Hamile kalan her bayaný ,birazda babalarý katarsak yeni anne ve baba adaylarýný 9 ay boyunca en çok düþündüren konu doðumun nasýl olacaðýdýr. Özellikle ilk hamilelikte hamile bayan doðumda neyle karþýlaþacaðýný, hangisinde neler hissedeceðini bilmemekte sezaryenin mý yoksa normal doðumun mu daha iyi olacaðýna karar verememekte, arkadaþlarý, aile büyükleri, daha evvel bebek sahibi olmuþ kiþilerin söyledikleri ile bir o tarafa, bir bu tarafa meyil etmekte, panik ve heyecan içinde bir çýkar yol aramaktadýrlar.

Tabi ki bu konudaki yol göstericiniz, daha doðrusu karar verecek ve kararý size onaylatacak kiþi hekiminizdir. Çünkü sizin ne istediðiniz veya neye inandýðýnýzdan çok önemli olan ,neyin gerekli olduðu veya sezaryenin mý yoksa normal doðumun mu hem anneye hem de bebeðe o anki pozisyon içinde faydalý olacaðýdýr. 

Hemen her gebelikte baþlangýçta yapýlan kontrollerde bir özellik yoksa doðumun normal doðum olarak yapýlmasý planlanmalý,eðer gebelik sýrasýnda veya son dakikalarda bir problem ortaya çýkarsa sezaryene dönüle bilinmelidir. Yani baþlangýçta özel bir durum yoksa þu veya bu olacak diye kesinkes þartlanýlmamalýdýr,çünkü doðum anýnda veya yaklaþtýkça her þey deðiþebilir, oluþabilecek sýkýntýlara göre kararlarda deðiþebilmektedir.

Gebeliðin baþlangýcýnda kesinkes sezaryene karar verdiðimiz bazý özel durumlar vardýr, bunlarýn baþýnda;

Çatýsý dar (kalça yapýsý doðum yapamayacak kadar dar olan), doðuma uygun olmayan hanýmlar,

Bebeðin duruþ bozukluðu (yan duruþ gibi doðuma olanak vermeyen duruþlarda) olduðu durumlarda,

Genelde yaþlý gebeliklerde ( 35 yaþ üstü ve ilk gebeliði olan hanýmlarda)

Bazý çok genç anne adaylarýnda

Anne adayýnýn ýkýnmayý engelleyecek hastalýklarýnda (çeþitli göz bozukluðu, yüksek tansiyon, bel fýtýðý gibi )

Anne adayýnýn psikolojik olarak veya zihinsel olarak normal doðumu tolere edemeyeceði durumlarda,

Ýkiz, üçüz gebeliklerin çoðunda,

Gebelik sýrasýnda geliþen tansiyon problemlerinde,

Rahim aðzý hastalýðý (rahim aðzý kanseri gibi) olanlarda,

Plasentanýn (çocuðun eþi) rahim aðzýný kapadýðý durumlarda,

Genelde eski sezaryen geçirmiþ hanýmlarýmýzda,

Bazý kalp rahatsýzlýklarýnda,

Vajinada mikrop veya hastalýk olan bazý durumlarda (herpes veya tümör gibi),

Vajen daraltma ameliyatý geçirmiþlerde 

ve birkaç diðer nedende hekiminiz sizi deðerlendirecek ve kesin karar verebilecektir. Bunlarýn dýþýndaki kesin olmayan durumlarda verilecek karar gebeliðin gidiþine ,annenin ve bebeðin saðlýk durumuna göre son dakikaya kadar deðiþecektir.

Normal doðum; yýllardýr insanoðlunun ve bütün memeli canlýlarýn soylarýný devam ettirdikleri doðal bir yöntemdir. En önemli özelliði kendi kendine olmasýdýr. Normal bir doðum sonrasý anne kýsa bir dinlenme süresi sonunda normal günlük yaþantýsýna dönebilmektedir. Ve eðer doðumu hastanede yapmýþsa (ki artýk evde doðumu oluþabilecek aksiliklerin önlenebilmesi açýsýndan önermiyoruz) kýsa sürede evine dönecektir. Bazýlarýna göre de çekilen doðum sancýsý kadýný olgunlaþtýrmakta, geliþtirmektedir.

