Nöromüsküler kavþak hastalýklarýnýn çoðu edinseldir. Bunlarýn arasýnda en sýk rastlananý otoimmun kökenli bir hastalýk olan ve postsinaptik bir patoloji sonucu ortaya çýkan myasthenia gravis’dir. Yine otoimmun kökenli bir hastalýk olan Lambert Eaton miyastenik sendrom presinaptik bir patolojiye baðlýdýr. Presinaptik bölgenin diðer bir hastalýðý ise otoimmun olmayan botulizmdir. Nöromüsküler kavþaðýn herediter hastalýklarý olan konjenital miyastenik sendromlar nadir olarak görülür. Bunlarýn çoðu postsinaptik patolojilere baðlýdýr, ancak sinaptik ve presinaptik olanlar da vardýr.

Myasthenia Gravis (MG), Yunanca ve Latince kelimelerdir ve þiddetli kas zayýfýiðý anlamýna gelmektedir. MG otoimmun (kendi dokusundaki yapýlarý yabancý madde gibi görerek bu yapýlara antikor = savaþcý eleman üreten) bir hastalýktýr.

MG’de en karakteristik özellik istemli kaslarin hareketlerindeki zayýflama ve azalmadýr. Ýstemli kaslardan göz kapaklarýnýn hareketini saðlayanlar; konuþma, çiðneme, yutkunma, öksürme ve yüz ifadesine yardýmcý olan kas gruplarý en sýk olarak etkilenenlerdir. Istemsiz kalp kaslarýnýn, baðýrsaklarýmýzdaki düz kas gruplarýnýn, kan damarlarý ve uterusun MG ile ilgisi yoktur. Ýstemli kaslarýmýz beynimizden kaynaklanan sinir uyarýmlarý ile kontrol edilirler. Bu sinir uyarýmlari beyinden kaslara uzun bir seyahat sonrasýnda kas liflerine ulasir. Sinir uçlarýyla kas liflerininin birleþiminde özel bir nokta var olup bu noktaya nöromuskuler baðlantý adi verilir. Beyinden sinir uçlarýna iletim tamamlanýnca asetilkolin adý verilen bir kimyasal salgýlanir. Asetilkolin nöromuskuler baðlantý noktasýndan lifler boyunca pekçok reseptörle buluþacaðý noktalara seyahat eder. Asetilkolin yeterince reseptörü uyararak aktif hale getirdiginde ise istemli kaslarýn hareketini yapmasý saðlanýr. MG de bu reseptörlerin oraninda % 80 azalma olur. Bu azalma ise vücudun asetilkolin’i yabancý madde olarak tanýmlayýp antikorlar üretip reseptörleri yikimlamasindan kaynaklanir. Antikorlar bagisiklik sisteminde çok önemli yer tutan protein yapýsýnda maddelerdir. Normal olarak vucuda yabancý olan ve antijen adý verilen protein gruplarýna saldýrarak etkin olurlar. Bakteriler ve viruslar bu grup yabancý maddelere örnektir. Ýþte tam da anlaþýlamayan nedenlerle MG de nöromuskuler baðlantýlarýn reseptörlerine karþý antikorlar üretilir. MG’li hastalarýn çoðunda bu antikorlar kanda kolayca bulunabilmektedir. Antikorlar ise vucudun yeniden bu reseptörleri üretmesinden çok daha kýsa sürede onlarý tahrip etmektedir ve bu yüzden de asetilkolin kaslarý aktive edecek fýrsatý bulamamakta kas zayýflýðýyla karakterize MG ortaya çýkmaktadýr.

MG nöromuskuler iletim bozukluklarýnýn en önemli olanlarýndan bir tanesi olup sonradan kazanýlmýþ bir hastalýkýir ve sadece bazý vakalarda genetik baðlantýlar görülmüþtür.

Hastalýkla ilgili ülkemizde tam bir istatistiki deðer bulunmamaktadir. Ancak ABD’ de yaklaþýk olarak her 100.000 kiþiden 14 kiþide oldugu ve toplam 36.000 kiþide bu hastalýðýn varlýðý bilinmektedir.

Çalýsmalar kadýnlarda hastalýk oranýnýn erkeklerden daha fazla oldugunu göstermektedir. Kadýnlarda daha çok ikinci ve üçüncü dönemlerde erkeklerde ise yedinci ve sekizinci dönemlerde varlýðýna rastlanmakla birlikte bulgularýn giderek deðiþtiði gözlenmektedir.

