x
Genel Bilgiler
Giriş
Vajinal Kötü Kokulu Akýntý ve Tedavisi
Fizyolojik akýntýlar
Kadýnlarýn önemli bir kýsmýnda hiç bir hastalýk söz konusu olmamasýna karþýn akýntý vardýr. Fizyolojik akýntý olarak nitelendirilen bu akýntýnýn en önemli özellikleri akýntýnýn uzun zamandan beri var olmasý, hemen her gün bulunmasý, kokusuz olmasý, renginin þeffaf-beyaz veya açýk sarý renkli olmasý, beraberinde aðrý, idrar yaparken yanma, kanama ve diðer belirtilerden hiç birinin bulunmamasýdýr. Bu özelliklere sahip bir akýntýnýn bir hastalýktan kaynaklanmasý pek olasý deðildir.
Bazen fizyolojik akýntý ped kullanýmý gerektirecek kadar fazla olabilir. Esasen hijyenik ped üreticilerinin "günlük ped" adý altýnda bir ürün geliþtirmelerinin nedeni kadýnlarda fizyolojik akýntýnýn nispeten sýk görülen bir durum olmasýdýr.
Fizyolojik akýntý, rahim aðzý salgýlarýyla birlikte kendini sürekli olarak yenileyen vajina dokusundaki artýklarýn atýlmasýndan ibarettir. Bu açýdan bakýldýðýnda fizyolojik akýntýnýn aslýnda önemli bir iþlevi olduðu söylenebilir.
Fizyolojik akýntýlar hormonlar tarafýndan kontrol edildiklerinden özellikle aktif hormon üretiminin devam ettiði üreme çaðýnda görülürler.
Fizyolojik akýntý adet döngüsünün her gününde var olabileceði gibi yalnýzca belli günlerde ortaya çýkabilir. Yumurtlama döneminde rahim aðzýndan yumurta aký kývamýnda, lastik gibi uzayabilen berrak bir sývý salgýlanýr ve bu sývý kadýn tarafýndan çoðunlukla hissedilerek "akýntý" olarak nitelendirilir.
Unutmayýn: Akýntýnýn özellikleri yukarýdakilere uymuyorsa bu sizde bir sorun olduðuna iþaret edebilir. Özellikle yeni baþlayan, yani alýþkýn olmadýðýnýz bir akýntý söz konusuysa kendi kendinize "fizyolojik akýntý" tanýsýný koymamalý ve doktora baþvurmalýsýnýz.
Fizyolojik olmayan akýntýlar
Yeni ortaya çýkmýþ, koyu sarý, yeþil, kahverengi renkli, kanlý, köpüklenen, kötü kokulu, beraberinde aðrý, idrar yaparken yanma, normal dýþý kanama gibi belirtilerle seyreden bir akýntý çoðu durumda bir genital sistem sorununa iþaret eder ve mutlaka doktor deðerlendirmesi gerektirir. Çoðu durumda neden bir genital enfeksiyondur.
Akýntýnýn kaynaðý olan genital enfeksiyon çoðu durumda vajinaya sýnýrlý iken (vajinit), bazý durumlarda rahim aðzý enfeksiyonu (servisit) veya genital sistemin daha üst bölgelerini tutan bir pelvik enfeksiyon söz konusu olabilir.
Vajinitler genital hijyenin bozulmasýna neden olabileceklerinden ve özellikle de gebelik döneminde yaratmalarý muhtemel sorunlar nedeniyle genellikle tedavi edilmeleri önerilen enfeksiyonlardýr.
Servisit nedeni olan bakteriler üst genital kanala sýçrayarak daha ciddi enfeksiyonlara neden olabileceklerinden mutlaka tedavi edilmelidirler.
Pelvik enfeksiyonlar tüplerin týkanmasýna ve abse oluþumuna neden olabileceklerinden her zaman ciddiye alýnmalýdýrlar.
Enfeksiyon dýþýnda, ender görülse de özellikle rahim aðzýndaki kanser öncüsü lezyonlarýn ve kanserlerin de yalnýzca akýntý þeklinde belirti verebileceði unutulmamalý ve akýntýnýn nedeninin aydýnlatýlmasý için kýsa zamanda doktora baþvurulmalýdýr.