Peki normal doðumun rizikolarý nelerdir; tamamen normal seyreden bir doðumda bile her an bir problem geliþebilir:

Bebeðin çýkýþta oksijensiz kalmasý,

Bebeðin çýkýþta sýkýþýp kalmasý,

Vajende oluþabilecek yýrtýklar,

Zor doðumlarda sonradan ortaya çýkan idrar kaçýrma problemleri ve bunun gibi nedenlerdir.Ama bu tip sýkýntýlar çok nadiren oluþmaktadýr ve uygun koþullarda yapýlmaya çalýþýlan normal doðumlarda hemen müdahale etme þansý vardýr.

Anne adaylarýmýzý normal doðumdan korkutan olaylarýn baþýnda ise bazen 12 saate kadar uzayabilen doðum sancýlarýnýn yarattýðý sýkýntýdýr. Ama günümüzde geliþen anestezi teknikleri ile aðrýsýz doðum, hipnozla aðrýsýz doðum gibi yenilikler bu korkularý ortadan kaldýrmaktadýr.

Baþkaca ise doðumun nerede ve ne zaman baþlayacaðýnýn bilinmemesi, hastaneye yetiþememe veya doktoru bulamama gibi nedenler anne adaylarýný sezaryene yönlendirmektedir. Ama bunlarda daha önceden hekiminiz ile bütün olasýlýklar konuþularak yok edile bilinir. Sezaryen; anne karnýnýn kesilerek rahmin içinden bebeðin karýn yolu ile çýkarýlmasýdýr (doðurtulmasýdýr). Sezaryen (týbbi olarak ’’sezaryen seksiyo’’ olarak adlandýrýlýr) isminin Julius Sezar’ýn doðumuyla bir ilgisi olmadýðý düþünülmektedir. Tarihçilere göre bu isim Numa Pompilius (M.Ö 715-642) zamanýndan beri gelip Sezar (Casears) kanunlarýnda geçen bir hükme göre ölen gebeliði ilerlemiþ kadýnlarýn rahimlerindeki çocuðun alýnmasý gerekliliðinden gelmiþtir, yani lex caesarea kelimesinden gelmiþtir. Bazý tarihçilere göre ise latince kesmek (caedere) kelimesinden türemiþtir.

Canlý bir hastada ilk sezaryen 1610 yýlýnda yapýlmýþtýr ve ilk baþarýlý sezaryen ameliyatý ise 1794 yýlýnda Amerika’da gerçekleþtirilmiþtir.

Sezaryenle, normal doðumda oluþabilecek yukarýda saydýðýmýz ve sayamadýðýmýz bütün rizikolar yok edilmektedir. Ve son yýllarda da sezaryen ile doðum sayýsýnda büyük bir artýþ vardýr,bunun nedeni de anne adaylarýnýn normal doðumdan korkmalarý ve kendilerinin sezaryen istemeleridir. Sezaryenle doðumda bebek açýsýndan bütün risklerin çok azalmasý da büyük bir avantajdýr. Bunun yanýnda sezaryenle doðumda normal doðuma göre anne açýsýndan daha risklidir. Birinci risk anestezidir, ,ama epidural veya spinal anestezi ile (sýrttan yapýlan iðne ile belden aþaðýsýnýn uyuþturulmasý) bu rizikoyu azaltýlmakta buna ek olarak iðnenin yapýldýðý yerden omur-beyin sývýsý iltihabý rizikosu az da olsa gündeme gelmektedir. Sezaryen sonrasý 3-4 gün hastanede kalma, normal hayata dönmenin 5-6 günü bulmasý, ameliyat sonrasý aðrý normal doðuma göre dezavantajdýr. Ameliyat yerlerinden enfeksiyon kapma, geç yara iyileþmesi, veya iyileþmemesi, uzun dönemde dikiþ yerlerinde ve karýn içinde aðrý olabilmesi, karýn içinde yapýþýklýklar olabilmesi sezaryenin rizikolarýndandýr.

Görüldüðü gibi her ikisinin de bir birine göre avantajlý, dezavantajlý yönleri vardýr, ve tek baþlarýna deðerlendirilmemektedirler. Yapýlmasý gereken zamanýn ve gebeliðin hem anne hem de bebek için neler getirdiðine bakmak, neyin her ikisi içinde en iyisi olacaðýna doðru karar vermektir. Bunun içinde herhangi bir fikirde ýsrarcý olmadan sakin ve kontrollü hareket etmek, hekiminizin uyarý ve önerilerine uymak, onunla uyum içinde hareket etmek gerekmektedir, ve son kararý koþullara göre onunla birlikte vermek en uygun olanýdýr.