MG dünyanýn her yerinde ve varolan her etnik grupta görülebilen bir hastalýktýr. Varlýðýna yeni doðandan dokuzuncu döneme dek rastlanabilmektedir. Çok nadir olarak hiçbir sekilde MG ile ilgisi olmayan anneden noromuskuler iletimleri genetik olarak bozuk olan ve myastenik belirtilere sahip çocuklar doðabilir ki bu duruma ’’konjenital myasthenia ’’ (doðuþtan varolan myasteni) denir.

Ayrica MG li anneden doðmuþ çocuklarda ’’neonatal myasthenia’’ (yeni doðan bebek myastenisi) bulgularýna -yani emmede zorlanma ve solunumda güçlük gibi- geçici olarak rastlanmakla birlikte bu durum ilerleyen birkaç ay içinde kaybolacaktir. Konuyla ilgili çok ayrintili belgeler veya arastirmalar ne yazik ki bulunmamaktadir.

Klinik Belirtiler

MG hastalarý doktora genellikle yorgunluk ve bir grup özel kaslarýn zayýflamasý þikayetiyle baþvurur. MG istemli hareketleri yaptýran her kasý etkileyebilecek bir hastalýk olduðundan kimi kaslar özellikle de göz kapaklarýný hareket ettirenler; konuþma, çiðneme, yutkunma, öksürme ve yüz ifadesine yardýmcý olan kas gruplarý en sýk etkilenenlerdir.

Göz kapaklarýnda düþme hastalýk için çok tipik bir belirti olmakla birlikte; konuþmada güçlük çekme, nefes almakta zorlanma, yeme ve içme güçlükleri, sürekli bir yorgunluk hissi de bu tabloya eþlik eden bulgular olarak görülebilir

Kollardaki kaslarda etkilenme her zaman simetrik olmayabilir. Ancak hastalarýn çoðu saçlarýný taramakta, tras olmakta, makyaj yapmakta ya da þampuan ile saçlarýný yýkamakta oldukça zorlu anlar yaþamaktadýr. Kavanozlarý ya da ilaç kapaklarýný açmakta zorlanmalarý da tutmayý saglayan kaslardaki zayýflýðýn göstergesidir.

MG hernekadar aðrýsýz bir hastalýk olarak bilinse de boyun kaslarýndaki zayýflamayla baþ aðrýlarý ve boyunda kasýlmalar gözlemlenebilir.

Hastalarda yaþanabilecek en büyük sorun nefes alýp vermemizi saðlayan kaslarýn etkilenmesiyle olur. Nefes almada ya da öksürmede zorlanan hastalar myastenik kriz adi verilen ve mekanik nefes yardýmýný gerektiren son derece ciddi sorunlarla karþýlaþabilirler. Konuþma ve yutkunmada zorlanan hastalar bu riske en yakýn olanlarýdýr.

Hastalarýn büyük çoðunlugunda kas gruplarýndaký zayýflýk ve dolayýsýyla yorgunluðun þidddeti gün boyunca dalgalý bir seyir izler. Sabah saatlerinde çok þiddetli olmayan bulgular o kas gruplarýnýn ilerleyen saatlerde sürekli kullanýmlarý sonucunda hastaya oldukça zor anlar yasatabilir.

Hastalýk ilerleyici bir karaktere sahip olup erken dönemde yapýlacak tedaviler büyük oranda baþaýiya ulaþarak bu ilerlemeyi durdurur. Ancak geç kalýnan vakalarda özellikle çok ilerlemiþ dönemlerde çok daha þiddetli bir hal alabilir (aktif dönem) ve bu daha sonra bir iyi bir kötü hissedilen ve yorðunluga hala açýk olan hale gelir (inaktif dönem) ve daha sonra, 15-20 yýl süren vakalarda sabit hale gelerek hastanede uzun süre kalmayý gerektirebilir (patlama dönemi).

Hastalýðýn seyrini kötüleþtiren faktörler arasýnda ruhsal gerginlik ve stres durumlarý, adet dönemleri, gebelik, sistemik hastalýklar (özellikle de viral solunum yollari hastalýklarý) ve nöromusküler (sinir-kas müþterek çalýsmasýyla ilgili) iletimi azaltan ilaçlarýn kullanýmý sayýlabilir.

