaç alýp uçuyorlar.Lazým olursa kullanýrým diye…”
Uçuþ fobisi için kimler tedaviye gelir?
Dr. Nihat Kaya: ”Önceden uçupta ,þiddetli tirbülans nedeniyle fobi geliþenler, iþi nedeniyle sýk sýk seyehat etmesi gereken fobikler, ailesinin yurtdýþý tatil ýsrarlarýna dayanamayan fobikler,’yeter artýk’ diyen fobikler, etraftan utanan, bulacaðý mazereti kalmayan fobikler; bedava seyehat ve tatil imkaný olupta fobisi nedeniyle kullanamayanlar, fobisi nedeniyle iþinde yükselemeyenler, medyadan bunun tedavisinin olduðunu duyupta müracat edenlerde oluyor”
Tam olarak tedavi edilebiliyor mu?
Dr. Nihat Kaya: ”Tedavi tamamen bireyseldir.Fobinin þiddeti ve kiþinin kiþilik yapýsý, daha önceden olumsuz bir deneyiminin olup olmamasý ,tedavi ekibinin profesyonelliði gibi parametrelere baðlýdýr.Global olarak %80 baþarý þansýmýz vardýr.”
Kaç seans gerekiyor?
Dr. Nihat Kaya: ” Uçuþ fobisinin nedenleri , þiddeti ve eþlik eden diðer fobilere göre deðiþir.Aslýnda bireyin durumuna göre belirlenmelidir.Panik ataðý olmayan uçuþ fobiklerde 7 günlük tam gün paket proðramlardan iyi sonuç alýnmaktadýr.Panik ataða baðlý uçuþ korkusunda ise6 ayla bir buçuk yýl arasýnda tedavi sonucu uçuþ olabilmektedir.Kiþinin motivasyonu yüksekse baþarý þansý yüksektir. Panik ataklýlarda paniði tedavi etmeden uçaða bindiremezsiniz.”
Uçuþ fobisi baþka hangi fobilere benzer, fare fobisiyle, asansör fobisiyle kapalý alan fobisiyle benzer mi?
Dr. Nihat Kaya: ” Bütün fobilerde, fobi objesi ya da durumuyla karþýlaþýnca ortak tepki verilir.Yani o an durumsal bir panik atak yaþanýr.
Uçak fobisi olan kendini daha fazla uçaða binmeye zorlarsa giderek iyileþir mi?
Dr.Nihat kaya: ”Her uçuþ fobisi olan bunu yapamaz.Yapabilenler ‘sistematik duyarsýzlaþtýrma’ dediðimiz olayý gerçekleþtirmiþ olarak bunu baþarabilirler.Kiþinin kendisinin bunu yapmasý önemlidir. Çevrenin aþýrý baskýsý ve zorlamasý fobiyi pekiþtirir.”
Uçak fobisi olanlara ne önerirsiniz?
Dr. Nihat Kaya: ”Uçuþ fobisi ile ilgilenen bizim gibi profesyoneller gelip terapi olmalarýný öneririm.”Bunu yapmak istemiyorlarsa; kaygý düzeylerini azaltacak;spor, yoga, gevþeme egzersizleri,dua,meditasyon yapmalarýný; düzenli ve saðlýklý beslenmelerini; mizahla ilgilenmelerin,kontrollü yapýlarýný gevþetmelerini öneririm. Ýlk uçuþlarýnda çok güvendikleri biriyle uçaða binmelerini ve uçaða binerken görevlilere durumunu açýklamalarýný ,yakýn dialog içerisinde olmalarýný öneririm.Buna raðmen uçaða binemediyseler hiç uzatmadan bizlere gelsinler…”
Nefes egzersizleri falan iþe yaramýyorsa ne yapsýn çok korktuðu halde uçaða binsin mi?
Dr. Nihat Kaya: ” o anki psikolojik durumu elveriyorsa binsin,yoksa uçakta yaþayacaðý olumsuzluklar korkusunu pekiþtirebilir.”
Çocuklarda görülüyorsa aileler ýsrarcý davransýn mý?
