Sabah kalktýðýnýzda ense kökünüzde aðrý, baþ dönmesi, çarpýntý ve çabuk yorulma hissediyorsanýz, zaman geçirmeden bir hekime baþvurun. Fazla kilolarýnýzdan kurtulup, tuzu azaltýn, sigarayý býrakýn.

Kanýn damarlarda yaptýðý basýncýn artmasýyla ortaya çýkan yüksek tansiyon en ciddi halk saðlýðý sorunlarýndan biri olarak nitelendiriliyor.

Birçok kiþinin yüksek tansiyon hastasý olduklarýný bilmediði belirten uzmanlar, bu durumu hastalýðýn sinsi bir seyir izlemesinden kaynaklandýðýný belirtiyorlar.  Ýstatistiklere göre dünyada 750 milyonu aþkýn insan yüksek tansiyon hastasý. Türkiye’de de her  5  kiþiden birisinin yüksek tansiyonla ilgili sorunu bulunuyor. 

50 yaþýna kadar erkeklerde daha fazla görülen yüksek tansiyon 50 yaþýndan sonra kadýnlarda daha fazla görülmeye baþlanýyor. Bu menopoza baðlý olarak östrojen hormonunun azalmasýna baðlanýyor.

Acýbadem Hastanesi Nefroloji ve Hipertansiyon Uzmaný Dr. Davit Çukran, küçük tansiyonun (diastolik basýncýn)  90 mililitre civanýn, büyük tansiyonun ise (sistolik basýncýn) 140 mililitre civanýn üzerinde olmasýný yüksek tansiyon olarak deðerlendirdiklerini söylüyor. Hastalarýn önemli bir bölümünün hiçbir yakýnmasý olmadýðýna dikkat çeken Dr. Davit Çukran, þöyle konuþuyor:

“Yakýnmasý olmayan hastalarýn tanýsý ancak yapýlan muayene ile konulabiliyor. Bunlarýn dýþýnda baþ aðrýsý  hipertansiyonun en önde gelen belirtilerinden biridir. Hipertansiyona baðlý baþ aðrýsý ense bölgesinde özellikle sabah uyanýldýðýnda hissedilir. Baþ dönmesi, çarpýntý ve çabuk yorulma da diðer önemli belirtilerdir.”

Yüksek tansiyon hastalýðýndaki en önemli etkenlerin baþýnda kalýtým geliyor. Dr. Davit Çukran, yüksek tansiyonu olan hastalar üzerinde yapýlan araþtýrmalarda yüzde 60’ýnýn ailesindeki bireylerde de tansiyon problemiolduðunun saptandýðýný belirtiyor. Kalýtýmýn yaný sýra yaþýn ilerlemesi ve þiþmanlýk da önemli risk faktörleri arasýnda yer alýyor. Þiþman kiþilerin yüzde 40’ýnda yüksek tansiyon görülüyor. Dr. Davit Çukran þu deðerlendirmeyi yapýyor:

“Vücut yaðýnýn fazla olmasý çocukluk yaþýndan itibaren kan basýncýnýn düzeyinin yükselmesine neden olur. Bu arada stres faktörünü de unutmamamýz gerekiyor. Aþýrý sýkýntýlý bir yaþam biçimi yüksek tansiyonun ortaya çýkýþýný kolaylaþtýrýyor. Sigara alýþkanlýðý ise yüksek tansiyonun damarlara vereceði zararý artýrýyor. Hareketsiz bir yaþam biçimi de yüksek tansiyonun ortaya çýkýþýný tetikleyen faktörler arasýnda.”

Fazla tuz alýmýyla yüksek tansiyon arasýndaki iliþki Fazla tuz tüketilmesi beslenme alýþkanlýklarý arasýnda en hatalýlarýndan biri. Kan basýncý yüksek olan kiþiler çok tuzlu yemek yediklerinde tansiyonlarý daha da yükselebiliyor. Yapýlan bütün çalýþmalar besinlerle alýnan fazla tuzun kan basýncýný artýrdýðýný gösteriyor. Dr. Davit Çukran, bu konuyu örneklerle açýklýyor: 

“Yüksek tansiyon oluþumunda etkin olan çevresel faktörler arasýnda aþýrý tuz alýmý büyük önem taþýr. Yapýlan çalýþmalarda baþlangýçta günlük 10 gram civarýnda olan tuz tüketiminin yarý yarýya azaltýlmasýyla kan basýncýnýn ortalama 6-8 mililitre civa azaldýðýný gösteriyor. Günlük tuz tüketiminin yüksek tansiyon söz konusuysa 2 gramý aþmamasý gerekiyor”

Tansiyonun kontrol altýnda tutulmasý için yiyeceklere ilave tuz konulmamasý, iþlem görmüþ konserve, cips, kuruyemiþ gibi gýdalardan kaçýnýlmasý öneriliyor.

