Ýnsanoðlu yaþamý boyunca ve özellikle çocukluk çaðýnda mutlaka hafif yada þiddetli kafa travmasýna maruz kalýr. Trafik ve iþ kazalarýnýn çok fazla sayýda yaþandýðý ülkemizde her yýl binlerce kiþi kafa travmasý sebebiyle ölmekte yada sakat kalmaktadýr. Beyin sert bir kutu olan kafatasý içersinde yer alýr. Darbe etkisi ile kafatasý içersinde çalkalanarak hafif derecede þiþmeden (ödem), beyin dokusunda yýrtýlma ve kanamalara kadar deðiþik derecede hasarlar ortaya çýkar. 

Beyin sadece darbenin olduðu istikamette zedelenmez. Darbe þiddeti ile adeta beton zeminde zýplayan lastik bir top gibi kafa tasý içersinde deðiþik istikametlere çarparak zedelenir. Ciddi bir kafa travmasýna maruz kalýndýðýnda beyinde en azýndan bir ödem ve hiperemi(kýzarýklýk) ortaya çýkar. Sabit bir kapalý kutu olan kafatasý içersinde þiþen beyin gittikçe sýkýþarak hastanýn bilincinin kapanmasýna, komaya hatta ölümlere yolaçabilir.

Hafif derecedeki travmalarda hastada travma sonrasý bilinç kaybý dahi olabilir. Baþ aðrýsý kusma ortaya çýkar. Kusma halk arasýnda beyin kanamasýnýn en önemli bulgusu gibi sanýldýðýndan gereksiz panik ve endiþeler yaþanabilir. Özellikle küçük çocuklar hafif þiddetteki kafa travmalarýnda beyinde herhangi bir hasar yada kanama olmaksýzýn kusabilir. Kafa travmalarýnda kafatasýnda görülen kýrýk ve çatlaklar, travmanýn þiddetli olduðunun bir göstergesi olup, kýrýk altýnda bir damarýn yýrtýlarak kanama sebebi olma ihtimali mevcuttur. Bu nedenle kýrýk saptandýðýnda hasta mutlaka hastanede gözlem altýnda bulundurulmalýdýr. 

Yine ciddi travma sonrasý kafa içi damarlarýn yýrtýlmasý ile beyin dýþýna veya beyin içine kanamalar ortaya çýkar. Bu kanamalar kanama bölgelerine göre deðiþik isimde anýlýr ve her birinde farklý klinik ve radyolojik bulgular ortaya çýkar. 

1-Epidural Kanamalar: Kafatasý ile beyin zarý arasýna kanamalardýr. Genellikle kafatasýnýn kýrýldýðý travmalarda görülür. Beyin zarý ile kafatasý arasýna, kopan atardamar kaný birikerek beyni sýkýþtýmaya baþlar. Hastanýn travma sonrasý bilinci açýkken dakikalar veya saatler içersinde kapanýr ve koma hali geliþir. Derin koma hali oluþmadan yapýlan müdahale ile kanýn boþaltýlmasý hastanýn hayatýný kurtaracaktýr.

2-Subdural Kanamalar: Beyin zarýnýn hemen altýna yani beynin dýþ yüzeyi ile beyin zarý arasýna kanamalardýr. Yine cerrahi olarak boþaltýlmalýdýr. Müdahaleler nekadar erken olursa okadar iyi sonuç alýnýr.

3-Subaraknoid kanamalar: Beyin boþluklarýna olan kanamalardýr. Herhangi bir cerrahi tedavi gerekmez. Kanýn zamanla vücut tarafýndan yok edilmesi söz konusudur.