Dr. Nihat Kaya: ” kesinlikle ýsrarcý olmasýnlar. Onlarla detaylý konuþsunlar, anlamaya çalýþsýnlar.uzmanlardan bilgi almalarýna yardýmcý olsunlar. Bu korkularý nereden ve nasýl geliþmiþ onu ortaya çýkarsýnlar.Gerektiði durumda da bizlerden yardým alsýnlar.”
x
x
x
x
x
Ýlgili Kelimeler Listesi: uçak korkusu,uçuþ fobisi,panik atak,uçak fobisi,uçma fobisi,gerçek uçuþ fobisi,kapalý alan korkusu,kapalý alan korkusu nedenleri,fobi nesnesi,hipnoz,
Not: Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..
Giriþ
Uçak Korkusu, Uçuþ Fobisi ve Panik Atak
Uçaða ilk kez binen insanýn tedirginliði ile uçuþ fobisi olan kiþinin korkularý birbirinden farklý mýdýr?
Dr.Nihat Kaya: ”Kesinlikle farklýdýr.Ýlk kez uçaða binecek birisi zaten uçuþ fobisi olmayan birisidir.Ciddi Fobisi olan ; býrakýn uçaða binmeyi, uçak ,hava alaný görmek istemez. Uçmamýn bahsi geçtiðinde daha;kalp atýþlarý hýzlanýr, terlemeye,ürpermeye baþlar. Uçuþ mevzuunu aklýndan uzak tutmak ister. Ýlk kez binecek birisinde ,merak vardýr.Nasýl olacak, havada nasýl gidecek?, sarsýlacakmý? Endiþeleri olabilir.Kýsa sürede geçecek konulardýr. Ýlk defa binecek birisi; þayet kaygýlý yapýdaysa(anksiyeteli-fobiye yatkýn); fobiye yatkýn olmayana göre daha tedirgindir. Eðer uçuþ esnasýnda tirbülans ya da baþka bir” sorun” olursa fobisi ortaya çýkabilir.
Uçuþ fobisi olanlarýn bir kýsmý böyledir.” Aslýnda ‘uçuþ fobisini’ alt baþlýklara ayýrmak lazým:
1-Gerçek Uçuþ fobisi olanlar
2-Uçaðýn mutlaka düþeceði ve kendisine denk geleceði, öleceði korkusu olanlar
2-Panik Atak nedeniyle uçamayanlar
3-Kapalý alan korkusu olanlar
4-Ayaðýný topraktan kaldýramayanlarýn fobisi(Kara taþýtlarý dýþýnda hiçbir vasýta kullanmazlar)
5- yükseklik, uzaklaþma korkusu olanlar
Uçuþ-Uçak Fobisi olanlar Genellikle þöyle düþünürler:”Havadayýz, uçaða bir þey olursa, arýza yaparsa kesin düþüp ölürüz; ya da bana bir þey olursa,kalp krizi ya da baþka bir saðlýk sorunu yaþarsam kim bana yardýmcý olacak? Uçaðý aþaðý indirme þansým yok…uçakta doktor yok. Kapalý alan fobisi olanlarda da uçak kapýlarý kapandýðýnda kapana sýkýþma psikolojisiyle panik atak yaþanabilir.”
Uçuþ korkusu bir anlamda panik atak mý?
Dr.Nihat Kaya: “Uçuþ korkusu olanlarýn; korkuyu tetikleyecek :fobi nesnesi(uçak) ile karþýlaþmasý, uçuþ durumu, bazen bunun imajinasyonu esnasýnda yaþanan tablo panik atakdýr. Uçak içerisinde fobisi ortaya çýkan kiþinin yaþadýðý belirtiler þunlardýr:
Çarpýntý, baþ dönmesi, terleme, uyuþma, karýn aðrýsý, gaz,boðulma hissi, kasýlma,tuvalete gitme arzusu, tansiyonda yükselme, nadiren alçalma…En önemlisi biliþsel alanda yaþanýr.Yani: ‘sonum geldi, kurtuluþum yok.kesin ölüyorum.Uçaðý indiremeyeceðime göre son dualarýmý yapayým…’ der. fakat bütün uçaðý ayaða kaldýrýr. Görevliler zor yatýþtýrýrlar. Görevlilerin son derece sakin, kendilerinden emin, sevecen davranmalarý çok önemlidir.Kiþiyi kokpite götürmek, rahat davranmak, onunla sohbet etmek yatýþtýrabilir…Doktor varsa anons ettirmek.Yoksa ,kesinlikle ‘doktor var mý’ diye anons ettirilmemesi gerek. Doktor olmadýðýný öðrenen kiþinin krizi derinleþir.Uçuþ emniyeti sarsýlabilir.
