Genel Bilgiler
Giriş
ESWL (EXTRACORPOREAL SHOCK WAVE LITHOTRIPSY)
(VÜCUT DIÞINDAN ÞOK DALGALARI ÝLE BÖBREK TAÞI KIRMA)
ESWL nedir?
ESWL’NÝN KESÝNLÝKLE UYGULANMAMASI GEREKEN HASTALAR:
1-Hamileler
2-Kanama – pýhtýlaþma bozukluðu olanlarda
(Kan sulandýrýcý kullanan hastalarda doktoruna danýþýlarak iþlemden 1 hafta önce kesilmesi gerekir)
3-Aþýrý iskelet malformasyonlarýnda
4-Aort ve renal arter anevrizmasý olanlarda
5-Aþýrý þiþmanlarda
ESWL yönteminin tek baþýna 1cm’den küçük taþlarda %84 olan taþýn tamamen temizlenme oraný, 10-20mm arasýndaki taþlarda %77 ve çapý 2 cm’den büyük taþlarda %63 olmaktadýr.
Taþýn bileþimi, parçalara ayrýlmasýnda ve daha sonra bunlarýn vücuttan uzaklaþtýrýlmasýnda önemli rol oynayabilir. Ürik asit ve kalsiyum oksalat dihidrat taþlarý, kalsiyum oksalat monohidrat taþlarýna kýyasla daha olay kýrýlýr. Sistin taþlarý ise en sert ve ESWL en fala direnen taþlardýr.
Taþlar kýrýlma kolaylýklarýna göre struvite(enfeksiyon taþý), kalsiyum apatit, ürik asit, kalsiyum oksalat dihidrat, kalsiyum oksalat monohidrat ve sistin taþlarý olarak sýralanabilir.
ESWL iþlemleri en fazla kaç defa uygulanmalýdýr?
ESWL seanslarýnýn sayýsý böbrek dokusunun zarar görmemesi ve kanama yapmamasý için en fazla 5-6 seans ile sýnýrlandýrýlmalýdýr. Büyük boyutlu taþlarda seans sayýsý daha fazla olmasý gerekeceðinden hastalara perkütan taþ cerrahisi uygulanmasý daha uygun olacaktýr.
ESWL iþlemleri arasýndaki süre ne kadar olmalýdýr?
Böbrekteki taþlarý hedef alan tedavilerde hasar riski belirgin olmasýndan dolayý 4-5 gün ara ile yapýlmalýdýr.Ýdrar yollarýndaki taþlarý tedavisinde tedavi süreleri arasýndaki süre daha kýsa olarak uygulanabilir.
Çocuk hastalarda ESWL uygulanabilir mi?
Çocuklardaki böbrek ve üriner sistem taþlarýnýn tedavisinde en önemli tedavi seçeneði ESWL (þok dalgalarý ile taþ kýrma) yöntemidir. Çocuk hastalarda ESWL genel anestezi altýnda uygulanmalý, tekrarlayan seanslardan kaçýnýlmalý ve tedavi sonrasý yakýn takip yapýlmalýdýr.
Böbrek kist varlýðý ESWL yöntemini uygulamaya engel midir?
Böbrek kist varlýðý ESWL için bir engel teþkil etmez.
Taþ tekrarýný önlemek için ne yapýlmalýdýr?
Böbrek taþlarýnýn tekrar oluþmasýný engellemek için öncelikle taþýn analizi yapýlmalýdýr. Daha sonra 24 saatlik idrar ve kan analizleri sonucunda taþ oluþumuna yol açabilecek minerallerin miktarlarý araþtýrýlýp normal deðerleri saðlayýcý tedaviler verilmedir.
ESWL iþlemi sonrasý neler yapýlmalýdýr?
Ýþlem sonrasý hareket artýrýlmalý, spor ve yürüyüþler kýrýlan partiküllerin dökülmesine yardýmcý olacaktýr. Ayrýca günlük sývý alýmý en az 1.5-2 litre olmalýdýr.
Önemli Noktalar:
-Böbrek taþlarý tedavisinde ESWL ilk tedavi seçeneðidir.
-En iyi sonuçlarý alabilmek için ESWL sýnýrlarý iyi bilinmelidir ve hasta seçimi iyi yapýlmalýdýr.
-ESWL tedavisi öncesi üriner enfeksiyon olmamalýdýr.
-ESWL çocuklarda da uygulanabilen oldukça etkili bir yöntemdir.
-ESWL’nin etkinliðini artýrabilmek için ek endoskopik tedaviler yapýlabilir.
-Böbrekteki taþlarda hedef alýnan bölge böbrek olduðu için seans sayýsý en fazla 5-6 ile sýnýrlandýrýlmalý ve seans aralarý 4-5 gün olmalýdýr. Seans sayýsýnýn artmasý böbrekteki hasar riskini çok artýracaktýr.
-Ýdrar yollarýndaki taþlar için tedavi seanslarý daha fazla olabildiði gibi, seanslar arasýndaki sürenin daha kýsa olmasý kabul edilebilirdir.
-Çapý 20mm ya da daha büyük taþlar için ESWL planlanmýþ ise iþleme baþlamadan üreteral J stent takýlmalýdýr.
-Alt kaliks taþlarýnda taþ boyutu 1 cm’nin üzerinde ise perkütan nefrolititomi (kapalý böbrek taþ cerrahisi) baþarýsý ESWL’den yüksektir.
