Genel Bilgiler

Giriş

BÖBREK TAÞLARI

       Böbrek taþlarý ülkemizde oldukça sýk görülen bir hastalýktýr. Ýdrardaki kristallerin birikmesi ve çökmesi taþ oluþumuna yol açar.   Son 30 yýldýr geliþtirilen taþ kýrma cihazlarý sayesinde böbrek ve idrar yollarý taþlarýnýn büyük çoðunluðu cerrahi müdahale olmadan tedavi edilebilmektedir.

Taþ oluþumuna yol açan sebepler nelerdir?

• Yetersiz sývý alýnmasý
• Genetik faktörler
• Beslenme alýþkanlýklarý
• Ýdrar yolu enfeksiyonu
• Böbrekteki anatomik bozukluklar(Üreterosel, at nalý böbrek vs)
• Bazý hastalýklar (Hiperparatroidizm,sarkoidoz, baðýrsak rezeksiyonu, Crohn hastalýðý v.s.)
• Bazý ilaçlar
• (Kalsiyum ve D vitamini içeren ilaçlar, aþýrý C vitamini alýnmasý(>4g/gün), triamteren, indinavir, sülfonamidler, asetozolamid )

Taþ hastalarda ne tür þikayetler yapar?

Hastalarda hiçbir belirti vermeyebilir.

-Aðrý : En sýk görülen bulgudur. Kolik tarzýndaki  þiddetli aðrý idrar yolundaki gerilmeye baðlýdýr. Yan aðrýsý þeklinde baþlar ve kasýklara yayýlabilir.

-Hematüri: Ýdrardan kan gelmesi gözle görülebilen tarzda ve mikroskopik þekilde olabilir. Hiçbir kanama bulgusu vermeyebilir.

-Bulantý ve kusma

-Ýdrarda yanma

-Ýdrar yaparken zorlanma

-Sýk idrara çýkma

-Ateþ

Taný koymada neler yapýlabilir?

• Tam idrar tahlili
• Kan tahlili
• Yatarak çekilen ilaçsýz film
• Ultrason
• Ýlaçlý böbrek filmi (ÝVP)
• Ýlaçsýz çekilen tomografi tanýyý koymada yardýmcý olan yöntemlerdir.

 Tedavide neler yapýlýr?

Küçük boyutlu olan taþlar (6 mm’e kadar) genelde kendiliðinden düþer. Bazý taþlar idrar yollarýnda takýlýp böbrekte þiþme yapabilir. Taþýn boyutu, yeri ve idrar yolunda týkanýklýk yapýp yapmamasýna göre tedavi þekli deðiþebilir.

Kendiliðinden düþebilecek boyutlu taþlarda aðrýyý geçirip bol sývý alýmý ile kendiliðinden düþmesi beklenir. Týkanýklýk yapabilecek taþlarda ve belirtileri aðrý kesicilerle geçmeyen hastalarda týkanýklýðýn ortadan kaldýrýlmasý gerekir.

-ESWL ( Þok dalgalarý ile taþ kýrma yöntemi): Vücut dýþýndan gönderilen þok dalgalarý ile idrar yolundaki ve böbrekteki taþlarýn kýrýlmasýný saðlayan bir yöntemdir. Tedavide en sýk kullanýlan yöntemdir. Taþlarýn büyük kýsmý bu yöntemle tedavi edilebilir.

-Endoskopi üreter taþ tedavisi : Ýdrar kanalýndaki taþlarda ESWL yönteminin uygulanamadýðý veya etkili olmadýðý durumlarda idrar yolundan ince çaplý sert veya yumuþak aletlerle girerek taþlarýn kýrýlýp dýþarý alýndýðý bir yöntemdir.

-Perkütan Nefrolitotomi(PCNL) :ESWL yöntemi ile kýrýlamayan ve boyut olarak büyük taþlarda böbreðe dýþtan endoskopik aletlerle küçük bir delik açýp taþlarýn parçalanarak dýþarý alýndýðý bir yöntemdir.

-Açýk Taþ Cerrahi: Günümüzde en az kullanýlan yöntemdir.

