x
Genel Bilgiler
Giriş
Kalsiyumun normal düzenlenmesi
Kalsiyum seviyesi kanda çok sýký bir þekilde kontrol edilir. Bunu saðlayan üç önemli hormon parathormon, kalsitonin ve vit D dir. Parathormon (PTH paratiroid bezinden salgýlanýr. Paratiroid bezler genelde dört adet olarak troid bezinin arka yüzünde yer alýrlar. PTH, kalsiyumun gastrointestinal sistemden kemikten ve böbrekten tulumunu artýrýr. Kalsitonin tiroit bezinden saðlanýr medüller hücrelerden salgýlanýr. kalsiyumun kan düzeyini düþürür. Vit D ise ciltte ultraviyole ýþýnlarýn etkisiyle yapýmý baþlar. Daha sonra karaciðer ve böbreklerde daha etkin vitamin D türevlerine dönüþürler. Bu üç hormon kemikler, böbrekler ve gastrointestinal sistem üzerinden etkinlik saðlayarak kalsiyum seviyesini ayarlarlar.
x
Etioloji, sebepler, risk faktörleri
Hiperkalsemi sebepleri
Hiperparatiroidi:
Normalde bulunan dört parotiroid bezinin bir veya birden fazlasýnýn daha fazla çalýþarak daha fazla parathormon üretmesiyle oluþur. Toplumda 25/100 000 oranýnda hiperparatiroidizm görünebilir. Paratiroid bezlerinden bir tanesinde büyüme (paratiroid adenom) veya bütün paratiroid bezlerinde diffüz büyüme (paratiroid hiperplazi) hiperparatiroidinin sebebi olabilir.
Kanserler
Akciðer kanseri, meme kanseri ve multipl myelom gibi bazý hematolojik kanserler hiperkalsemi yapabilir. Kanserlerin kemik metastazlarý hiperkalsemi yapabilir. Ayrýca bazý kanserler parathormon benzeri hormon salgýlayarak ki buna paraneopalstik sendrom denir, hiperkalsemi yapabilir.
Genetik hastalýklar, örneðin familyal hipokalsürik hiperkalsemi
Aþýrý hareketsizlik: yatalak hastalar zaman içerisinde kemikler aðýrlýk kaldýrma iþine son verdiði zaman kan içerisine fazla miktarda kalsiyum salgýlayabilir.
Ýlaçlar:
lityum parathormonun düzeyine tartýþabilir
Tiyazid diüretikler idrardaki kalsiyum atýlýmýný azaltarak hiperkalsemiye neden olabilirler.
Aþýrý vitamin D ile beraber kalsiyum tüketimi
Dehidratasyon : konsantrasyon sorunundan dolayý sýk görülen hafif veya geçici bir hiperkalsemi nedenidir.
Diðer hastalýklar
Hipertiroidizm veya dýþarýdan aþýrý tiroid hormon alýmýnda hiperkalsemi nedeni olabilir.
granülomatöz hastalýklar kandaki vitamin D düzeyini yükselterek hiperkalsemiye olabilirler. Tüberküloz ve sarkoidoz bu tür granülomatöz hastalýklara örnektir.
x
Yakınmalar
Hiperkalsemi belirti ve bulgularý
- Bulantý ve kusma
- Ýþtahsýzlýk
- peptik ülser
- karýn aðrýsý
- Kabýzlýk
- Aþýrý susama
- Sýk idrara çýkma
- böbrek taþlarý
- Konfüzyon
- demans
- hafýza kaybý,
- depresyon
- Halsizlik ve bitkinlik
- Kas güçsüzlüðü
- Kas ve eklem aðrýlarý
- Peptik ülser hastalýðý Konfüzyon ,
- Kemik aðrýlarý,
- kýrýklar,
- omurgada yamulma eðilme
- boy kaybý, boy kýsalmasý
komplikasyon
Hiperkalsemi komplikasyonlarý
Osteoporoz kemiklerden kalsiyum salgýlanmasý devam ettiði sürece kemikler incelecektir, zayýflayacaktýr. Bu durum ise kemik kýrýklarýna, vertebrada eðilmelere ve boyda kýsalmaya neden olabilir.
Böbrek taþlarý kandaki kalsiyum yüksekliði zaman içerisinde idrarda kalsiyum atýmýný arttýrdýðý için böbrek taþlarý ve kristalleri oluþmasýna neden olacaktýr.