Böbreklerin Fonksiyonlarý Tansiyonu Nasýl Etkiliyor? 

Böbrekler vücudun tuz atýlýmýnda en önemli görevi sürdürdüklerinden tansiyonun kontrolünde ciddi rol oynuyorlar. Yüksek tansiyonun yüzde 90’ý yapýsal olarak kabul ediliyor. Kalan yüzde 10’u ise sekonder veya sebebi bir hastalýða baðlý tansiyon hastalýklarýný tanýmlýyor. Bu gruptaki yüksek tansiyon çoðunlukla böbreklerdeki ya da böbrek damarlarýndaki bir probleme baðlý oluyor. Nedeni bulunduðunda yapýlan etkin tedaviyle bu grubtaki hastalarýn baþarýyla tedavi edildiðini belirten Dr. Davit Çukran þöyle devam ediyor: 

“Bu durumda özel tedavi uyguluyoruz. Amacýmýz böbreklerde kalýcý bir bozukluk oluþmasýný engellemek. Bu grubun tedavisini nefroloji uzmanlarý yapýyor. Baþta idrar söktürücüler olmak üzere deðiþik ilaçlar kullanýlýyor. Tedavinin ömür boyu  olduðunu unutmamak gerekiyor. Tansiyonun damarlar üzerinde yaratacaðý olumsuz etkiyi en aza indirmeyi hedefliyoruz. Kontrol altýnda tutulmazsa, damarlardaki aþýnmaya baðlý olarak beyinde kanama, kalp kasý hastalýklarý, kalp krizi, dolaþým bozuklukluðu ve böbrek yetmezliði görülebiliyor.”

 Tuz tüketimini kýsýtlayýn.

 Muz, kayýsý patates gibi potasyum içeren gýdalarýn tüketilmesi tansiyonun kontrol altýnda tutulmasýný kolaylaþtýrýyor.

 Sigara içiyorsanýz muhakkak býrakýn.

 Hekim kontrolünde hafif egzersizler tansiyonun düþürülmesine yardýmcý oluyor.

 Fazla kilolarýnýzý bir uzman kontrolünde verin. 

Sabah kalktýðýnýzda ense kökünüzde aðrý, baþ dönmesi, çarpýntý ve çabuk yorulma hissediyorsanýz, zaman geçirmeden bir hekime baþvurun. Fazla kilolarýnýzdan kurtulup, tuzu azaltýn, sigarayý býrakýn.

Kanýn damarlarda yaptýðý basýncýn artmasýyla ortaya çýkan yüksek tansiyon en ciddi halk saðlýðý sorunlarýndan biri olarak nitelendiriliyor.

Birçok kiþinin yüksek tansiyon hastasý olduklarýný bilmediði belirten uzmanlar, bu durumu hastalýðýn sinsi bir seyir izlemesinden kaynaklandýðýný belirtiyorlar.  Ýstatistiklere göre dünyada 750 milyonu aþkýn insan yüksek tansiyon hastasý. Türkiye’de de her  5  kiþiden birisinin yüksek tansiyonla ilgili sorunu bulunuyor. 

50 yaþýna kadar erkeklerde daha fazla görülen yüksek tansiyon 50 yaþýndan sonra kadýnlarda daha fazla görülmeye baþlanýyor. Bu menopoza baðlý olarak östrojen hormonunun azalmasýna baðlanýyor.

Acýbadem Hastanesi Nefroloji ve Hipertansiyon Uzmaný Dr. Davit Çukran, küçük tansiyonun (diastolik basýncýn)  90 mililitre civanýn, büyük tansiyonun ise (sistolik basýncýn) 140 mililitre civanýn üzerinde olmasýný yüksek tansiyon olarak deðerlendirdiklerini söylüyor. Hastalarýn önemli bir bölümünün hiçbir yakýnmasý olmadýðýna dikkat çeken Dr. Davit Çukran, þöyle konuþuyor:

“Yakýnmasý olmayan hastalarýn tanýsý ancak yapýlan muayene ile konulabiliyor. Bunlarýn dýþýnda baþ aðrýsý  hipertansiyonun en önde gelen belirtilerinden biridir. Hipertansiyona baðlý baþ aðrýsý ense bölgesinde özellikle sabah uyanýldýðýnda hissedilir. Baþ dönmesi, çarpýntý ve çabuk yorulma da diðer önemli belirtilerdir.”