Gebelikte anne adaylarýnýn önemli bir kýsmýnda akýntý vardýr. Ancak çoðu durumda bu gebeliðe baðlý fizyolojik bir akýntýdýr ve tedavi edilmesi gerekmez. Bazý anne adaylarýnda ise vajinada enfeksiyon yapan etkenler söz konusudur ve bu durumda akýntýnýn da nitelikleri fizyolojik akýntý tanýmlamasýnýn tamamen dýþýndadýr.
Vajinit yani vajina enfeksiyonu mantar, parazit ya da bakteri enfeksiyonlarýna baðlý olarak meydana gelir. Bazý durumlarda bu etkenlerin ikisi ya da tümü birden beraberce enfeksiyon yaratýrlar.
Mantar enfeksiyonu
Kadýnlarýn yaklaþýk %75’i hayatlarýnda en az bir kez vajinal mantar enfeksiyonu geçirirler. Gebelik, doðum kontrol hapý kullanýmý ve kontrolsüz þeker hastalýðý mantar enfeksiyonunu kolaylaþtýran etkenlerdir.
Candida albicans ve/veya Torulopsis Glabrata adý verilen iki mantarýn neden olduðu bu vajinit türünün en sýk görülen bulgusu vulva ve vajinada yoðun kaþýntýyla birlikte peynir kesiði þeklinde, beyaz renkli, kokusuz akýntýdýr. Bazen akýntý çok yoðun olabilir. Dýþ genital bölgede enfeksiyonun kendisine ve kaþýntýya baðlý olarak kýzarýklýk olabilir. Bazý durumlarda kaþýnmanýn yarattýðý tahriþ idrar yaparken yanmaya neden olabilir.
Bu þikayetlerle baþvuran anne adaylarýnda taný koymak kolaydýr. Gerektiði durumlarda vajinal salgý örneklerinde mantarý görmek ya da kültürde mantarý üretmek gerekebilir.
Muayenede tesadüfen mantar saptanmasý durumunda anne adayýnýn bir þikayeti yoksa tedavi etmeye gerek yoktur. ?ikayetler belirginse gebelikte kullanýma uygun lokal (fitil ya da krem þeklinde) tedavi tercih edilir. Bazý anne adaylarýnda gebelik boyunca tekrarlayýcý mantar enfeksiyonlarý meydana gelse de gebeliðin bitiminde bu enfeksiyonlar genellikle ortadan kalkar.
Trikomonas vajiniti
Gebelikte anne adaylarýnýn yaklaþýk %20’sinde trichomonas vaginalis adlý parazitin yarattýðý vajinite rastlanýr. Kuyruklarýyla hareket eden ve vajinal ortamda kolaylýkla üreyerek vajinite yol açan bu parazit cinsel yolla bulaþabileceði gibi ortak kullanýlan tuvaletlerden, havlulardan ve iç çamaþýrlardan, havuzdan da bulaþabilmektedir. Yanda bu parazitin mikroskobik görüntüsü yer almaktadýr.
Trikomonas vajinitinin en sýk görülen belirtileri sarý, köpüklü, kötü kokulu bol vajinal akýntý ve sýklýkla vulvada (genital bölgenin dýþ kýsmýnda) kaþýntýdýr. Tedavide gebelikte kullanýma uygun fitil ya da tablet þeklindeki ilaçlar verilir.
Trikomonas vajiniti cinsel yolla bulaþan hastalýklar grubunda yer aldýðýndan anne adayýyla birlikte eþinin de tedavi edilmesi gerekir. Enfeksiyondan korunmada cinsel yolla bulaþan hastalýklardan korunma önlemlerine uyulmasý çok önemlidir. Ortak kullanýma açýk tuvaletlerde dikkatli olmak, iç çamaþýr ve havlu gibi özel eþyalarý baþkalarýyla paylaþmamak ve temiz olduðundan emin olunmayan havuzlara girmemek uyulmasý gereken diðer kurallardýr.
Trikomonas vajinitinin erken doðum tehdidi ya da sularýn erken gelmesine neden olduðu ileri sürülse de bu henüz kanýtlanmýþ deðildir. Bu þüpheler nedeniyle trikomonas tesadüfen saptandýðýnda anne adayýnda bir þikayete neden olmasa da mutlaka tedavi edilir.
