10 kiþiden birinde iþitme kaybý vardýr, Bu kayýp normal konuþmayý ve anlayabilmeyi etkiler. Aþýrý sese maruz kalma iþitme kaybýnýn en sýk sebebidir.

Gürültü kulaklarý etkileyebilir, tehlikeli olabilir. Ses yeterince yüksekse ve uzun sürerse iþitmemize zarar verebilir.

Eðer kulaðýnýzýn yüksek sese alýþtýðýný düþünüyorsanýz, bu durum kulaklarýnýza büyük olasýlýkla zarar vermiþtir ve hiç bir tedavi yöntemi yoktur. Ýlaç, cerrahi veya iþitme aleti kulaðýnýz gerçekten zarar görmüþse iþitmenizi düzeltemez.

Kulaðýn üç ana bölümü vardýr: dýþ kulak, orta kulak, iç kulak.

Dýþarýdan görebildiðimiz parça olan dýþ kulak kendi kanalýna açýlýr. Kulak zarý dýþ kulak yolunu orta kulaktan ayýrýr.

Orta kulaktaki örs, çekiç ve üzengi kemikçikleri iç kulaða sesin iletilmesine yardýmcý olurlar.

Ýç kulakta iþitme ve dengeye hassas hücrelerle, beyine giden iþitme siniri vardýr.

Herhangi bir ses kaynaðý kulaða titreþim veya ses dalgalarý gönderir. Bunlar dýþ kulak yolu vasýtasýyla iletilip, kulak zarýna çarparak zarýn titreþimini saðlar. Bu titreþimler orta kulaðýn küçük kemikçiklerine iletilir. Kemikçikler yoluyla iç kulaða, buradan da iþitme sinirine geçerler. Titreþimler iç kulakta sinir uyarýlarý haline dönüþtürülür ve beyine giderler. Beyne gelen uyarýlar müzik, kapý çarpmasý v.s. gibi ses olarak algýlanýr.

Ses çok fazla olduðu  zaman iç kulaktaki sinir uçlarýný zarar görmeye  baþlar. Yüksek sese maruz kalma süresi uzadýkça daha fazla sinir ucu harap olur. Sinir ucu sayýsý azaldýkça da iþitme azalýr.

Ölü sinir uçlarýný canlandýrmak mümkün deðildir ve hasar kalýcýdýr.

Ýnsanlarýn gürültüye duyarlýlýklarý farklýdýr. Genel olarak sesinizi duyurmak için baðýrmak zorunda kaldýðýnýz gürültülü ortam, kulaðýnýzý aðrýtan sesler, kulaðýnýzý çýnlatan gürültü veya maruz kaldýktan sonra saðýrlýk yaþattýran sesler iþitmenize zarar verebilir.

Bilimsel olarak ses iki türlü ölçülebilir: þiddet veya sesin yüksekliði desibel (dB) olarak ölçülür. Tizlik ise saniyedeki ses titreþim frekansý olarak ölçülür. Düþük tizlik daha az titreþim yaparken yüksek ses daha fazla titreþim yapar.

Frekans saniyedeki devir veya Hertz (Hz) olarak ölçülür sesin tizliði ne kadar yüksekse frekansý o kadar fazladýr. Genel olarak en iyi duyan çocuklar, orgun en düþük notasý olan 20 Hertz’lik sesten, köpek havlama sesinin en tizliði olan 20.000 Hertz’lik sese kadar sesleri ayýrt edebilir. Ýnsan  konuþmasý 500 – 2.000 Hz arasýndadýr. Duyma kaybý baþlayýnca yüksek frekanslar daha önce kaybedilir. Bu da iþitme kayýplý insanlarýn bayan ve çocuklarýn yüksek tizlik seslerini neden daha zor duyduklarýný açýklar.

Yüksek frekanslardaki duyma kaybý olan kiþilerde, ses duyulmasýna raðmen anlaþýlamaz. Ayrýca, iþitme kayýplý hastalar, benzer duyulan kelimeler arasýndaki farký ayýrt edemezler. Çünkü, bu sessiz harfler diðer sessizlere ve sesli harflere nazaran daha yüksek frekans aralýðýna sahiptirler.