4-Beyin Ýçi Kanamalar: (Ýntraserebral kanamalar): Travmanýn þiddeti ile beyin dokusunda yýrtýlmalar sýrasýnda damarlarýn kopmasý ile oluþur. Kanama belirli bir boyuta ulaþýp hastanýn yaþamýný tehdit edecek boyuta geldiðinde cerrahi müdahale ile boþaltýlýr. Aksi halde küçük kanamalar zamanla vücut tarafýndan yok edileceðinden ameliyat edilmez. Ciddi kafa travmalarý sonrasý hastada günler yada aylar sürebilen hatta nadiren kalýcýda olabilen baþ aðrýsý, baþ dönmesi, dengesizlik, epilepsi (sara) nöbetleri ortaya çýkabilir. Ýlaçla tedavileri mümkündür. Nadiren kafa travmalarý sonrasý kafa tabaný kemiklerindeki kýrýklardan beyin omurilik sývýsý (BOS) sýzýntýsý olabilir. Hasta burnundan bir sývýnýn sürekli aktýðýný ifade eder. Bu çok önemli bir durumdur. BOS kaçaðý yoluyla bakterilerin beyne ulaþarak menenjite yolaçmasý söz konusu olabileceðinden bu sýzýntýnýn mutlaka tedavi edilerek giderilmesi gerekir.

Doktora giderken sahsiniza/hastaniza ait tüm tibbi belgeleri (filmler, tahlil sonuçlari, hastane dosyasi, kullandiginiz ilaçlarin kutusu vs.) mutlaka yaniniza aliniz.

Kafa travmali hastanin suurunu yakindan takip ediniz.

Hastayi kafa travmasi sonrasindaki ilk 24 saat müsahedeye aliniz.

Aspirin, Kumadin gibi kanama zamanini uzatan ilaçlar alinmamalidir.

Uyudugu süre boyunca 2-3 saat arayla uyandirarak bilinç durumunu takip ediniz:

Hastanin bilinç düzeyinde aniden bozulma olursa ,

Bulanti, kusma olmasi durumunda,

Fiskirir tarzda 2-3 kez üst üste kusarsa,

Siddetli bas agrisi meydana gelir ve agri kesici ilaçlara ragmen geçmezse,

Görme ve isitme kaybi gelisirse,

Epileptik ( sara ) nöbet geçirirse

Hiç vakit kaybetmeden en yakin tam tesekküllü bir saglik kurulusuna hasta ACIL olarak nakledilmelidir.

Ýnsanoðlu yaþamý boyunca ve özellikle çocukluk çaðýnda mutlaka hafif yada þiddetli kafa travmasýna maruz kalýr. Trafik ve iþ kazalarýnýn çok fazla sayýda yaþandýðý ülkemizde her yýl binlerce kiþi kafa travmasý sebebiyle ölmekte yada sakat kalmaktadýr. Beyin sert bir kutu olan kafatasý içersinde yer alýr. Darbe etkisi ile kafatasý içersinde çalkalanarak hafif derecede þiþmeden (ödem), beyin dokusunda yýrtýlma ve kanamalara kadar deðiþik derecede hasarlar ortaya çýkar. 

Beyin sadece darbenin olduðu istikamette zedelenmez. Darbe þiddeti ile adeta beton zeminde zýplayan lastik bir top gibi kafa tasý içersinde deðiþik istikametlere çarparak zedelenir. Ciddi bir kafa travmasýna maruz kalýndýðýnda beyinde en azýndan bir ödem ve hiperemi(kýzarýklýk) ortaya çýkar. Sabit bir kapalý kutu olan kafatasý içersinde þiþen beyin gittikçe sýkýþarak hastanýn bilincinin kapanmasýna, komaya hatta ölümlere yolaçabilir.

Hafif derecedeki travmalarda hastada travma sonrasý bilinç kaybý dahi olabilir. Baþ aðrýsý kusma ortaya çýkar. Kusma halk arasýnda beyin kanamasýnýn en önemli bulgusu gibi sanýldýðýndan gereksiz panik ve endiþeler yaþanabilir. Özellikle küçük çocuklar hafif þiddetteki kafa travmalarýnda beyinde herhangi bir hasar yada kanama olmaksýzýn kusabilir. Kafa travmalarýnda kafatasýnda görülen kýrýk ve çatlaklar, travmanýn þiddetli olduðunun bir göstergesi olup, kýrýk altýnda bir damarýn yýrtýlarak kanama sebebi olma ihtimali mevcuttur. Bu nedenle kýrýk saptandýðýnda hasta mutlaka hastanede gözlem altýnda bulundurulmalýdýr. 