Op.Dr.Murad ÇELTÝK
Ýstanbul Cerrahi Hastanesi
Giriþ
ESWL (EXTRACORPOREAL SHOCK WAVE LITHOTRIPSY)
(VÜCUT DIÞINDAN ÞOK DALGALARI ÝLE BÖBREK TAÞI KIRMA)
ESWL nedir?
ESWL’NÝN KESÝNLÝKLE UYGULANMAMASI GEREKEN HASTALAR:
1-Hamileler
2-Kanama – pýhtýlaþma bozukluðu olanlarda
(Kan sulandýrýcý kullanan hastalarda doktoruna danýþýlarak iþlemden 1 hafta önce kesilmesi gerekir)
3-Aþýrý iskelet malformasyonlarýnda
4-Aort ve renal arter anevrizmasý olanlarda
5-Aþýrý þiþmanlarda
ESWL yönteminin tek baþýna 1cm’den küçük taþlarda %84 olan taþýn tamamen temizlenme oraný, 10-20mm arasýndaki taþlarda %77 ve çapý 2 cm’den büyük taþlarda %63 olmaktadýr.
Taþýn bileþimi, parçalara ayrýlmasýnda ve daha sonra bunlarýn vücuttan uzaklaþtýrýlmasýnda önemli rol oynayabilir. Ürik asit ve kalsiyum oksalat dihidrat taþlarý, kalsiyum oksalat monohidrat taþlarýna kýyasla daha olay kýrýlýr. Sistin taþlarý ise en sert ve ESWL en fala direnen taþlardýr.
Taþlar kýrýlma kolaylýklarýna göre struvite(enfeksiyon taþý), kalsiyum apatit, ürik asit, kalsiyum oksalat dihidrat, kalsiyum oksalat monohidrat ve sistin taþlarý olarak sýralanabilir.
ESWL iþlemleri en fazla kaç defa uygulanmalýdýr?
ESWL seanslarýnýn sayýsý böbrek dokusunun zarar görmemesi ve kanama yapmamasý için en fazla 5-6 seans ile sýnýrlandýrýlmalýdýr. Büyük boyutlu taþlarda seans sayýsý daha fazla olmasý gerekeceðinden hastalara perkütan taþ cerrahisi uygulanmasý daha uygun olacaktýr.
ESWL iþlemleri arasýndaki süre ne kadar olmalýdýr?
Böbrekteki taþlarý hedef alan tedavilerde hasar riski belirgin olmasýndan dolayý 4-5 gün ara ile yapýlmalýdýr.Ýdrar yollarýndaki taþlarý tedavisinde tedavi süreleri arasýndaki süre daha kýsa olarak uygulanabilir.
Çocuk hastalarda ESWL uygulanabilir mi?
Çocuklardaki böbrek ve üriner sistem taþlarýnýn tedavisinde en önemli tedavi seçeneði ESWL (þok dalgalarý ile taþ kýrma) yöntemidir. Çocuk hastalarda ESWL genel anestezi altýnda uygulanmalý, tekrarlayan seanslardan kaçýnýlmalý ve tedavi sonrasý yakýn takip yapýlmalýdýr.
Böbrek kist varlýðý ESWL yöntemini uygulamaya engel midir?
Böbrek kist varlýðý ESWL için bir engel teþkil etmez.
Taþ tekrarýný önlemek için ne yapýlmalýdýr?
Böbrek taþlarýnýn tekrar oluþmasýný engellemek için öncelikle taþýn analizi yapýlmalýdýr. Daha sonra 24 saatlik idrar ve kan analizleri sonucunda taþ oluþumuna yol açabilecek minerallerin miktarlarý araþtýrýlýp normal deðerleri saðlayýcý tedaviler verilmedir.
ESWL iþlemi sonrasý neler yapýlmalýdýr?
Ýþlem sonrasý hareket artýrýlmalý, spor ve yürüyüþler kýrýlan partiküllerin dökülmesine yardýmcý olacaktýr. Ayrýca günlük sývý alýmý en az 1.5-2 litre olmalýdýr.
Önemli Noktalar:
-Böbrek taþlarý tedavisinde ESWL ilk tedavi seçeneðidir.
-En iyi sonuçlarý alabilmek için ESWL sýnýrlarý iyi bilinmelidir ve hasta seçimi iyi yapýlmalýdýr.
-ESWL tedavisi öncesi üriner enfeksiyon olmamalýdýr.
-ESWL çocuklarda da uygulanabilen oldukça etkili bir yöntemdir.
-ESWL’nin etkinliðini artýrabilmek için ek endoskopik tedaviler yapýlabilir.
-Böbrekteki taþlarda hedef alýnan bölge böbrek olduðu için seans sayýsý en fazla 5-6 ile sýnýrlandýrýlmalý ve seans aralarý 4-5 gün olmalýdýr. Seans sayýsýnýn artmasý böbrekteki hasar riskini çok artýracaktýr.
-Ýdrar yollarýndaki taþlar için tedavi seanslarý daha fazla olabildiði gibi, seanslar arasýndaki sürenin daha kýsa olmasý kabul edilebilirdir.
-Çapý 20mm ya da daha büyük taþlar için ESWL planlanmýþ ise iþleme baþlamadan üreteral J stent takýlmalýdýr.
-Alt kaliks taþlarýnda taþ boyutu 1 cm’nin üzerinde ise perkütan nefrolititomi (kapalý böbrek taþ cerrahisi) baþarýsý ESWL’den yüksektir.
Op.Dr.Murad ÇELTÝK
Ýstanbul Cerrahi Hastanesi
Ýlgili Kelimeler Listesi: eswl, taþ kýrma, makina ile taþ kýrma, þok ile taþ kýrma
Not:  Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..