Sesin þiddeti desibel (dB) olarak ölçülür. Yelpaze insan kulaðýnýn duyabileceði en silik sesten (0dB) roketin havalanma sesine (180dB) kadar deðiþir. dB logaritmik bir ifadedir,  bu yüzden dB þiddetinde 10 ünitelik artýþ bir alttakinin 10 katý fazlasý anlamýna gelir; yani 20 dB, 10 dB’in 10 katýdýr.

dB Örnek

0 Ýnsan kulaðýnýn duyabileceði en silik ses

30 Fýsýldama sessiz kütüphane ortamý

60 Normal konuþma,daktilo, dikiþ makinesi

90 Çimen biçme makinesi, kamyon trafiði (günlük 8 saat )

100 Demir testeresi,havalý delici,kar aracý (korumasýz maksimum 2 saat )

115 Rock konseri, oto kornasý (korumasýz max.15 dakika)

140 Jet motoru (gürültü aðrý yaratýr ve geçici saðýrlýk oluþturur)

Pek çok uzman 85 dB’ den daha fazla sese maruz kalmanýn zararlý olduðu konusunda hem fikirdir.

Yüksek sese ne kadar uzun süre maruz kalýrsanýz o kadar hasar geliþir. Ayrýca sesin kaynaðýna ne kadar yakýnsanýz hasar o kadar fazla olur. Ateþli silah kullanan biri kulaklýk kullanmýyorsa, iþitme kaybý riskiyle karþý karþýyadýr. Son çalýþmalar gençlerde iþitme kaybý sýklýðýnýn arttýðýný göstermektedir. Yüksek sesle dinlenen rock müziði ve kulaklýklý taþýnabilir Walkman veya Diskman gibi aletlerin kullanýmýndaki artýþ gençlerdeki iþitme kaybýndan sorumlu olabilir.

Kulak çýnlamasý gürültüye maruz kalma sonrasý görülür ve sýklýkla kalýcýdýr. Bazý insanlar yüksek sese sinirli reaksiyon gösterirler ayrýca kalp hýzý ve kan basýncý veya mide asidinde artma görülebilir.

Pek çok insanda devamlý 85 dB üzerinde gürültüye maruz kalma anlamlý þekilde iþitme kaybýna yol açar ve daha yüksek sesler bu hasarý arttýrýr. Korunmamýþ kulaklar için izin verilen maruz kalma süresi ortalama gürültü seviyesinde her 5dB artýþ için yarýsý kadar azaltýlmalýdýr. Örneðin 90dB için maruz kalma süresi 8 saat, 95 dB için 4 saat ve 100 dB için 2saat olmalýdýr. Ýzin verilen en yüksek gürültü seviyesi korunmuþ kulak için günde 15 dakika ve 115 dB’dir.140 dB üzerindeki gürültü kabul edilemez.

Gürültülü çalýþma ortamlarý, daha az gürültülü aletlerle donatýlmalý veya çalýþma saatleri azaltýlmalýdýr. Ancak bunun maliyeti pahalýdýr. Alternatif olarak kiþisel iþitme korumalarý ortalama 90 dB’den yüksek gürültüde kullanýlmalýdýr. Gürültü ölçümleri iþitme korumasý ihtiyacýný gösterirse, iþverenin, en az kulak týkacý ve bir tip de kulak susturucusunu, ücretsiz olarak çalýþanlarýna vermesi gerekir. Yýllýk iþitme testleri yüksek frekanslarda 10 dB veya daha fazla iþitme kaybýný gösterirse, çalýþanýn bilgilendirilmesi gerekir.  Gürültü 8 saat için 85 dB’den fazla ise iþitme korumalarý kullanmalýdýr. Ýþitmede daha fazla kayýp ve/veya kulak hastalýðý ihtimali KBB uzmanýna görünmeyi gerektirir.

Kulak toplarý ve kaðýt doku týpalarý sesi sadece 7 dB azaltýr. Korunmada ideal  2 form vardýr: kulak týkacý ve kulak maskesi. Ýþitme koruyucusu kullanan iþçilerden yarýsý koruyucularýn ses azaltma potansiyellerinin yarýsýný kullanýrlar. Çünkü bu gereçleri devamlý kullanmazlar veya bu aletler tam olarak kulaða uymaz. 8 saatlik bir süre devamlý takýlýrsa 30 dB’lik ses azalmasý saðlayan bu koruyucu, gürültüde 1 saat çýkarýlýrsa, sadece 9 dB’lik kazanç saðlar. Bu desibeller, gürültünün logaritmik yelpaze ile ölçülmeleri sonucudur ve her 10dB artýþta, ses enerjisinde 10 kat artýþ görülür. Korunmamýþ kulakla, iþçi, koruyucu kullanmaya nazaran 1000 kat daha fazla ses enerjisine maruz kalýr. Ek olarak sese maruz kalma toplamsaldýr. Bunun için evdeki gürültü veya partideki gürültü toplanarak hesaplanýr.

