Anevrizma (damar baloncuðu), genellikle bir atardamar duvarýnýn bir kýsmýnýn dýþa balonlaþmasý, ya da geniþlemesidir. Genellikle insanlar bu balancuktan habersiz normal bir yaþam sürer ve yaþamlarýný tamamlarlar. Toplumun az bir bölümünde böyle bir damar baloncuðunun duvarý aniden delinip kanayabilir. Bu delinme sonucu beyin kanamasý (subaraknoid kanama ve/veya intraserebral hematom) hastalýðý oluþur. Bu kanama, inme, koma ve/veya ölüme neden olabilir. Hastalýðýn adý subaraknoid kanamadýr sebeplerinden en fazla bilineni anevrizmalardýr.

Kadýnlarda, aile hikayesi olanlarda 2 kat fazla görülür. Sigara ve hipertansiyon diðer risk faktörleridir.Þiddetli baþ aðrýsý, ense aðrýsý, bulantý kusma, ýþýða hassasiyet, çift örme, þuur bulanýklýðý, nöbet geçirme, koma en sýk bulgularýdýr.

Muayene sonrasý BT, BT anjiografi, MR anjiografi, arteryel anjiografi ile taný konulur. Nadiren lomber ponksiyon (belden su alýnarak) kanama tesbit edilir.

Anevrizmalarda en büyük risk tekrar kanamasýdýr. Tekrar kanamayý önlemek için anevrizmanýn boynu kliplenir. Bu yöntemin amacý anevrizma kesesinin boynuna bir klip koyarak zayýflamýþ olan damar duvarýný desteklemek ve tekrar kanamasýný önlemektir. Baþarýlý bir klipleme ile subaraknoid kanama hastalýðý tamamen tedavi edilmiþ olmaz! Büyük bir risk olan tekrar kanama riski ortadan kaldýrýlmýþ ve tedavi devamýnda daha rahat uygulamalara fýrsat yaratýlmýþ olur. Subaraknoid kanama sonrasý beyin zarlarý arasýna ve beyin damarlarý etrafýna yayýlan kan, beyin damarlarýnda büzüþmeye (vazospazm) ve/veya beyin suyollarýnda týkanýklýk yaparak hidrosefaliye yol açabilir. Böyle durumlarda damarlarý açýcý ve/veya su yollarýndaki týkanýklýðýn yarattýðý beyin basýncý artýþýný düþürücü deðiþik tedavi yöntemleri kullanýlýr. Bununla beraber, beyin çok þiþ ve ödemli ise cerrah kemik parçasýný tekrar yerleþtirmek yerine daha sonra konmak üzere saklar (dondurucuda, karýnda, kafa derisi altýnda...).

 Alternatif Tedaviler:

• Kanama riskini ve oluþabilecek diðer komplikasyonlarý kabul ederek tedaviyi reddetmek.

• Týbbi ilaç tedavisi ve periyodik radyolojik incelemeler.

• Endovasküler yolla giriþimsel tedavi.

 

• Anestezinin sorunlarý: Tüm anestezi ve sedasyon þekillerinde komplikasyon ya da yaralanma olasýlýðý vardýr.

• Kanama: Cerrahi esnasýnda ya da sonrasýnda büyük miktarda olabilen kanama olasýlýðý vardýr. Kanamanýn kaynaðý veya miktarýna göre ek tedaviler ve kan transfüzyonu gerekebilir.

• Kan pýhtýsý geliþimi: Kan pýhtýsý herhangi bir ameliyatta ortaya çýkabilir, kanama yerinde kan akýmýný kesebilir, aðrý, þiþme, iltihap ve doku hasarýný içeren komplikasyonlara neden olabilir.

• Beyin yaralanmasý: Ameliyatýn çevre beyin dokusunda da yaralanmaya neden olma riski vardýr. Yaralanmanýn bulgularý anevrizmanýn yerine göre deðiþir.

• Kardiyak komplikasyonlar: Az bir ihtimalle ameliyat, düzensiz kalp atýmý ya da kalp krizine neden olabilir. 

• Enfeksiyon: Hem cilt kesisi yerinde hem de kemik flebte enfeksiyon ortaya çýkabilir. Enfeksiyonla iliþkili riskler arasýnda menenjit geliþimi (beyni ve omuriliði örten zarlarýn iltihabý) ya da beyin apsesi vardýr.

• Ameliyat sonrasý aðrý: Ameliyattan sonra aðrý ve diðer bulgular pek muhtemel olmasa da artabilir.