Nöromüsküler kavþak hastalýklarýnýn çoðu edinseldir. Bunlarýn arasýnda en sýk rastlananý otoimmun kökenli bir hastalýk olan ve postsinaptik bir patoloji sonucu ortaya çýkan myasthenia gravis’dir. Yine otoimmun kökenli bir hastalýk olan Lambert Eaton miyastenik sendrom presinaptik bir patolojiye baðlýdýr. Presinaptik bölgenin diðer bir hastalýðý ise otoimmun olmayan botulizmdir. Nöromüsküler kavþaðýn herediter hastalýklarý olan konjenital miyastenik sendromlar nadir olarak görülür. Bunlarýn çoðu postsinaptik patolojilere baðlýdýr, ancak sinaptik ve presinaptik olanlar da vardýr.

Myasthenia Gravis (MG), Yunanca ve Latince kelimelerdir ve þiddetli kas zayýfýiðý anlamýna gelmektedir. MG otoimmun (kendi dokusundaki yapýlarý yabancý madde gibi görerek bu yapýlara antikor = savaþcý eleman üreten) bir hastalýktýr.

MG’de en karakteristik özellik istemli kaslarin hareketlerindeki zayýflama ve azalmadýr. Ýstemli kaslardan göz kapaklarýnýn hareketini saðlayanlar; konuþma, çiðneme, yutkunma, öksürme ve yüz ifadesine yardýmcý olan kas gruplarý en sýk olarak etkilenenlerdir. Istemsiz kalp kaslarýnýn, baðýrsaklarýmýzdaki düz kas gruplarýnýn, kan damarlarý ve uterusun MG ile ilgisi yoktur. Ýstemli kaslarýmýz beynimizden kaynaklanan sinir uyarýmlarý ile kontrol edilirler. Bu sinir uyarýmlari beyinden kaslara uzun bir seyahat sonrasýnda kas liflerine ulasir. Sinir uçlarýyla kas liflerininin birleþiminde özel bir nokta var olup bu noktaya nöromuskuler baðlantý adi verilir. Beyinden sinir uçlarýna iletim tamamlanýnca asetilkolin adý verilen bir kimyasal salgýlanir. Asetilkolin nöromuskuler baðlantý noktasýndan lifler boyunca pekçok reseptörle buluþacaðý noktalara seyahat eder. Asetilkolin yeterince reseptörü uyararak aktif hale getirdiginde ise istemli kaslarýn hareketini yapmasý saðlanýr. MG de bu reseptörlerin oraninda % 80 azalma olur. Bu azalma ise vücudun asetilkolin’i yabancý madde olarak tanýmlayýp antikorlar üretip reseptörleri yikimlamasindan kaynaklanir. Antikorlar bagisiklik sisteminde çok önemli yer tutan protein yapýsýnda maddelerdir. Normal olarak vucuda yabancý olan ve antijen adý verilen protein gruplarýna saldýrarak etkin olurlar. Bakteriler ve viruslar bu grup yabancý maddelere örnektir. Ýþte tam da anlaþýlamayan nedenlerle MG de nöromuskuler baðlantýlarýn reseptörlerine karþý antikorlar üretilir. MG’li hastalarýn çoðunda bu antikorlar kanda kolayca bulunabilmektedir. Antikorlar ise vucudun yeniden bu reseptörleri üretmesinden çok daha kýsa sürede onlarý tahrip etmektedir ve bu yüzden de asetilkolin kaslarý aktive edecek fýrsatý bulamamakta kas zayýflýðýyla karakterize MG ortaya çýkmaktadýr.

MG nöromuskuler iletim bozukluklarýnýn en önemli olanlarýndan bir tanesi olup sonradan kazanýlmýþ bir hastalýkýir ve sadece bazý vakalarda genetik baðlantýlar görülmüþtür.

Hastalýkla ilgili ülkemizde tam bir istatistiki deðer bulunmamaktadir. Ancak ABD’ de yaklaþýk olarak her 100.000 kiþiden 14 kiþide oldugu ve toplam 36.000 kiþide bu hastalýðýn varlýðý bilinmektedir.

Çalýsmalar kadýnlarda hastalýk oranýnýn erkeklerden daha fazla oldugunu göstermektedir. Kadýnlarda daha çok ikinci ve üçüncü dönemlerde erkeklerde ise yedinci ve sekizinci dönemlerde varlýðýna rastlanmakla birlikte bulgularýn giderek deðiþtiði gözlenmektedir.