Gardnerella vajiniti (Bakteryel vaginosis)
Bu vajinit türü de vajinanýn normal florasýnýn doðal bileþeni olan laktobasillerin sayýca azalmasý ve yerini baþta gardnerella vajinalis olmak üzere diðer bazý bakterilerin almasýyla oluþur."flora" vücudun mukozalarýnda (barsak, aðýz, burun, vajina) ortama zarar vermeden ve hatta bazý önemli iþlevleri yerine getirmek için bulunan bakterilerin oluþturduðu topluluktur. Yukarýda normal vajinal floranýn mikroskobik görüntüsü yer almaktadýr. Laktobasiller siyah çubuk þeklinde gözlenmektedir.
Yandaki resimde ise vajinal floaranýn bozulmuþ þeklinin mikroskobik görüntüsü yer almaktadýr. Görüldüðü gibi laktobasiller kaybolmuþ, yerini gardneralla bakterileri almýþtýr. Gardnerella vajinanýn normal þartlarý devam ettiði sürece ve laktobasiller de sayýca normal olduðu sürece vajinada yerleþip çoðalma gücüne sahip deðildir.
Bakteryel vajinozis enfeksiyonunun en sýk görülen belirtisi sarý-gri renkli akýntý ve özellikle cinsel iliþkiden sonra belirginleþen kötü kokudur. Bu koku çoðu durumda balýk kokusuna benzer.
Bu vajinit türünün meydana gelme mekanizmasý diðerlerinden farklý olmakla beraber en sýk görülen etkenlerden birisi sýk sýk yapýlan vajinal duþ uygulamalarýdýr.
Gebelikte gardnerella vajiniti erken doðum tehdidi, sularýn erken gelmesi gibi olaylara neden olabileceði gibi koryoamnionit, sezaryen sonrasý endometrit gibi ciddi enfeksiyonlarýn oluþumunda da rol oynadýðý düþünülmektedir. Bu yüzden mutlaka tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Tedavi için gebelikte kullanýma uygun çeþitli ilaçlar vardýr.
Gyn.Opr.Dr.Mustafa Alihanoðlu
x
x
x
x
x
Ýlgili Kelimeler Listesi: Vajinal Kötü Kokulu Akýntý, Vajinal Kötü Kokulu tedavisi, Fizyolojik akýntý, günlük ped, vajina enfeksiyonu, vajinal mantar, Gardnerella,
Not: Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..
Giriþ
Vajinal Kötü Kokulu Akýntý ve Tedavisi
Fizyolojik akýntýlar
Kadýnlarýn önemli bir kýsmýnda hiç bir hastalýk söz konusu olmamasýna karþýn akýntý vardýr. Fizyolojik akýntý olarak nitelendirilen bu akýntýnýn en önemli özellikleri akýntýnýn uzun zamandan beri var olmasý, hemen her gün bulunmasý, kokusuz olmasý, renginin þeffaf-beyaz veya açýk sarý renkli olmasý, beraberinde aðrý, idrar yaparken yanma, kanama ve diðer belirtilerden hiç birinin bulunmamasýdýr. Bu özelliklere sahip bir akýntýnýn bir hastalýktan kaynaklanmasý pek olasý deðildir.
Bazen fizyolojik akýntý ped kullanýmý gerektirecek kadar fazla olabilir. Esasen hijyenik ped üreticilerinin "günlük ped" adý altýnda bir ürün geliþtirmelerinin nedeni kadýnlarda fizyolojik akýntýnýn nispeten sýk görülen bir durum olmasýdýr.
Fizyolojik akýntý, rahim aðzý salgýlarýyla birlikte kendini sürekli olarak yenileyen vajina dokusundaki artýklarýn atýlmasýndan ibarettir. Bu açýdan bakýldýðýnda fizyolojik akýntýnýn aslýnda önemli bir iþlevi olduðu söylenebilir.
Fizyolojik akýntýlar hormonlar tarafýndan kontrol edildiklerinden özellikle aktif hormon üretiminin devam ettiði üreme çaðýnda görülürler.
Fizyolojik akýntý adet döngüsünün her gününde var olabileceði gibi yalnýzca belli günlerde ortaya çýkabilir. Yumurtlama döneminde rahim aðzýndan yumurta aký kývamýnda, lastik gibi uzayabilen berrak bir sývý salgýlanýr ve bu sývý kadýn tarafýndan çoðunlukla hissedilerek "akýntý" olarak nitelendirilir.