Böbrek yetmezliði
Sinir sistemi problemleri
Sinir sistemin çalýþmasý için kalsiyum gerekli olduðundan dolayý yüksek miktarda kalsiyum kiþiyi konfüzyona, demansa ve komaya götürebilir
Kalp ritim bozukluklarý
Hiperkalsemi kalbin atýþlan düzenleyen elektrik sistemine olumsuz etki yapabilir.
x
Laboratuvar testleri
hiperkalsemide yapýlmasý gereken testler
Kanda
- kalsiyum, iyonize kalsiyum , Parathormon düzeyi
Parathormon düzeyi baskýlanmýþsa akciðer filmi, mamografi
x
Medikal tedaviler
Hiperkalsemi tedavisi
- Ýntravenöz sývý ve rehidratasyon
- Sývý açýðýnýn düzeltilmesinin
- Loop diüretikleri (furosemid) gibi, kalsiyum fazlalýðýnýn idrar yoluyla atýlmasýný ve böbreklerin daha iyi çalýþmasýný saðlar.
- IV bifosfanatlar pamidronat(aredia) ve zolendrolat (zometa) gibi ilaçlardýr. Kemikler üzerinde osteolitik aktiviteyi inhibe ederler.
- Calcitonin troid bezi tarafýndan salgýlanan kemikli absorbsiyonunu azaltan bir hormondur.
- Glukokortikoidler granülomatöz hastalýklarda özellikle yüksek miktardaki vitamin de düzeyi olan vakalarda Vit D nin etkisini azaltarak kalsiyumu düzeltir.
- Hemodializ veya periton diyalizi
- Hiperkalsemiyi güvenli bir seviye çektikten sonra tedavinin devamýnda daha çok altta yatan hastalýðýn düzeltilmesi amaçlanmalýdýr.
x
Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri
Semptom ve Yakýnmalar
Komplikasyonlar
Laboratuvar testleri, özel testler
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Ýlgili Kelimeler Listesi: hiperkalsemi, hiperkalsermi tedavisi, hiperkalsemi belirtileri, kalsiyum yüksekliði, kalsiyum yükselmesi, hiperkalsemi bulgularu, hiperkalsemi sebepleri
Not: Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..
Giriþ
Kalsiyumun normal düzenlenmesi
Kalsiyum seviyesi kanda çok sýký bir þekilde kontrol edilir. Bunu saðlayan üç önemli hormon parathormon, kalsitonin ve vit D dir. Parathormon (PTH paratiroid bezinden salgýlanýr. Paratiroid bezler genelde dört adet olarak troid bezinin arka yüzünde yer alýrlar. PTH, kalsiyumun gastrointestinal sistemden kemikten ve böbrekten tulumunu artýrýr. Kalsitonin tiroit bezinden saðlanýr medüller hücrelerden salgýlanýr. kalsiyumun kan düzeyini düþürür. Vit D ise ciltte ultraviyole ýþýnlarýn etkisiyle yapýmý baþlar. Daha sonra karaciðer ve böbreklerde daha etkin vitamin D türevlerine dönüþürler. Bu üç hormon kemikler, böbrekler ve gastrointestinal sistem üzerinden etkinlik saðlayarak kalsiyum seviyesini ayarlarlar.
Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri
Hiperkalsemi sebepleri
Hiperparatiroidi:
Normalde bulunan dört parotiroid bezinin bir veya birden fazlasýnýn daha fazla çalýþarak daha fazla parathormon üretmesiyle oluþur. Toplumda 25/100 000 oranýnda hiperparatiroidizm görünebilir. Paratiroid bezlerinden bir tanesinde büyüme (paratiroid adenom) veya bütün paratiroid bezlerinde diffüz büyüme (paratiroid hiperplazi) hiperparatiroidinin sebebi olabilir.
Kanserler
Akciðer kanseri, meme kanseri ve multipl myelom gibi bazý hematolojik kanserler hiperkalsemi yapabilir. Kanserlerin kemik metastazlarý hiperkalsemi yapabilir. Ayrýca bazý kanserler parathormon benzeri hormon salgýlayarak ki buna paraneopalstik sendrom denir, hiperkalsemi yapabilir.
