Genel Bilgiler

PROSTAT KANSERÝ

Kanser, bir organ veya dokuya ait hücrelerin kontrolsüz bölünmesine denir. Kontrolsüz çoðalan hücreler etraftaki dokulara nüfuz edip orada büyür ve o dokuyu zarar verirler. Kan ve lenf yolunu kullanarak vücudun diðer organlarýna yayýlarak oralarda kitle ve hasar oluþtururlar.        

Prostat kanseri, erkeklerde en çok teþhis edilen habis tümör türüdür, bu oran akciðer kanserinden bile fazla olduðu son yýllarda ortaya konmuþtur. Prostat kanseri genelde yaþlý erkeklerin hastalýðýdýr. Prostat kanseri tanýsý konulduðunda hastalarýn %90’dan fazlasý 60 yaþýnýn üstündedir. Erken teþhisin artmasý sebebiyle 60 yaþ civarý erkeklerde görülme sýklýðý artmaktadýr.

Tipik bir belirtisinin olmamasý sebebiyle sinsi bir hastalýk olarak deðerlendirilir. Bütün kanserler arasýnda yaþla birlikte en hýzlý artýþ gösteren kanser tipidir.

AÝLESÝNDE PROSTAT KANSERÝ OLANLAR NELER YAPMALIDIR?  

Prostat kanserinde aile öyküsü önemli bir yer teþkil eder. Prostat kanseri hastalarýnýn birinci dereceden yakýnlarý, toplumun diðer kesimlerine göre bu hastalýða daha sýk yakalanmaktadýr.

- Babasý veya erkek kardeþi hasta olan bir erkeðin hasta olma riski iki ile üç kat arasýndadýr.

-Babasý ve erkek kardeþi hasta olan bir erkeðin hasta olma riski ise beþ kat daha yüksektir.

Bu ailesel yatkýnlýktan dolayý normalde 50 yaþýndan sonra önerdiðimiz PSA kontrolü ve makattan prostat muayenesinin, yakýnlarýnda prostat kanseri olan kiþilere daha erken yaþlarda (40 yaþ ve öncesi) yaptýrmasý önerilir. Ayrýca daha sonraki bölümlerde belirttiðimiz gibi prostat kanserine sebep olan çeþitli faktörlere karþý önlem alýnmasý önerilebilir. Bu öneriler arasýnda beslenmenin en önemli faktör olduðunu belirterek az yaðlý, düþük kalorili ve vitaminden zengin beslenmenin koruyucu etkisi olacaðýna belirtmek gerekir.

PROSTAT KANSERÝNÝN SEBEPLERÝ NELERDÝR?

Prostat kanseri oluþumuna katkýda bulunan sebepler þu þekilde sýralanabilir;

• 1.Sigara kullanýmý
• 2.Ultraviole (mor ötesi) güneþ ýþýnlarý
• 3.Radyoaktif ýþýnlar
• 4.Bazý kimyasal maddelere maruziyet
• 5.Bol yaðlý, çok kalorili ve vitamin yönünden zayýf beslenme

Bir çok kanser tipinde olduðu gibi erken evre prostat kanserinin tipik belirtileri yoktur. Prostat kanseri ancak geç dönemde rahatsýzlýklara yol açar. Bu sebepten dolayý yýllýk PSA kontrolü ve makattan prostat muayenesinin(rektal tuþe) ihmal edilmemesi gerekir. Prostat kanseri tanýsý kontrol sýrasýnda PSA yüksekliði veya makat muayenesi (rektal tuþe) sýrasýndaki anormal muayene bulgusuna göre yapýlan prostat biyopsisi sonucunda ortaya konur.

Prostat kanseri için yapýlan deðerlendirmede PSA deðerine bakýlmasý tek baþýna yeterli deðildir. Mutlaka makattan prostat muayenesi yapýlmalý ve þüpheli bir muayene bulgusunda prostat biyopsisi yapýlmalýdýr.

PROSTAT BÝYOPSÝSÝ

Prostat kanseri tanýsý ultrason kýlavuzluðunda yapýlan prostat biyopsisi ile konur.  Biyopsi iðnesi ile alýnan parçalarýn patolojik deðerlendirmesi sonucunda kesin taný konur.

PROSTAT KANSERÝNÝN TEDAVÝSÝNDE NELER YAPILMAKTADIR?

1.Ameliyat : Prostat kanserinde uygulanan cerrahi tedavi radikal prostatektomidir. Açýk, laparoskopik ve robotik yöntemlerle ile uygulanabilir. Kullanýlan aletler ve insizyon büyüklüðü deðiþiklik göstermesine raðmen yapýlan iþlem her üç teknikte de aynýdýr. Prostat kapsülü ile beraber çýkarýlýrken, ejakülat salgýsýnýn büyük bir kýsmýný saðlayan veziküla seminaliste çýkartýlýr. Gerekli vakalarda pelvik damarlar bölgesindeki lenf bezleri çýkartýlýr.    

 a.Açýk Radikal prostatektomi : Kanama miktarý, iyileþme süresi ve sondalý kalma süresi daha uzundur.

 b.Laparoskopik radikal prostatektomi : Açýk cerrahiye göre avantajlarý kanama miktarýnýn az olmasý, iyileþme süresinin ve sonda kalma süresinin kýsa olmasýdýr.

c.Robotik Cerrahi  ile Radikal Prostatektomi : Maliyet olarak oldukça yüksek olan bir iþlemdir. Açýk cerrahiye göre laparoskopik cerrahi benzeri avantajlarý vardýr.

2.Radyoterapi :

    Küçük ve prostatý aþmamýþ tümörlerde ameliyata bir alternatif olarak kesin iyileþme þansý veren ve sonuçlar olarak cerrahi ile arasýnda çok belirgin bir fark ortaya konamamýþ bir tedavi yöntemidir. Hafta içi hergün ortalama yedi hafta sürecek bir tedavi planý uygulanýr.

3.Brakiterapi

    Prostatla sýnýrlý olan karsinomda, tümörün direkt içine radyoaktif madde içeren kapsüllerin yerleþtirilmesi þeklinde uygulanýr. Kapsüller, ultrason kýlavuzluðunda kanül iðneleri yardýmýyla, perineden daha önceden hesaplanmýþ olan pozisyonlardan prostatýn içine yerleþtirilir.

4.Ýlaçla hormon blokajý

5.Kemoterapi.

ERKEN TANI ÖNERÝLERÝ

1.Tüm erkeklerin kýrk yaþýndan sonra hiçbir þikayeti olmasa dahi üroloji doktoruna baþvurarak tetkiklerini ve muayenesini yaptýrmalýdýr.

2.Yakýn akrabalarýnda prostat kanseri olanlar daha erken yaþlarda kontrole gitmelidir.

3.Ýdrarla ilgili bir sýkýntý olduðunda ve kanama benzeri bir bulgu olduðunda en kýsa zamanda üroloji doktoruna baþvurmalarý gerekir.