Unutmayýn: Akýntýnýn özellikleri yukarýdakilere uymuyorsa bu sizde bir sorun olduðuna iþaret edebilir. Özellikle yeni baþlayan, yani alýþkýn olmadýðýnýz bir akýntý söz konusuysa kendi kendinize "fizyolojik akýntý" tanýsýný koymamalý ve doktora baþvurmalýsýnýz.
Fizyolojik olmayan akýntýlar
Yeni ortaya çýkmýþ, koyu sarý, yeþil, kahverengi renkli, kanlý, köpüklenen, kötü kokulu, beraberinde aðrý, idrar yaparken yanma, normal dýþý kanama gibi belirtilerle seyreden bir akýntý çoðu durumda bir genital sistem sorununa iþaret eder ve mutlaka doktor deðerlendirmesi gerektirir. Çoðu durumda neden bir genital enfeksiyondur.
Akýntýnýn kaynaðý olan genital enfeksiyon çoðu durumda vajinaya sýnýrlý iken (vajinit), bazý durumlarda rahim aðzý enfeksiyonu (servisit) veya genital sistemin daha üst bölgelerini tutan bir pelvik enfeksiyon söz konusu olabilir.
Vajinitler genital hijyenin bozulmasýna neden olabileceklerinden ve özellikle de gebelik döneminde yaratmalarý muhtemel sorunlar nedeniyle genellikle tedavi edilmeleri önerilen enfeksiyonlardýr.
Servisit nedeni olan bakteriler üst genital kanala sýçrayarak daha ciddi enfeksiyonlara neden olabileceklerinden mutlaka tedavi edilmelidirler.
Pelvik enfeksiyonlar tüplerin týkanmasýna ve abse oluþumuna neden olabileceklerinden her zaman ciddiye alýnmalýdýrlar.
Enfeksiyon dýþýnda, ender görülse de özellikle rahim aðzýndaki kanser öncüsü lezyonlarýn ve kanserlerin de yalnýzca akýntý þeklinde belirti verebileceði unutulmamalý ve akýntýnýn nedeninin aydýnlatýlmasý için kýsa zamanda doktora baþvurulmalýdýr.
Gebelikte anne adaylarýnýn önemli bir kýsmýnda akýntý vardýr. Ancak çoðu durumda bu gebeliðe baðlý fizyolojik bir akýntýdýr ve tedavi edilmesi gerekmez. Bazý anne adaylarýnda ise vajinada enfeksiyon yapan etkenler söz konusudur ve bu durumda akýntýnýn da nitelikleri fizyolojik akýntý tanýmlamasýnýn tamamen dýþýndadýr.
Vajinit yani vajina enfeksiyonu mantar, parazit ya da bakteri enfeksiyonlarýna baðlý olarak meydana gelir. Bazý durumlarda bu etkenlerin ikisi ya da tümü birden beraberce enfeksiyon yaratýrlar.
Mantar enfeksiyonu
Kadýnlarýn yaklaþýk %75’i hayatlarýnda en az bir kez vajinal mantar enfeksiyonu geçirirler. Gebelik, doðum kontrol hapý kullanýmý ve kontrolsüz þeker hastalýðý mantar enfeksiyonunu kolaylaþtýran etkenlerdir.
Candida albicans ve/veya Torulopsis Glabrata adý verilen iki mantarýn neden olduðu bu vajinit türünün en sýk görülen bulgusu vulva ve vajinada yoðun kaþýntýyla birlikte peynir kesiði þeklinde, beyaz renkli, kokusuz akýntýdýr. Bazen akýntý çok yoðun olabilir. Dýþ genital bölgede enfeksiyonun kendisine ve kaþýntýya baðlý olarak kýzarýklýk olabilir. Bazý durumlarda kaþýnmanýn yarattýðý tahriþ idrar yaparken yanmaya neden olabilir.
Bu þikayetlerle baþvuran anne adaylarýnda taný koymak kolaydýr. Gerektiði durumlarda vajinal salgý örneklerinde mantarý görmek ya da kültürde mantarý üretmek gerekebilir.
Muayenede tesadüfen mantar saptanmasý durumunda anne adayýnýn bir þikayeti yoksa tedavi etmeye gerek yoktur. ?ikayetler belirginse gebelikte kullanýma uygun lokal (fitil ya da krem þeklinde) tedavi tercih edilir. Bazý anne adaylarýnda gebelik boyunca tekrarlayýcý mantar enfeksiyonlarý meydana gelse de gebeliðin bitiminde bu enfeksiyonlar genellikle ortadan kalkar.