• Ameliyat sonrasý nörolojik kötüleþme: Ameliyat yerinde kanama, beyin ödemi (hücrelerde sývý birikmesi neticesinde beyne baský) ya da vazospazm (damar daralmasý) gibi sorunlara baðlý olarak sinir sistemi fonksiyonlarý ameliyat sonrasý az ihtimalle de olsa kötüleþebilir.

• Nüks: Ameliyat sonrasý zamanla nadir de olsa ayný bölgeden tekrar anevrizma oluþma olasýlýðý vardýr.

• Solunum güçlüðü: Solunum güçlüðü ya da pnömoni (zatürre) cerrahi müdahaleden sonra ortaya çýkabilir. Akciðer embolisi (akciðerlerde bir atardamarýn týkanmasý) toplardamarlarda kan pýhtýlaþmasý sonucu meydana gelebilir.

• Nöbet aktivitesi: Anevrizmanýn kendisi, kanamasý ya da kliplenmesi neticesinde beyinde normal dýþý elektrik aktivite ortaya çýkabilir ve bu epilepsi nöbetlerine yol açabilir.

• Hidrosefali: Ameliyat sonrasý beyin içi su kanallarý týkanabilir ve þant operasyonu gerekebilir.

• Serebral vazospazm: Anevrizmal kanamalý hastalarda ameliyat öncesi ya da sonrasý beyinde kanýn damarlarýn etrafýna daðýlmasýna baðlý olarak damarlarda büzüþme olabilir ve sonuçta geliþen iskemi (beyin kanlanmasýnýn azalmasýý) durumuna baðlý sinir sistemi fonksiyonlarýnda gerileme olabilir. Anevrizma klipe edilmiþ ise uygun sývý tedavisi ile ve/veya anjiografik yöntemlerle bu büzüþmenin zararlý etkileri giderilmeye çalýþýlýr.

• Terson sendromu: Anevrizmal kanamalý hastalarda göz içi kanamalar seyrek de olsa görülebilir.

• Nöropsikolojik bozukluklar: Anevrizma ameliyatý sonrasý entelektüel kapasite kaybý ya da depresyon olasýlýðý az da olsa vardýr.

Anevrizma (damar baloncuðu), genellikle bir atardamar duvarýnýn bir kýsmýnýn dýþa balonlaþmasý, ya da geniþlemesidir. Genellikle insanlar bu balancuktan habersiz normal bir yaþam sürer ve yaþamlarýný tamamlarlar. Toplumun az bir bölümünde böyle bir damar baloncuðunun duvarý aniden delinip kanayabilir. Bu delinme sonucu beyin kanamasý (subaraknoid kanama ve/veya intraserebral hematom) hastalýðý oluþur. Bu kanama, inme, koma ve/veya ölüme neden olabilir. Hastalýðýn adý subaraknoid kanamadýr sebeplerinden en fazla bilineni anevrizmalardýr.

Kadýnlarda, aile hikayesi olanlarda 2 kat fazla görülür. Sigara ve hipertansiyon diðer risk faktörleridir.Þiddetli baþ aðrýsý, ense aðrýsý, bulantý kusma, ýþýða hassasiyet, çift örme, þuur bulanýklýðý, nöbet geçirme, koma en sýk bulgularýdýr.

Muayene sonrasý BT, BT anjiografi, MR anjiografi, arteryel anjiografi ile taný konulur. Nadiren lomber ponksiyon (belden su alýnarak) kanama tesbit edilir.

Anevrizmalarda en büyük risk tekrar kanamasýdýr. Tekrar kanamayý önlemek için anevrizmanýn boynu kliplenir. Bu yöntemin amacý anevrizma kesesinin boynuna bir klip koyarak zayýflamýþ olan damar duvarýný desteklemek ve tekrar kanamasýný önlemektir. Baþarýlý bir klipleme ile subaraknoid kanama hastalýðý tamamen tedavi edilmiþ olmaz! Büyük bir risk olan tekrar kanama riski ortadan kaldýrýlmýþ ve tedavi devamýnda daha rahat uygulamalara fýrsat yaratýlmýþ olur. Subaraknoid kanama sonrasý beyin zarlarý arasýna ve beyin damarlarý etrafýna yayýlan kan, beyin damarlarýnda büzüþmeye (vazospazm) ve/veya beyin suyollarýnda týkanýklýk yaparak hidrosefaliye yol açabilir. Böyle durumlarda damarlarý açýcý ve/veya su yollarýndaki týkanýklýðýn yarattýðý beyin basýncý artýþýný düþürücü deðiþik tedavi yöntemleri kullanýlýr. Bununla beraber, beyin çok þiþ ve ödemli ise cerrah kemik parçasýný tekrar yerleþtirmek yerine daha sonra konmak üzere saklar (dondurucuda, karýnda, kafa derisi altýnda...).