Bebeðinizin ilk aðlamasý ile birlikte tüm hamileliðiniz boyunca bebeðiniz ile sizin aranýzdaki iletiþim merkezi olan plasentanýn da görevi sona erer. Doðumunuzun bundan sonraki üçüncü ve son aþamasý plasentanýn doðumudur. 

Bebek doðduktan sonra kasýlmalarýn sýklýðý ve þiddeti azalýr. Birkaç kasýlma ile birlikte plasenta yapýþtýðý yerden ayrýlýr. Doðumunuzu yaptýran doktor bunu fark edebilir ve sizden son bir kez ýkýnmanýzý isteyebilir. Bu ýkýnma ile plasenta ve zarlar vücut dýþýna atýlýr. 

Üçüncü evre plasentanýn doðumunu simgelemekle birlikte doðumdan sonraki ilk 1 saat de doðumun üçüncü evresine dahil edilir. Bunun nedeni doðum ve onu takip eden ilk saat içinde görülebilecek olan komplikasyonlardýr. 

Doðumu takiben plasentanýn ayrýlmasý ve vajinal kanal yolu ile atýlmasý birkaç dakikadan 30 dakikaya kadar sürebilir. Plasenta bu süre sonunda ayrýlmaz ise doktorunuz sezaryende olduðu gibi eli ile plasentayý rahim içinde yapýþtýðý yerden ayýrýp alabilir. Plasentanýn ayrýlmamasýnýn en önemli nedeni uterus kasý içerisine doðru yerleþmiþ olmasýdýr. 3 deðiþik aþamada olan bu durumun en ciddi formu plasenta percrata adý verilen ve plasentanýn sadece rahmin içini döþeyen endometriuma deðil kas tabakasý olan myometrium ve onu çevreleyen zar olan serozaya kadar ilerlemesidir. Bu çok tehlikeli bir durumdur ve doðum sonrasý rahmin alýnmasý gerekir. 

Plasentanýn ayrýlmasý ile birlikte annede titreme nöbeti görülebilir. Bu normal bir durumdur ve birkaç dakika içinde kendiliðinden geçer.

Hamile kalan her bayaný ,birazda babalarý katarsak yeni anne ve baba adaylarýný 9 ay boyunca en çok düþündüren konu doðumun nasýl olacaðýdýr. Özellikle ilk hamilelikte hamile bayan doðumda neyle karþýlaþacaðýný, hangisinde neler hissedeceðini bilmemekte sezaryenin mý yoksa normal doðumun mu daha iyi olacaðýna karar verememekte, arkadaþlarý, aile büyükleri, daha evvel bebek sahibi olmuþ kiþilerin söyledikleri ile bir o tarafa, bir bu tarafa meyil etmekte, panik ve heyecan içinde bir çýkar yol aramaktadýrlar.

Tabi ki bu konudaki yol göstericiniz, daha doðrusu karar verecek ve kararý size onaylatacak kiþi hekiminizdir. Çünkü sizin ne istediðiniz veya neye inandýðýnýzdan çok önemli olan ,neyin gerekli olduðu veya sezaryenin mý yoksa normal doðumun mu hem anneye hem de bebeðe o anki pozisyon içinde faydalý olacaðýdýr. 

Hemen her gebelikte baþlangýçta yapýlan kontrollerde bir özellik yoksa doðumun normal doðum olarak yapýlmasý planlanmalý,eðer gebelik sýrasýnda veya son dakikalarda bir problem ortaya çýkarsa sezaryene dönüle bilinmelidir. Yani baþlangýçta özel bir durum yoksa þu veya bu olacak diye kesinkes þartlanýlmamalýdýr,çünkü doðum anýnda veya yaklaþtýkça her þey deðiþebilir, oluþabilecek sýkýntýlara göre kararlarda deðiþebilmektedir.