Trikomonas vajiniti
Gebelikte anne adaylarýnýn yaklaþýk %20’sinde trichomonas vaginalis adlý parazitin yarattýðý vajinite rastlanýr. Kuyruklarýyla hareket eden ve vajinal ortamda kolaylýkla üreyerek vajinite yol açan bu parazit cinsel yolla bulaþabileceði gibi ortak kullanýlan tuvaletlerden, havlulardan ve iç çamaþýrlardan, havuzdan da bulaþabilmektedir. Yanda bu parazitin mikroskobik görüntüsü yer almaktadýr.
Trikomonas vajinitinin en sýk görülen belirtileri sarý, köpüklü, kötü kokulu bol vajinal akýntý ve sýklýkla vulvada (genital bölgenin dýþ kýsmýnda) kaþýntýdýr. Tedavide gebelikte kullanýma uygun fitil ya da tablet þeklindeki ilaçlar verilir.
Trikomonas vajiniti cinsel yolla bulaþan hastalýklar grubunda yer aldýðýndan anne adayýyla birlikte eþinin de tedavi edilmesi gerekir. Enfeksiyondan korunmada cinsel yolla bulaþan hastalýklardan korunma önlemlerine uyulmasý çok önemlidir. Ortak kullanýma açýk tuvaletlerde dikkatli olmak, iç çamaþýr ve havlu gibi özel eþyalarý baþkalarýyla paylaþmamak ve temiz olduðundan emin olunmayan havuzlara girmemek uyulmasý gereken diðer kurallardýr.
Trikomonas vajinitinin erken doðum tehdidi ya da sularýn erken gelmesine neden olduðu ileri sürülse de bu henüz kanýtlanmýþ deðildir. Bu þüpheler nedeniyle trikomonas tesadüfen saptandýðýnda anne adayýnda bir þikayete neden olmasa da mutlaka tedavi edilir.
Gardnerella vajiniti (Bakteryel vaginosis)
Bu vajinit türü de vajinanýn normal florasýnýn doðal bileþeni olan laktobasillerin sayýca azalmasý ve yerini baþta gardnerella vajinalis olmak üzere diðer bazý bakterilerin almasýyla oluþur."flora" vücudun mukozalarýnda (barsak, aðýz, burun, vajina) ortama zarar vermeden ve hatta bazý önemli iþlevleri yerine getirmek için bulunan bakterilerin oluþturduðu topluluktur. Yukarýda normal vajinal floranýn mikroskobik görüntüsü yer almaktadýr. Laktobasiller siyah çubuk þeklinde gözlenmektedir.
Yandaki resimde ise vajinal floaranýn bozulmuþ þeklinin mikroskobik görüntüsü yer almaktadýr. Görüldüðü gibi laktobasiller kaybolmuþ, yerini gardneralla bakterileri almýþtýr. Gardnerella vajinanýn normal þartlarý devam ettiði sürece ve laktobasiller de sayýca normal olduðu sürece vajinada yerleþip çoðalma gücüne sahip deðildir.
Bakteryel vajinozis enfeksiyonunun en sýk görülen belirtisi sarý-gri renkli akýntý ve özellikle cinsel iliþkiden sonra belirginleþen kötü kokudur. Bu koku çoðu durumda balýk kokusuna benzer.
Bu vajinit türünün meydana gelme mekanizmasý diðerlerinden farklý olmakla beraber en sýk görülen etkenlerden birisi sýk sýk yapýlan vajinal duþ uygulamalarýdýr.
Gebelikte gardnerella vajiniti erken doðum tehdidi, sularýn erken gelmesi gibi olaylara neden olabileceði gibi koryoamnionit, sezaryen sonrasý endometrit gibi ciddi enfeksiyonlarýn oluþumunda da rol oynadýðý düþünülmektedir. Bu yüzden mutlaka tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Tedavi için gebelikte kullanýma uygun çeþitli ilaçlar vardýr.
Gyn.Opr.Dr.Mustafa Alihanoðlu
Ýlgili Kelimeler Listesi: Vajinal Kötü Kokulu Akýntý, Vajinal Kötü Kokulu tedavisi, Fizyolojik akýntý, günlük ped, vajina enfeksiyonu, vajinal mantar, Gardnerella,
Not: Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..