Yine ciddi travma sonrasý kafa içi damarlarýn yýrtýlmasý ile beyin dýþýna veya beyin içine kanamalar ortaya çýkar. Bu kanamalar kanama bölgelerine göre deðiþik isimde anýlýr ve her birinde farklý klinik ve radyolojik bulgular ortaya çýkar. 

1-Epidural Kanamalar: Kafatasý ile beyin zarý arasýna kanamalardýr. Genellikle kafatasýnýn kýrýldýðý travmalarda görülür. Beyin zarý ile kafatasý arasýna, kopan atardamar kaný birikerek beyni sýkýþtýmaya baþlar. Hastanýn travma sonrasý bilinci açýkken dakikalar veya saatler içersinde kapanýr ve koma hali geliþir. Derin koma hali oluþmadan yapýlan müdahale ile kanýn boþaltýlmasý hastanýn hayatýný kurtaracaktýr.

2-Subdural Kanamalar: Beyin zarýnýn hemen altýna yani beynin dýþ yüzeyi ile beyin zarý arasýna kanamalardýr. Yine cerrahi olarak boþaltýlmalýdýr. Müdahaleler nekadar erken olursa okadar iyi sonuç alýnýr.

3-Subaraknoid kanamalar: Beyin boþluklarýna olan kanamalardýr. Herhangi bir cerrahi tedavi gerekmez. Kanýn zamanla vücut tarafýndan yok edilmesi söz konusudur.

4-Beyin Ýçi Kanamalar: (Ýntraserebral kanamalar): Travmanýn þiddeti ile beyin dokusunda yýrtýlmalar sýrasýnda damarlarýn kopmasý ile oluþur. Kanama belirli bir boyuta ulaþýp hastanýn yaþamýný tehdit edecek boyuta geldiðinde cerrahi müdahale ile boþaltýlýr. Aksi halde küçük kanamalar zamanla vücut tarafýndan yok edileceðinden ameliyat edilmez. Ciddi kafa travmalarý sonrasý hastada günler yada aylar sürebilen hatta nadiren kalýcýda olabilen baþ aðrýsý, baþ dönmesi, dengesizlik, epilepsi (sara) nöbetleri ortaya çýkabilir. Ýlaçla tedavileri mümkündür. Nadiren kafa travmalarý sonrasý kafa tabaný kemiklerindeki kýrýklardan beyin omurilik sývýsý (BOS) sýzýntýsý olabilir. Hasta burnundan bir sývýnýn sürekli aktýðýný ifade eder. Bu çok önemli bir durumdur. BOS kaçaðý yoluyla bakterilerin beyne ulaþarak menenjite yolaçmasý söz konusu olabileceðinden bu sýzýntýnýn mutlaka tedavi edilerek giderilmesi gerekir.

Doktora giderken sahsiniza/hastaniza ait tüm tibbi belgeleri (filmler, tahlil sonuçlari, hastane dosyasi, kullandiginiz ilaçlarin kutusu vs.) mutlaka yaniniza aliniz.

Kafa travmali hastanin suurunu yakindan takip ediniz.

Hastayi kafa travmasi sonrasindaki ilk 24 saat müsahedeye aliniz.

Aspirin, Kumadin gibi kanama zamanini uzatan ilaçlar alinmamalidir.

Uyudugu süre boyunca 2-3 saat arayla uyandirarak bilinç durumunu takip ediniz:

Hastanin bilinç düzeyinde aniden bozulma olursa ,

Bulanti, kusma olmasi durumunda,

Fiskirir tarzda 2-3 kez üst üste kusarsa,

Siddetli bas agrisi meydana gelir ve agri kesici ilaçlara ragmen geçmezse,

Görme ve isitme kaybi gelisirse,

Epileptik ( sara ) nöbet geçirirse

Hiç vakit kaybetmeden en yakin tam tesekküllü bir saglik kurulusuna hasta ACIL olarak nakledilmelidir.