Gebeliðin baþlangýcýnda kesinkes sezaryene karar verdiðimiz bazý özel durumlar vardýr, bunlarýn baþýnda;

Çatýsý dar (kalça yapýsý doðum yapamayacak kadar dar olan), doðuma uygun olmayan hanýmlar,

Bebeðin duruþ bozukluðu (yan duruþ gibi doðuma olanak vermeyen duruþlarda) olduðu durumlarda,

Genelde yaþlý gebeliklerde ( 35 yaþ üstü ve ilk gebeliði olan hanýmlarda)

Bazý çok genç anne adaylarýnda

Anne adayýnýn ýkýnmayý engelleyecek hastalýklarýnda (çeþitli göz bozukluðu, yüksek tansiyon, bel fýtýðý gibi )

Anne adayýnýn psikolojik olarak veya zihinsel olarak normal doðumu tolere edemeyeceði durumlarda,

Ýkiz, üçüz gebeliklerin çoðunda,

Gebelik sýrasýnda geliþen tansiyon problemlerinde,

Rahim aðzý hastalýðý (rahim aðzý kanseri gibi) olanlarda,

Plasentanýn (çocuðun eþi) rahim aðzýný kapadýðý durumlarda,

Genelde eski sezaryen geçirmiþ hanýmlarýmýzda,

Bazý kalp rahatsýzlýklarýnda,

Vajinada mikrop veya hastalýk olan bazý durumlarda (herpes veya tümör gibi),

Vajen daraltma ameliyatý geçirmiþlerde 

ve birkaç diðer nedende hekiminiz sizi deðerlendirecek ve kesin karar verebilecektir. Bunlarýn dýþýndaki kesin olmayan durumlarda verilecek karar gebeliðin gidiþine ,annenin ve bebeðin saðlýk durumuna göre son dakikaya kadar deðiþecektir.

Normal doðum; yýllardýr insanoðlunun ve bütün memeli canlýlarýn soylarýný devam ettirdikleri doðal bir yöntemdir. En önemli özelliði kendi kendine olmasýdýr. Normal bir doðum sonrasý anne kýsa bir dinlenme süresi sonunda normal günlük yaþantýsýna dönebilmektedir. Ve eðer doðumu hastanede yapmýþsa (ki artýk evde doðumu oluþabilecek aksiliklerin önlenebilmesi açýsýndan önermiyoruz) kýsa sürede evine dönecektir. Bazýlarýna göre de çekilen doðum sancýsý kadýný olgunlaþtýrmakta, geliþtirmektedir.

Peki normal doðumun rizikolarý nelerdir; tamamen normal seyreden bir doðumda bile her an bir problem geliþebilir:

Bebeðin çýkýþta oksijensiz kalmasý,

Bebeðin çýkýþta sýkýþýp kalmasý,

Vajende oluþabilecek yýrtýklar,

Zor doðumlarda sonradan ortaya çýkan idrar kaçýrma problemleri ve bunun gibi nedenlerdir.Ama bu tip sýkýntýlar çok nadiren oluþmaktadýr ve uygun koþullarda yapýlmaya çalýþýlan normal doðumlarda hemen müdahale etme þansý vardýr.

Anne adaylarýmýzý normal doðumdan korkutan olaylarýn baþýnda ise bazen 12 saate kadar uzayabilen doðum sancýlarýnýn yarattýðý sýkýntýdýr. Ama günümüzde geliþen anestezi teknikleri ile aðrýsýz doðum, hipnozla aðrýsýz doðum gibi yenilikler bu korkularý ortadan kaldýrmaktadýr.

Baþkaca ise doðumun nerede ve ne zaman baþlayacaðýnýn bilinmemesi, hastaneye yetiþememe veya doktoru bulamama gibi nedenler anne adaylarýný sezaryene yönlendirmektedir. Ama bunlarda daha önceden hekiminiz ile bütün olasýlýklar konuþularak yok edile bilinir. Sezaryen; anne karnýnýn kesilerek rahmin içinden bebeðin karýn yolu ile çýkarýlmasýdýr (doðurtulmasýdýr). Sezaryen (týbbi olarak ’’sezaryen seksiyo’’ olarak adlandýrýlýr) isminin Julius Sezar’ýn doðumuyla bir ilgisi olmadýðý düþünülmektedir. Tarihçilere göre bu isim Numa Pompilius (M.Ö 715-642) zamanýndan beri gelip Sezar (Casears) kanunlarýnda geçen bir hükme göre ölen gebeliði ilerlemiþ kadýnlarýn rahimlerindeki çocuðun alýnmasý gerekliliðinden gelmiþtir, yani lex caesarea kelimesinden gelmiþtir. Bazý tarihçilere göre ise latince kesmek (caedere) kelimesinden türemiþtir.