Genetik hastalýklar, örneðin familyal hipokalsürik hiperkalsemi
Aþýrý hareketsizlik: yatalak hastalar zaman içerisinde kemikler aðýrlýk kaldýrma iþine son verdiði zaman kan içerisine fazla miktarda kalsiyum salgýlayabilir.
Ýlaçlar:
lityum parathormonun düzeyine tartýþabilir
Tiyazid diüretikler idrardaki kalsiyum atýlýmýný azaltarak hiperkalsemiye neden olabilirler.
Aþýrý vitamin D ile beraber kalsiyum tüketimi
Dehidratasyon : konsantrasyon sorunundan dolayý sýk görülen hafif veya geçici bir hiperkalsemi nedenidir.
Diðer hastalýklar
Hipertiroidizm veya dýþarýdan aþýrý tiroid hormon alýmýnda hiperkalsemi nedeni olabilir.
granülomatöz hastalýklar kandaki vitamin D düzeyini yükselterek hiperkalsemiye olabilirler. Tüberküloz ve sarkoidoz bu tür granülomatöz hastalýklara örnektir.
Semptom ve Yakýnmalar
Hiperkalsemi belirti ve bulgularý
- Bulantý ve kusma
- Ýþtahsýzlýk
- peptik ülser
- karýn aðrýsý
- Kabýzlýk
- Aþýrý susama
- Sýk idrara çýkma
- böbrek taþlarý
- Konfüzyon
- demans
- hafýza kaybý,
- depresyon
- Halsizlik ve bitkinlik
- Kas güçsüzlüðü
- Kas ve eklem aðrýlarý
- Peptik ülser hastalýðý Konfüzyon ,
- Kemik aðrýlarý,
- kýrýklar,
- omurgada yamulma eðilme
- boy kaybý, boy kýsalmasý
Komplikasyonlar
Hiperkalsemi komplikasyonlarý
Osteoporoz kemiklerden kalsiyum salgýlanmasý devam ettiði sürece kemikler incelecektir, zayýflayacaktýr. Bu durum ise kemik kýrýklarýna, vertebrada eðilmelere ve boyda kýsalmaya neden olabilir.
Böbrek taþlarý kandaki kalsiyum yüksekliði zaman içerisinde idrarda kalsiyum atýmýný arttýrdýðý için böbrek taþlarý ve kristalleri oluþmasýna neden olacaktýr.
Böbrek yetmezliði
Sinir sistemi problemleri
Sinir sistemin çalýþmasý için kalsiyum gerekli olduðundan dolayý yüksek miktarda kalsiyum kiþiyi konfüzyona, demansa ve komaya götürebilir
Kalp ritim bozukluklarý
Hiperkalsemi kalbin atýþlan düzenleyen elektrik sistemine olumsuz etki yapabilir.
Laboratuvar testleri, özel testler
hiperkalsemide yapýlmasý gereken testler
Kanda
- kalsiyum, iyonize kalsiyum , Parathormon düzeyi
Parathormon düzeyi baskýlanmýþsa akciðer filmi, mamografi
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Hiperkalsemi tedavisi
- Ýntravenöz sývý ve rehidratasyon
- Sývý açýðýnýn düzeltilmesinin
- Loop diüretikleri (furosemid) gibi, kalsiyum fazlalýðýnýn idrar yoluyla atýlmasýný ve böbreklerin daha iyi çalýþmasýný saðlar.
- IV bifosfanatlar pamidronat(aredia) ve zolendrolat (zometa) gibi ilaçlardýr. Kemikler üzerinde osteolitik aktiviteyi inhibe ederler.
- Calcitonin troid bezi tarafýndan salgýlanan kemikli absorbsiyonunu azaltan bir hormondur.
- Glukokortikoidler granülomatöz hastalýklarda özellikle yüksek miktardaki vitamin de düzeyi olan vakalarda Vit D nin etkisini azaltarak kalsiyumu düzeltir.
- Hemodializ veya periton diyalizi
- Hiperkalsemiyi güvenli bir seviye çektikten sonra tedavinin devamýnda daha çok altta yatan hastalýðýn düzeltilmesi amaçlanmalýdýr.
Ýlgili Kelimeler Listesi: hiperkalsemi, hiperkalsermi tedavisi, hiperkalsemi belirtileri, kalsiyum yüksekliði, kalsiyum yükselmesi, hiperkalsemi bulgularu, hiperkalsemi sebepleri
Not: Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..