10 kiþiden birinde iþitme kaybý vardýr, Bu kayýp normal konuþmayý ve anlayabilmeyi etkiler. Aþýrý sese maruz kalma iþitme kaybýnýn en sýk sebebidir.

Gürültü kulaklarý etkileyebilir, tehlikeli olabilir. Ses yeterince yüksekse ve uzun sürerse iþitmemize zarar verebilir.

Eðer kulaðýnýzýn yüksek sese alýþtýðýný düþünüyorsanýz, bu durum kulaklarýnýza büyük olasýlýkla zarar vermiþtir ve hiç bir tedavi yöntemi yoktur. Ýlaç, cerrahi veya iþitme aleti kulaðýnýz gerçekten zarar görmüþse iþitmenizi düzeltemez.

Kulaðýn üç ana bölümü vardýr: dýþ kulak, orta kulak, iç kulak.

Dýþarýdan görebildiðimiz parça olan dýþ kulak kendi kanalýna açýlýr. Kulak zarý dýþ kulak yolunu orta kulaktan ayýrýr.

Orta kulaktaki örs, çekiç ve üzengi kemikçikleri iç kulaða sesin iletilmesine yardýmcý olurlar.

Ýç kulakta iþitme ve dengeye hassas hücrelerle, beyine giden iþitme siniri vardýr.

Herhangi bir ses kaynaðý kulaða titreþim veya ses dalgalarý gönderir. Bunlar dýþ kulak yolu vasýtasýyla iletilip, kulak zarýna çarparak zarýn titreþimini saðlar. Bu titreþimler orta kulaðýn küçük kemikçiklerine iletilir. Kemikçikler yoluyla iç kulaða, buradan da iþitme sinirine geçerler. Titreþimler iç kulakta sinir uyarýlarý haline dönüþtürülür ve beyine giderler. Beyne gelen uyarýlar müzik, kapý çarpmasý v.s. gibi ses olarak algýlanýr.

Ses çok fazla olduðu  zaman iç kulaktaki sinir uçlarýný zarar görmeye  baþlar. Yüksek sese maruz kalma süresi uzadýkça daha fazla sinir ucu harap olur. Sinir ucu sayýsý azaldýkça da iþitme azalýr.

Ölü sinir uçlarýný canlandýrmak mümkün deðildir ve hasar kalýcýdýr.

Ýnsanlarýn gürültüye duyarlýlýklarý farklýdýr. Genel olarak sesinizi duyurmak için baðýrmak zorunda kaldýðýnýz gürültülü ortam, kulaðýnýzý aðrýtan sesler, kulaðýnýzý çýnlatan gürültü veya maruz kaldýktan sonra saðýrlýk yaþattýran sesler iþitmenize zarar verebilir.

Bilimsel olarak ses iki türlü ölçülebilir: þiddet veya sesin yüksekliði desibel (dB) olarak ölçülür. Tizlik ise saniyedeki ses titreþim frekansý olarak ölçülür. Düþük tizlik daha az titreþim yaparken yüksek ses daha fazla titreþim yapar.

Frekans saniyedeki devir veya Hertz (Hz) olarak ölçülür sesin tizliði ne kadar yüksekse frekansý o kadar fazladýr. Genel olarak en iyi duyan çocuklar, orgun en düþük notasý olan 20 Hertz’lik sesten, köpek havlama sesinin en tizliði olan 20.000 Hertz’lik sese kadar sesleri ayýrt edebilir. Ýnsan  konuþmasý 500 – 2.000 Hz arasýndadýr. Duyma kaybý baþlayýnca yüksek frekanslar daha önce kaybedilir. Bu da iþitme kayýplý insanlarýn bayan ve çocuklarýn yüksek tizlik seslerini neden daha zor duyduklarýný açýklar.

Yüksek frekanslardaki duyma kaybý olan kiþilerde, ses duyulmasýna raðmen anlaþýlamaz. Ayrýca, iþitme kayýplý hastalar, benzer duyulan kelimeler arasýndaki farký ayýrt edemezler. Çünkü, bu sessiz harfler diðer sessizlere ve sesli harflere nazaran daha yüksek frekans aralýðýna sahiptirler.