MG dünyanýn her yerinde ve varolan her etnik grupta görülebilen bir hastalýktýr. Varlýðýna yeni doðandan dokuzuncu döneme dek rastlanabilmektedir. Çok nadir olarak hiçbir sekilde MG ile ilgisi olmayan anneden noromuskuler iletimleri genetik olarak bozuk olan ve myastenik belirtilere sahip çocuklar doðabilir ki bu duruma ’’konjenital myasthenia ’’ (doðuþtan varolan myasteni) denir.

Ayrica MG li anneden doðmuþ çocuklarda ’’neonatal myasthenia’’ (yeni doðan bebek myastenisi) bulgularýna -yani emmede zorlanma ve solunumda güçlük gibi- geçici olarak rastlanmakla birlikte bu durum ilerleyen birkaç ay içinde kaybolacaktir. Konuyla ilgili çok ayrintili belgeler veya arastirmalar ne yazik ki bulunmamaktadir.

Klinik Belirtiler

MG hastalarý doktora genellikle yorgunluk ve bir grup özel kaslarýn zayýflamasý þikayetiyle baþvurur. MG istemli hareketleri yaptýran her kasý etkileyebilecek bir hastalýk olduðundan kimi kaslar özellikle de göz kapaklarýný hareket ettirenler; konuþma, çiðneme, yutkunma, öksürme ve yüz ifadesine yardýmcý olan kas gruplarý en sýk etkilenenlerdir.

Göz kapaklarýnda düþme hastalýk için çok tipik bir belirti olmakla birlikte; konuþmada güçlük çekme, nefes almakta zorlanma, yeme ve içme güçlükleri, sürekli bir yorgunluk hissi de bu tabloya eþlik eden bulgular olarak görülebilir

Kollardaki kaslarda etkilenme her zaman simetrik olmayabilir. Ancak hastalarýn çoðu saçlarýný taramakta, tras olmakta, makyaj yapmakta ya da þampuan ile saçlarýný yýkamakta oldukça zorlu anlar yaþamaktadýr. Kavanozlarý ya da ilaç kapaklarýný açmakta zorlanmalarý da tutmayý saglayan kaslardaki zayýflýðýn göstergesidir.

MG hernekadar aðrýsýz bir hastalýk olarak bilinse de boyun kaslarýndaki zayýflamayla baþ aðrýlarý ve boyunda kasýlmalar gözlemlenebilir.

Hastalarda yaþanabilecek en büyük sorun nefes alýp vermemizi saðlayan kaslarýn etkilenmesiyle olur. Nefes almada ya da öksürmede zorlanan hastalar myastenik kriz adi verilen ve mekanik nefes yardýmýný gerektiren son derece ciddi sorunlarla karþýlaþabilirler. Konuþma ve yutkunmada zorlanan hastalar bu riske en yakýn olanlarýdýr.

Hastalarýn büyük çoðunlugunda kas gruplarýndaký zayýflýk ve dolayýsýyla yorgunluðun þidddeti gün boyunca dalgalý bir seyir izler. Sabah saatlerinde çok þiddetli olmayan bulgular o kas gruplarýnýn ilerleyen saatlerde sürekli kullanýmlarý sonucunda hastaya oldukça zor anlar yasatabilir.

Hastalýk ilerleyici bir karaktere sahip olup erken dönemde yapýlacak tedaviler büyük oranda baþaýiya ulaþarak bu ilerlemeyi durdurur. Ancak geç kalýnan vakalarda özellikle çok ilerlemiþ dönemlerde çok daha þiddetli bir hal alabilir (aktif dönem) ve bu daha sonra bir iyi bir kötü hissedilen ve yorðunluga hala açýk olan hale gelir (inaktif dönem) ve daha sonra, 15-20 yýl süren vakalarda sabit hale gelerek hastanede uzun süre kalmayý gerektirebilir (patlama dönemi).

Hastalýðýn seyrini kötüleþtiren faktörler arasýnda ruhsal gerginlik ve stres durumlarý, adet dönemleri, gebelik, sistemik hastalýklar (özellikle de viral solunum yollari hastalýklarý) ve nöromusküler (sinir-kas müþterek çalýsmasýyla ilgili) iletimi azaltan ilaçlarýn kullanýmý sayýlabilir.