Çocuklarýn hemen tamamýnda boyunda þiþlik ele gelir. Bunlar genelde büyümüþ lenf bezleridir. Bazen tiroid bezi büyümeleri (guatr), bazen doðuþtan kistler ve yarýklar da olabilir.

Lenf bezleri, baðýþýklýk sisteminin birer parçasýdýrlar. Ýçinde lenfosit dediðimiz  hücreler aðýrlýklý olarak yer alýr. Bedenimizde yaklaþýk 600 adet lenf bezi bulunur. Bunlarýn çoðu göðüs boþluðu ve karýn boþluðu içinde bulunur. Ancak önemli bir kýsmý da boyun, koltuk altý ve kasýkta bulunurlar.  Boyunda olan lenf bezi þiþmeleri sýklýkla hastanelere baþvuru nedenidir.

Her enfeksiyon durumunda, baþta en yakýn lenf bezleri olmak üzere bir kýsým lenf bezlerinde büyümeler olur. Bunun nedeni, özellikle içinde yer alan lenfosit dediðimiz hücrelerin sayýsal artýþýdýr. Lenf bezinde diðer patolojik deðiþiklikler de büyümeye katkýda bulunur. Deri altýnda mercimek ya da nohut büyüklüðünde ele gelirler. Bazen 1-2 cm’i bulabilir.

Çocuklar, aðýrlýklý olarak viral veya bakteriyel üst solunum yolu enfeksiyonu (farenjit, tonsillit, rinit) geçirdiklerinden, bu bölgeye en yakýn boyun lenf bezleri þiþer.  Burasý tam çene köþemizin altýna uyan bölgedir.  Bu lenf bezleri muayenede aðrýlý olmayýp ultrasonda tipik görüntü verirler.

Bu tür lenf bezi büyümeleri, 6-8 haftada gerilemeye baþlar ve tamamýnýn kaybolmasý 8-12 haftayý bulur.  Bunlara normalde antibiyotik tedavisi vermemekteyiz.

Yukarýda tanýmlanan tarzda lenf bezi büyümeleri genelde solunum yolu enfeksiyonu yapan virüslere baðlý olmakla beraber, ülkemizde sýk görülen EBV enfeksiyonu da buna yol açar.

Bir lenf bezi þiþmesi aðrýlý olup çocuk dokunulmasýný istemiyorsa ve ateþ varsa, buna lenf bezi iltihabý (lenfadenit) diyoruz. Bu tür durumlar, akut, subakut ya da kronik olabilir. Akut olanlar genelde çocuðun genel durumunu bozarlar ve hýzlýca deðerlendirilmeleri gerekir. Antibiyotik tedavisi genelde baþarýlýdýr. Uygun antibiyotik tedavisi verilmezse veya hiç tedavi edilmezlerde bunlar  abseleþirler. Bu durumda da cerrahi olarak tedavi edilmesi gerekir.

Subakut veya kronik lenf bezi büyümeleri ise daha spesifik büyümelerdir. Örneðin sol kola verem aþýsý uygulanmasý sonrasý nadiren (3-4/100.000) koltuk altýnda ve boyunda bu tür bir lenfadenit geliþebilir. Bunun dýþýnda, atipik mikobakteri enfeksiyonlarý, toksoplazmozis, diþ çürükleri ve kedi týrmýðý hastalýðý da lenf bezlerini büyütürler. Bazen nedeni belirsiz olan Kikuchi-Fujimoto hastalýðý gibi durumlarda da lenf bezleri büyüyebilir. Atipik mikobakteri enfeksiyonlarý da çocuklarda sýktýr. Ülkemizde toksoplazmozis yaygýndýr. Kedi týrmýðý hastalýðý ise özellikle 6 aydan küçük yavru kediyle temas durumunda gözlenebilir. Kedinin týrmalamasý her zaman gerekli deðildir.

Subakut ve kronik lenf bezi büyümelerinde lenf bezleri serttir, hareket etmeyebilir. Kötü huylu bir tümör sanýlabilirler. Yukarýdaki nedene baðlý durumlarda antibiyotik tedavisi düþünülür.

Bir bölgedeki lenf bezleri giderek büyüyerek þiþerlerse, lastik silgi sertliðinde veya daha sert ele gelirlerse; buna ateþ, kilo kaybý, gece terlemeleri, halsizlik, çabuk yorulma, deride kanamalar eþlik ederse ayrýntýlý incelenmesi gerekir. Bu tür bir klinik tabloda kötü huylu tümörler akýla getirilmelidir.

Bu tür lenf bezi þiþmeleriyle gelen çocuklarda mutlaka ayrýntýlý boyun ve/veya karýn ultrasonografisi, akciðer grafisi, kan testleri, periferik yayma deðerlendirilmesi  yapýlmasý gerekir.

Özetle, çocuklarda boyunda lenf bezi þiþmeleri çok sýktýr. Bu nedenle de hastaneye baþvuran aile sayýsý fazladýr. Halbuki çoðu basit nedenlere baðlý olup ayrýntýlý inlemelere gerek yoktur. Bunun dýþýnda kalan lenf bezi þiþmelerinde uzman görüþü almak gerekir.

 

Saðlýklý günler dileklerimizle...

 

1- M. Kantar, B. Kadýoðlu, M. Hekimgil, S. Soydan, S. Aksoylar, N. Çetingül, S. Kansoy. Çocuklarda lenfadenopati ayýrýcý tanýsýnda seyrek görülen bir durum: Kikuchi-Fujimoto hastalýðý. Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi 2008: 51: 153-157.