Yüksek tansiyon hastalýðýndaki en önemli etkenlerin baþýnda kalýtým geliyor. Dr. Davit Çukran, yüksek tansiyonu olan hastalar üzerinde yapýlan araþtýrmalarda yüzde 60’ýnýn ailesindeki bireylerde de tansiyon problemiolduðunun saptandýðýný belirtiyor. Kalýtýmýn yaný sýra yaþýn ilerlemesi ve þiþmanlýk da önemli risk faktörleri arasýnda yer alýyor. Þiþman kiþilerin yüzde 40’ýnda yüksek tansiyon görülüyor. Dr. Davit Çukran þu deðerlendirmeyi yapýyor:

“Vücut yaðýnýn fazla olmasý çocukluk yaþýndan itibaren kan basýncýnýn düzeyinin yükselmesine neden olur. Bu arada stres faktörünü de unutmamamýz gerekiyor. Aþýrý sýkýntýlý bir yaþam biçimi yüksek tansiyonun ortaya çýkýþýný kolaylaþtýrýyor. Sigara alýþkanlýðý ise yüksek tansiyonun damarlara vereceði zararý artýrýyor. Hareketsiz bir yaþam biçimi de yüksek tansiyonun ortaya çýkýþýný tetikleyen faktörler arasýnda.”

Fazla tuz alýmýyla yüksek tansiyon arasýndaki iliþki Fazla tuz tüketilmesi beslenme alýþkanlýklarý arasýnda en hatalýlarýndan biri. Kan basýncý yüksek olan kiþiler çok tuzlu yemek yediklerinde tansiyonlarý daha da yükselebiliyor. Yapýlan bütün çalýþmalar besinlerle alýnan fazla tuzun kan basýncýný artýrdýðýný gösteriyor. Dr. Davit Çukran, bu konuyu örneklerle açýklýyor: 

“Yüksek tansiyon oluþumunda etkin olan çevresel faktörler arasýnda aþýrý tuz alýmý büyük önem taþýr. Yapýlan çalýþmalarda baþlangýçta günlük 10 gram civarýnda olan tuz tüketiminin yarý yarýya azaltýlmasýyla kan basýncýnýn ortalama 6-8 mililitre civa azaldýðýný gösteriyor. Günlük tuz tüketiminin yüksek tansiyon söz konusuysa 2 gramý aþmamasý gerekiyor”

Tansiyonun kontrol altýnda tutulmasý için yiyeceklere ilave tuz konulmamasý, iþlem görmüþ konserve, cips, kuruyemiþ gibi gýdalardan kaçýnýlmasý öneriliyor.

Böbreklerin Fonksiyonlarý Tansiyonu Nasýl Etkiliyor? 

Böbrekler vücudun tuz atýlýmýnda en önemli görevi sürdürdüklerinden tansiyonun kontrolünde ciddi rol oynuyorlar. Yüksek tansiyonun yüzde 90’ý yapýsal olarak kabul ediliyor. Kalan yüzde 10’u ise sekonder veya sebebi bir hastalýða baðlý tansiyon hastalýklarýný tanýmlýyor. Bu gruptaki yüksek tansiyon çoðunlukla böbreklerdeki ya da böbrek damarlarýndaki bir probleme baðlý oluyor. Nedeni bulunduðunda yapýlan etkin tedaviyle bu grubtaki hastalarýn baþarýyla tedavi edildiðini belirten Dr. Davit Çukran þöyle devam ediyor: 

“Bu durumda özel tedavi uyguluyoruz. Amacýmýz böbreklerde kalýcý bir bozukluk oluþmasýný engellemek. Bu grubun tedavisini nefroloji uzmanlarý yapýyor. Baþta idrar söktürücüler olmak üzere deðiþik ilaçlar kullanýlýyor. Tedavinin ömür boyu  olduðunu unutmamak gerekiyor. Tansiyonun damarlar üzerinde yaratacaðý olumsuz etkiyi en aza indirmeyi hedefliyoruz. Kontrol altýnda tutulmazsa, damarlardaki aþýnmaya baðlý olarak beyinde kanama, kalp kasý hastalýklarý, kalp krizi, dolaþým bozuklukluðu ve böbrek yetmezliði görülebiliyor.”

 Tuz tüketimini kýsýtlayýn.

 Muz, kayýsý patates gibi potasyum içeren gýdalarýn tüketilmesi tansiyonun kontrol altýnda tutulmasýný kolaylaþtýrýyor.

 Sigara içiyorsanýz muhakkak býrakýn.

 Hekim kontrolünde hafif egzersizler tansiyonun düþürülmesine yardýmcý oluyor.

 Fazla kilolarýnýzý bir uzman kontrolünde verin.