Uçuþ korkusu olan insanlar bu uçak kazasýndan sonra neler yapabilir?
Dr. Nihat Kaya: ” Ýyiki de uçaða binmiyorum. Bakýn gördünüz mü? Düþmez diyorlar…nasýlda düþüyormuþ” diye olumsuz düþünce ve kaygýlarýný pekiþtirirler.”Haklý” çýkmanýn psikolojisini yaþarlar…
Bu nedenle; uçak kazalarýyla ilgili haberlerin çok detaylý ve uzun süreli verilmemesi gerekir. Fobisi olanlarýn fobisi pekiþtiði gibi, yeni fobiklerin ortaya çýkmasýda artmaktadýr. Bu da yýllýk milyarlar dolar maddi kayýp ve vatandaþýn yaþam konforunun, emniyetli seyehat etmesinin kýsýtlanmasý demektir. Büyük iþadamlarý,sýrf uçuþ korkularý nedeniyle yatýrýmlarýndan geri kalmaktadýrlar.Sanatçýlar konser verememektedir… Uçuþ fobisi olanlara tavsiyem: bu kaza vesilesiyle, sýcaðý sýcaðýna; yani fobinizin kemikleþmesine fýrsat vermeden, bir terapi proðramýna katýlýn…
Hipnoz iþe yarýyor mu?
Dr. Nihat kaya: ”Uçuþ fobisi olanlarýn çoðu, aþýrý mükemmeliyetçi, kontrollü insanlardýr. Uçakta da kontrol kendilerinde olmadýklarýndan binmek istemezler.Bu yüzden kolay hipnotize olmazlar.Dirençlidirler. Bir kýsmýnda yardýmcý unsur olarak kullanýlabilir.”
THY’nýn simülasyon eðitimine katýlmak falan iþe yarar mý?
Dr. Nihat Kaya: ”Tek baþýna simülasyon çok çok az insanda sorunu çözer.Depam olarak yaptýðýmýz proðramda: önce kaygý, fobi tanýmý, eðitim ve baþa çýkma eðitimleri veriyoruz.Sonra THY’ rýndan uçak mühendisi uzmanlar; uçak hakkýnda, uçuþ hakkýnda detaylý teknik ve bilimsel bilgiler veriyorlar.Son aþamada simülasyona alýyoruz.Bu yöntem daha baþarýlý sonuçlar veriyor”
Sakinleþtiriciler iþe yarar mý?
Dr. Nihat Kaya: ” Aþýrý fobisi olmayanlarýn bir çoðu; uçaða binmeden önce, yeþil reçeteye tabi ilaçlardan alýyor, ya da alkol alýyorlar…Tam fobikler zaten tedavi olana kadar uçaða binmiyorlar.Hava alanýna gitmiyorlar.Uçaklara bakmýyorlar. Panik ataða baðlý geliþen ‘geçici uçuþ fobisi’,panik atak tedavi edilirken zayýflýyor ve bunlara uçmalarý gereken acil bir durumda sakinleþtirici verildiðinde iþe yarýyor. Zamanla yanýna ilaç alýp uçuyorlar.Lazým olursa kullanýrým diye…”
Uçuþ fobisi için kimler tedaviye gelir?
Dr. Nihat Kaya: ”Önceden uçupta ,þiddetli tirbülans nedeniyle fobi geliþenler, iþi nedeniyle sýk sýk seyehat etmesi gereken fobikler, ailesinin yurtdýþý tatil ýsrarlarýna dayanamayan fobikler,’yeter artýk’ diyen fobikler, etraftan utanan, bulacaðý mazereti kalmayan fobikler; bedava seyehat ve tatil imkaný olupta fobisi nedeniyle kullanamayanlar, fobisi nedeniyle iþinde yükselemeyenler, medyadan bunun tedavisinin olduðunu duyupta müracat edenlerde oluyor”
Tam olarak tedavi edilebiliyor mu?