Canlý bir hastada ilk sezaryen 1610 yýlýnda yapýlmýþtýr ve ilk baþarýlý sezaryen ameliyatý ise 1794 yýlýnda Amerika’da gerçekleþtirilmiþtir.

Sezaryenle, normal doðumda oluþabilecek yukarýda saydýðýmýz ve sayamadýðýmýz bütün rizikolar yok edilmektedir. Ve son yýllarda da sezaryen ile doðum sayýsýnda büyük bir artýþ vardýr,bunun nedeni de anne adaylarýnýn normal doðumdan korkmalarý ve kendilerinin sezaryen istemeleridir. Sezaryenle doðumda bebek açýsýndan bütün risklerin çok azalmasý da büyük bir avantajdýr. Bunun yanýnda sezaryenle doðumda normal doðuma göre anne açýsýndan daha risklidir. Birinci risk anestezidir, ,ama epidural veya spinal anestezi ile (sýrttan yapýlan iðne ile belden aþaðýsýnýn uyuþturulmasý) bu rizikoyu azaltýlmakta buna ek olarak iðnenin yapýldýðý yerden omur-beyin sývýsý iltihabý rizikosu az da olsa gündeme gelmektedir. Sezaryen sonrasý 3-4 gün hastanede kalma, normal hayata dönmenin 5-6 günü bulmasý, ameliyat sonrasý aðrý normal doðuma göre dezavantajdýr. Ameliyat yerlerinden enfeksiyon kapma, geç yara iyileþmesi, veya iyileþmemesi, uzun dönemde dikiþ yerlerinde ve karýn içinde aðrý olabilmesi, karýn içinde yapýþýklýklar olabilmesi sezaryenin rizikolarýndandýr.

Görüldüðü gibi her ikisinin de bir birine göre avantajlý, dezavantajlý yönleri vardýr, ve tek baþlarýna deðerlendirilmemektedirler. Yapýlmasý gereken zamanýn ve gebeliðin hem anne hem de bebek için neler getirdiðine bakmak, neyin her ikisi içinde en iyisi olacaðýna doðru karar vermektir. Bunun içinde herhangi bir fikirde ýsrarcý olmadan sakin ve kontrollü hareket etmek, hekiminizin uyarý ve önerilerine uymak, onunla uyum içinde hareket etmek gerekmektedir, ve son kararý koþullara göre onunla birlikte vermek en uygun olanýdýr.

Bebeðinizin ilk aðlamasý ile birlikte tüm hamileliðiniz boyunca bebeðiniz ile sizin aranýzdaki iletiþim merkezi olan plasentanýn da görevi sona erer. Doðumunuzun bundan sonraki üçüncü ve son aþamasý plasentanýn doðumudur. 

Bebek doðduktan sonra kasýlmalarýn sýklýðý ve þiddeti azalýr. Birkaç kasýlma ile birlikte plasenta yapýþtýðý yerden ayrýlýr. Doðumunuzu yaptýran doktor bunu fark edebilir ve sizden son bir kez ýkýnmanýzý isteyebilir. Bu ýkýnma ile plasenta ve zarlar vücut dýþýna atýlýr. 

Üçüncü evre plasentanýn doðumunu simgelemekle birlikte doðumdan sonraki ilk 1 saat de doðumun üçüncü evresine dahil edilir. Bunun nedeni doðum ve onu takip eden ilk saat içinde görülebilecek olan komplikasyonlardýr. 

Doðumu takiben plasentanýn ayrýlmasý ve vajinal kanal yolu ile atýlmasý birkaç dakikadan 30 dakikaya kadar sürebilir. Plasenta bu süre sonunda ayrýlmaz ise doktorunuz sezaryende olduðu gibi eli ile plasentayý rahim içinde yapýþtýðý yerden ayýrýp alabilir. Plasentanýn ayrýlmamasýnýn en önemli nedeni uterus kasý içerisine doðru yerleþmiþ olmasýdýr. 3 deðiþik aþamada olan bu durumun en ciddi formu plasenta percrata adý verilen ve plasentanýn sadece rahmin içini döþeyen endometriuma deðil kas tabakasý olan myometrium ve onu çevreleyen zar olan serozaya kadar ilerlemesidir. Bu çok tehlikeli bir durumdur ve doðum sonrasý rahmin alýnmasý gerekir. 

Plasentanýn ayrýlmasý ile birlikte annede titreme nöbeti görülebilir. Bu normal bir durumdur ve birkaç dakika içinde kendiliðinden geçer.