 Alternatif Tedaviler:

• Kanama riskini ve oluþabilecek diðer komplikasyonlarý kabul ederek tedaviyi reddetmek.

• Týbbi ilaç tedavisi ve periyodik radyolojik incelemeler.

• Endovasküler yolla giriþimsel tedavi.

 

• Anestezinin sorunlarý: Tüm anestezi ve sedasyon þekillerinde komplikasyon ya da yaralanma olasýlýðý vardýr.

• Kanama: Cerrahi esnasýnda ya da sonrasýnda büyük miktarda olabilen kanama olasýlýðý vardýr. Kanamanýn kaynaðý veya miktarýna göre ek tedaviler ve kan transfüzyonu gerekebilir.

• Kan pýhtýsý geliþimi: Kan pýhtýsý herhangi bir ameliyatta ortaya çýkabilir, kanama yerinde kan akýmýný kesebilir, aðrý, þiþme, iltihap ve doku hasarýný içeren komplikasyonlara neden olabilir.

• Beyin yaralanmasý: Ameliyatýn çevre beyin dokusunda da yaralanmaya neden olma riski vardýr. Yaralanmanýn bulgularý anevrizmanýn yerine göre deðiþir.

• Kardiyak komplikasyonlar: Az bir ihtimalle ameliyat, düzensiz kalp atýmý ya da kalp krizine neden olabilir. 

• Enfeksiyon: Hem cilt kesisi yerinde hem de kemik flebte enfeksiyon ortaya çýkabilir. Enfeksiyonla iliþkili riskler arasýnda menenjit geliþimi (beyni ve omuriliði örten zarlarýn iltihabý) ya da beyin apsesi vardýr.

• Ameliyat sonrasý aðrý: Ameliyattan sonra aðrý ve diðer bulgular pek muhtemel olmasa da artabilir.

• Ameliyat sonrasý nörolojik kötüleþme: Ameliyat yerinde kanama, beyin ödemi (hücrelerde sývý birikmesi neticesinde beyne baský) ya da vazospazm (damar daralmasý) gibi sorunlara baðlý olarak sinir sistemi fonksiyonlarý ameliyat sonrasý az ihtimalle de olsa kötüleþebilir.

• Nüks: Ameliyat sonrasý zamanla nadir de olsa ayný bölgeden tekrar anevrizma oluþma olasýlýðý vardýr.

• Solunum güçlüðü: Solunum güçlüðü ya da pnömoni (zatürre) cerrahi müdahaleden sonra ortaya çýkabilir. Akciðer embolisi (akciðerlerde bir atardamarýn týkanmasý) toplardamarlarda kan pýhtýlaþmasý sonucu meydana gelebilir.

• Nöbet aktivitesi: Anevrizmanýn kendisi, kanamasý ya da kliplenmesi neticesinde beyinde normal dýþý elektrik aktivite ortaya çýkabilir ve bu epilepsi nöbetlerine yol açabilir.

• Hidrosefali: Ameliyat sonrasý beyin içi su kanallarý týkanabilir ve þant operasyonu gerekebilir.

• Serebral vazospazm: Anevrizmal kanamalý hastalarda ameliyat öncesi ya da sonrasý beyinde kanýn damarlarýn etrafýna daðýlmasýna baðlý olarak damarlarda büzüþme olabilir ve sonuçta geliþen iskemi (beyin kanlanmasýnýn azalmasýý) durumuna baðlý sinir sistemi fonksiyonlarýnda gerileme olabilir. Anevrizma klipe edilmiþ ise uygun sývý tedavisi ile ve/veya anjiografik yöntemlerle bu büzüþmenin zararlý etkileri giderilmeye çalýþýlýr.

• Terson sendromu: Anevrizmal kanamalý hastalarda göz içi kanamalar seyrek de olsa görülebilir.

• Nöropsikolojik bozukluklar: Anevrizma ameliyatý sonrasý entelektüel kapasite kaybý ya da depresyon olasýlýðý az da olsa vardýr.