Dr. Nihat Kaya: ”Tedavi tamamen bireyseldir.Fobinin þiddeti ve kiþinin kiþilik yapýsý, daha önceden olumsuz bir deneyiminin olup olmamasý ,tedavi ekibinin profesyonelliði gibi parametrelere baðlýdýr.Global olarak %80 baþarý þansýmýz vardýr.”
Kaç seans gerekiyor?
Dr. Nihat Kaya: ” Uçuþ fobisinin nedenleri , þiddeti ve eþlik eden diðer fobilere göre deðiþir.Aslýnda bireyin durumuna göre belirlenmelidir.Panik ataðý olmayan uçuþ fobiklerde 7 günlük tam gün paket proðramlardan iyi sonuç alýnmaktadýr.Panik ataða baðlý uçuþ korkusunda ise6 ayla bir buçuk yýl arasýnda tedavi sonucu uçuþ olabilmektedir.Kiþinin motivasyonu yüksekse baþarý þansý yüksektir. Panik ataklýlarda paniði tedavi etmeden uçaða bindiremezsiniz.”
Uçuþ fobisi baþka hangi fobilere benzer, fare fobisiyle, asansör fobisiyle kapalý alan fobisiyle benzer mi?
Dr. Nihat Kaya: ” Bütün fobilerde, fobi objesi ya da durumuyla karþýlaþýnca ortak tepki verilir.Yani o an durumsal bir panik atak yaþanýr.
Uçak fobisi olan kendini daha fazla uçaða binmeye zorlarsa giderek iyileþir mi?
Dr.Nihat kaya: ”Her uçuþ fobisi olan bunu yapamaz.Yapabilenler ‘sistematik duyarsýzlaþtýrma’ dediðimiz olayý gerçekleþtirmiþ olarak bunu baþarabilirler.Kiþinin kendisinin bunu yapmasý önemlidir. Çevrenin aþýrý baskýsý ve zorlamasý fobiyi pekiþtirir.”
Uçak fobisi olanlara ne önerirsiniz?
Dr. Nihat Kaya: ”Uçuþ fobisi ile ilgilenen bizim gibi profesyoneller gelip terapi olmalarýný öneririm.”Bunu yapmak istemiyorlarsa; kaygý düzeylerini azaltacak;spor, yoga, gevþeme egzersizleri,dua,meditasyon yapmalarýný; düzenli ve saðlýklý beslenmelerini; mizahla ilgilenmelerin,kontrollü yapýlarýný gevþetmelerini öneririm. Ýlk uçuþlarýnda çok güvendikleri biriyle uçaða binmelerini ve uçaða binerken görevlilere durumunu açýklamalarýný ,yakýn dialog içerisinde olmalarýný öneririm.Buna raðmen uçaða binemediyseler hiç uzatmadan bizlere gelsinler…”
Nefes egzersizleri falan iþe yaramýyorsa ne yapsýn çok korktuðu halde uçaða binsin mi?
Dr. Nihat Kaya: ” o anki psikolojik durumu elveriyorsa binsin,yoksa uçakta yaþayacaðý olumsuzluklar korkusunu pekiþtirebilir.”
Çocuklarda görülüyorsa aileler ýsrarcý davransýn mý?
Dr. Nihat Kaya: ” kesinlikle ýsrarcý olmasýnlar. Onlarla detaylý konuþsunlar, anlamaya çalýþsýnlar.uzmanlardan bilgi almalarýna yardýmcý olsunlar. Bu korkularý nereden ve nasýl geliþmiþ onu ortaya çýkarsýnlar.Gerektiði durumda da bizlerden yardým alsýnlar.”
Ýlgili Kelimeler Listesi: uçak korkusu,uçuþ fobisi,panik atak,uçak fobisi,uçma fobisi,gerçek uçuþ fobisi,kapalý alan korkusu,kapalý alan korkusu nedenleri,fobi nesnesi,hipnoz,
Not: Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..