Çocuklarýn hemen tamamýnda boyunda þiþlik ele gelir. Bunlar genelde büyümüþ lenf bezleridir. Bazen tiroid bezi büyümeleri (guatr), bazen doðuþtan kistler ve yarýklar da olabilir.

Lenf bezleri, baðýþýklýk sisteminin birer parçasýdýrlar. Ýçinde lenfosit dediðimiz  hücreler aðýrlýklý olarak yer alýr. Bedenimizde yaklaþýk 600 adet lenf bezi bulunur. Bunlarýn çoðu göðüs boþluðu ve karýn boþluðu içinde bulunur. Ancak önemli bir kýsmý da boyun, koltuk altý ve kasýkta bulunurlar.  Boyunda olan lenf bezi þiþmeleri sýklýkla hastanelere baþvuru nedenidir.

Her enfeksiyon durumunda, baþta en yakýn lenf bezleri olmak üzere bir kýsým lenf bezlerinde büyümeler olur. Bunun nedeni, özellikle içinde yer alan lenfosit dediðimiz hücrelerin sayýsal artýþýdýr. Lenf bezinde diðer patolojik deðiþiklikler de büyümeye katkýda bulunur. Deri altýnda mercimek ya da nohut büyüklüðünde ele gelirler. Bazen 1-2 cm’i bulabilir.

Çocuklar, aðýrlýklý olarak viral veya bakteriyel üst solunum yolu enfeksiyonu (farenjit, tonsillit, rinit) geçirdiklerinden, bu bölgeye en yakýn boyun lenf bezleri þiþer.  Burasý tam çene köþemizin altýna uyan bölgedir.  Bu lenf bezleri muayenede aðrýlý olmayýp ultrasonda tipik görüntü verirler.

Bu tür lenf bezi büyümeleri, 6-8 haftada gerilemeye baþlar ve tamamýnýn kaybolmasý 8-12 haftayý bulur.  Bunlara normalde antibiyotik tedavisi vermemekteyiz.

Yukarýda tanýmlanan tarzda lenf bezi büyümeleri genelde solunum yolu enfeksiyonu yapan virüslere baðlý olmakla beraber, ülkemizde sýk görülen EBV enfeksiyonu da buna yol açar.

Bir lenf bezi þiþmesi aðrýlý olup çocuk dokunulmasýný istemiyorsa ve ateþ varsa, buna lenf bezi iltihabý (lenfadenit) diyoruz. Bu tür durumlar, akut, subakut ya da kronik olabilir. Akut olanlar genelde çocuðun genel durumunu bozarlar ve hýzlýca deðerlendirilmeleri gerekir. Antibiyotik tedavisi genelde baþarýlýdýr. Uygun antibiyotik tedavisi verilmezse veya hiç tedavi edilmezlerde bunlar  abseleþirler. Bu durumda da cerrahi olarak tedavi edilmesi gerekir.

Subakut veya kronik lenf bezi büyümeleri ise daha spesifik büyümelerdir. Örneðin sol kola verem aþýsý uygulanmasý sonrasý nadiren (3-4/100.000) koltuk altýnda ve boyunda bu tür bir lenfadenit geliþebilir. Bunun dýþýnda, atipik mikobakteri enfeksiyonlarý, toksoplazmozis, diþ çürükleri ve kedi týrmýðý hastalýðý da lenf bezlerini büyütürler. Bazen nedeni belirsiz olan Kikuchi-Fujimoto hastalýðý gibi durumlarda da lenf bezleri büyüyebilir. Atipik mikobakteri enfeksiyonlarý da çocuklarda sýktýr. Ülkemizde toksoplazmozis yaygýndýr. Kedi týrmýðý hastalýðý ise özellikle 6 aydan küçük yavru kediyle temas durumunda gözlenebilir. Kedinin týrmalamasý her zaman gerekli deðildir.

Subakut ve kronik lenf bezi büyümelerinde lenf bezleri serttir, hareket etmeyebilir. Kötü huylu bir tümör sanýlabilirler. Yukarýdaki nedene baðlý durumlarda antibiyotik tedavisi düþünülür.

Bir bölgedeki lenf bezleri giderek büyüyerek þiþerlerse, lastik silgi sertliðinde veya daha sert ele gelirlerse; buna ateþ, kilo kaybý, gece terlemeleri, halsizlik, çabuk yorulma, deride kanamalar eþlik ederse ayrýntýlý incelenmesi gerekir. Bu tür bir klinik tabloda kötü huylu tümörler akýla getirilmelidir.

Bu tür lenf bezi þiþmeleriyle gelen çocuklarda mutlaka ayrýntýlý boyun ve/veya karýn ultrasonografisi, akciðer grafisi, kan testleri, periferik yayma deðerlendirilmesi  yapýlmasý gerekir.

Özetle, çocuklarda boyunda lenf bezi þiþmeleri çok sýktýr. Bu nedenle de hastaneye baþvuran aile sayýsý fazladýr. Halbuki çoðu basit nedenlere baðlý olup ayrýntýlý inlemelere gerek yoktur. Bunun dýþýnda kalan lenf bezi þiþmelerinde uzman görüþü almak gerekir.

 

Saðlýklý günler dileklerimizle...

 

1- M. Kantar, B. Kadýoðlu, M. Hekimgil, S. Soydan, S. Aksoylar, N. Çetingül, S. Kansoy. Çocuklarda lenfadenopati ayýrýcý tanýsýnda seyrek görülen bir durum: Kikuchi-Fujimoto hastalýðý. Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi 2008: 51: 153-157.