Sesin þiddeti desibel (dB) olarak ölçülür. Yelpaze insan kulaðýnýn duyabileceði en silik sesten (0dB) roketin havalanma sesine (180dB) kadar deðiþir. dB logaritmik bir ifadedir,  bu yüzden dB þiddetinde 10 ünitelik artýþ bir alttakinin 10 katý fazlasý anlamýna gelir; yani 20 dB, 10 dB’in 10 katýdýr.

dB Örnek

0 Ýnsan kulaðýnýn duyabileceði en silik ses

30 Fýsýldama sessiz kütüphane ortamý

60 Normal konuþma,daktilo, dikiþ makinesi

90 Çimen biçme makinesi, kamyon trafiði (günlük 8 saat )

100 Demir testeresi,havalý delici,kar aracý (korumasýz maksimum 2 saat )

115 Rock konseri, oto kornasý (korumasýz max.15 dakika)

140 Jet motoru (gürültü aðrý yaratýr ve geçici saðýrlýk oluþturur)

Pek çok uzman 85 dB’ den daha fazla sese maruz kalmanýn zararlý olduðu konusunda hem fikirdir.

Yüksek sese ne kadar uzun süre maruz kalýrsanýz o kadar hasar geliþir. Ayrýca sesin kaynaðýna ne kadar yakýnsanýz hasar o kadar fazla olur. Ateþli silah kullanan biri kulaklýk kullanmýyorsa, iþitme kaybý riskiyle karþý karþýyadýr. Son çalýþmalar gençlerde iþitme kaybý sýklýðýnýn arttýðýný göstermektedir. Yüksek sesle dinlenen rock müziði ve kulaklýklý taþýnabilir Walkman veya Diskman gibi aletlerin kullanýmýndaki artýþ gençlerdeki iþitme kaybýndan sorumlu olabilir.

Kulak çýnlamasý gürültüye maruz kalma sonrasý görülür ve sýklýkla kalýcýdýr. Bazý insanlar yüksek sese sinirli reaksiyon gösterirler ayrýca kalp hýzý ve kan basýncý veya mide asidinde artma görülebilir.

Pek çok insanda devamlý 85 dB üzerinde gürültüye maruz kalma anlamlý þekilde iþitme kaybýna yol açar ve daha yüksek sesler bu hasarý arttýrýr. Korunmamýþ kulaklar için izin verilen maruz kalma süresi ortalama gürültü seviyesinde her 5dB artýþ için yarýsý kadar azaltýlmalýdýr. Örneðin 90dB için maruz kalma süresi 8 saat, 95 dB için 4 saat ve 100 dB için 2saat olmalýdýr. Ýzin verilen en yüksek gürültü seviyesi korunmuþ kulak için günde 15 dakika ve 115 dB’dir.140 dB üzerindeki gürültü kabul edilemez.

Gürültülü çalýþma ortamlarý, daha az gürültülü aletlerle donatýlmalý veya çalýþma saatleri azaltýlmalýdýr. Ancak bunun maliyeti pahalýdýr. Alternatif olarak kiþisel iþitme korumalarý ortalama 90 dB’den yüksek gürültüde kullanýlmalýdýr. Gürültü ölçümleri iþitme korumasý ihtiyacýný gösterirse, iþverenin, en az kulak týkacý ve bir tip de kulak susturucusunu, ücretsiz olarak çalýþanlarýna vermesi gerekir. Yýllýk iþitme testleri yüksek frekanslarda 10 dB veya daha fazla iþitme kaybýný gösterirse, çalýþanýn bilgilendirilmesi gerekir.  Gürültü 8 saat için 85 dB’den fazla ise iþitme korumalarý kullanmalýdýr. Ýþitmede daha fazla kayýp ve/veya kulak hastalýðý ihtimali KBB uzmanýna görünmeyi gerektirir.

Kulak toplarý ve kaðýt doku týpalarý sesi sadece 7 dB azaltýr. Korunmada ideal  2 form vardýr: kulak týkacý ve kulak maskesi. Ýþitme koruyucusu kullanan iþçilerden yarýsý koruyucularýn ses azaltma potansiyellerinin yarýsýný kullanýrlar. Çünkü bu gereçleri devamlý kullanmazlar veya bu aletler tam olarak kulaða uymaz. 8 saatlik bir süre devamlý takýlýrsa 30 dB’lik ses azalmasý saðlayan bu koruyucu, gürültüde 1 saat çýkarýlýrsa, sadece 9 dB’lik kazanç saðlar. Bu desibeller, gürültünün logaritmik yelpaze ile ölçülmeleri sonucudur ve her 10dB artýþta, ses enerjisinde 10 kat artýþ görülür. Korunmamýþ kulakla, iþçi, koruyucu kullanmaya nazaran 1000 kat daha fazla ses enerjisine maruz kalýr. Ek olarak sese maruz kalma toplamsaldýr. Bunun için evdeki gürültü veya partideki gürültü toplanarak hesaplanýr.