Giriþ

BÖBREK TAÞLARI

       Böbrek taþlarý ülkemizde oldukça sýk görülen bir hastalýktýr. Ýdrardaki kristallerin birikmesi ve çökmesi taþ oluþumuna yol açar.   Son 30 yýldýr geliþtirilen taþ kýrma cihazlarý sayesinde böbrek ve idrar yollarý taþlarýnýn büyük çoðunluðu cerrahi müdahale olmadan tedavi edilebilmektedir.

Taþ oluþumuna yol açan sebepler nelerdir?

• Yetersiz sývý alýnmasý
• Genetik faktörler
• Beslenme alýþkanlýklarý
• Ýdrar yolu enfeksiyonu
• Böbrekteki anatomik bozukluklar(Üreterosel, at nalý böbrek vs)
• Bazý hastalýklar (Hiperparatroidizm,sarkoidoz, baðýrsak rezeksiyonu, Crohn hastalýðý v.s.)
• Bazý ilaçlar
• (Kalsiyum ve D vitamini içeren ilaçlar, aþýrý C vitamini alýnmasý(>4g/gün), triamteren, indinavir, sülfonamidler, asetozolamid )

Taþ hastalarda ne tür þikayetler yapar?

Hastalarda hiçbir belirti vermeyebilir.

-Aðrý : En sýk görülen bulgudur. Kolik tarzýndaki  þiddetli aðrý idrar yolundaki gerilmeye baðlýdýr. Yan aðrýsý þeklinde baþlar ve kasýklara yayýlabilir.

-Hematüri: Ýdrardan kan gelmesi gözle görülebilen tarzda ve mikroskopik þekilde olabilir. Hiçbir kanama bulgusu vermeyebilir.

-Bulantý ve kusma

-Ýdrarda yanma

-Ýdrar yaparken zorlanma

-Sýk idrara çýkma

-Ateþ

Taný koymada neler yapýlabilir?

• Tam idrar tahlili
• Kan tahlili
• Yatarak çekilen ilaçsýz film
• Ultrason
• Ýlaçlý böbrek filmi (ÝVP)
• Ýlaçsýz çekilen tomografi tanýyý koymada yardýmcý olan yöntemlerdir.

 Tedavide neler yapýlýr?

Küçük boyutlu olan taþlar (6 mm’e kadar) genelde kendiliðinden düþer. Bazý taþlar idrar yollarýnda takýlýp böbrekte þiþme yapabilir. Taþýn boyutu, yeri ve idrar yolunda týkanýklýk yapýp yapmamasýna göre tedavi þekli deðiþebilir.

Kendiliðinden düþebilecek boyutlu taþlarda aðrýyý geçirip bol sývý alýmý ile kendiliðinden düþmesi beklenir. Týkanýklýk yapabilecek taþlarda ve belirtileri aðrý kesicilerle geçmeyen hastalarda týkanýklýðýn ortadan kaldýrýlmasý gerekir.

-ESWL ( Þok dalgalarý ile taþ kýrma yöntemi): Vücut dýþýndan gönderilen þok dalgalarý ile idrar yolundaki ve böbrekteki taþlarýn kýrýlmasýný saðlayan bir yöntemdir. Tedavide en sýk kullanýlan yöntemdir. Taþlarýn büyük kýsmý bu yöntemle tedavi edilebilir.

-Endoskopi üreter taþ tedavisi : Ýdrar kanalýndaki taþlarda ESWL yönteminin uygulanamadýðý veya etkili olmadýðý durumlarda idrar yolundan ince çaplý sert veya yumuþak aletlerle girerek taþlarýn kýrýlýp dýþarý alýndýðý bir yöntemdir.

-Perkütan Nefrolitotomi(PCNL) :ESWL yöntemi ile kýrýlamayan ve boyut olarak büyük taþlarda böbreðe dýþtan endoskopik aletlerle küçük bir delik açýp taþlarýn parçalanarak dýþarý alýndýðý bir yöntemdir.

-Açýk Taþ Cerrahi: Günümüzde en az kullanýlan yöntemdir.