Genel Bilgiler

GEBELÝÐE HAZIRLIK

GEBELÝÐE HAZIRLIK MUAYENESÝ
Günümüzde genellikle planlý programlý gebelikler daha sýk görülmeye baþlandý. Saðlýklý bir gebelik süreci, saðlýklý bir doðum ve saðlýklý bir bebek dünyaya getirmek kadar, bebeðin yaþam kalitesinin yüksek olmasý açýsýndan, gebelik öncesinde yapýlmasý gereken jinekolojik muayene önem taþýmaktadýr. 
1 ) Anamnez:
Muayene öncesi doktorunuz ile paylaþacaðýnýz bilgiler, yol gösterici olacaktýr. Yaþýnýz, adet düzeniniz, jinekolojik bir hastalýk ve ameliyat öyküsü, ne kadar süredir korunmadýðýnýz, daha önce gebelik geçirip geçirmediðiniz, nasýl sonuçlandýðý , konularý deðerlendirilecektir.
Ayrýca kronik bir hastalýðýnýz( yüksek tansiyon, kalp hastalýklarý, diabet, böbrek hastalýklarý, tiroid hastalýklarý, kan hastalýklarý, psikolojik sorunlar gibi) olup olmadýðý, devamlý kullandýðýnýz ilaçlar, ailesel hastalýklarýnýz , geçirmiþ olduðunuz ameliyatlar da bilinmelidir. 
Kiþinin beslenme alýþkanlýklarý, sigara, alkol ve bazý keyif verici madde kullanýmý egzersiz alýþkanlýðý, çalýþma þartlarý da sorulacaktýr.
2) Jinekolojik muayene:
Jinekolojik muayene ve ultrasonografi ile üreme organlarýnýzda bir sorun varsa saptanabilir. Enfeksiyon , rahim aðzýnda yara, polip, myom, yumurtalýk kistleri araþtýrýlýr.
1 yýldan daha uzun süre önce smear testi yapýldýysa, tekrardan yapýlmalýdýr.
Hastanýn tansiyonu ölçülür. Kilo ve boyu deðerlendirilir.
3) Testler:
Anne ve baba adaylarýnýn kan gruplarý öncelik taþýr. Anneden tam kan sayýmý, tam idrar tahlili, açlýk kan þekeri, üre, kreatinin , TSH(Tiroid hormonu) ölçümü yapýlabilir. Hepatit B(B tipi sarýlýk), Hepatit C(C tipi sarýlýk), HIV (AIDS hastalýðý) araþtýrýlýr. 

4) Tedavi: 
Gebelik öncesi jinekolojik enfeksiyonlar varsa tedavi edilir. Ameliyat gerektiren bir durum varsa (myom, yumurtalýk kisti) hasta uyarýlýr. Çünkü özellikle myom ameliyatlarý sonrasý 1 yýl gebelik önerilmez. 
Kronik hastalýklar açýsýndan(diabet, yüksek tansiyon, kalp hastalýklarý, kan hastalýklarý, tiroid hastalýklarý, psikolojik hastalýklar) ilgili uzman doktorlar ile görüþülmesi önerilir.
5) Diþ bakýmý:
Gebelik öncesi diþ kontrolü ve gerekirse tedaviler yapýlmalýdýr. Gerekli olduðunda gebelik esnasýnda, ilk üç ay sonrasýnda, diþ röntgeni( karýn bölgesi korunarak), diþ dolgusu ve diþ çekimi yapýlabilir. Buna raðmen mümkünse gebelik öncesi ve sonrasýnda diþ tedavisi daha uygundur.
6) Aþýlar:
Çocukluk çaðý hastalýklarý Kýzamýk, Kýzamýkcýk, Suçiçeði daha önce geçirilmeyip gebelik esnasýnda geçirilirse bebekte bazý kalýcý hasarlara yol açabilir. Bu nedenle hastaya sorulmalý ve eðer emin deðilse kan testleri ile kontrol edilmelidir. Aþý olmamýþ veya hastalýk geçirmemiþ kiþilere aþý yapýlmalýdýr. Aþýdan sonra en az 3 ay gebelik için beklemek gerekir.
Tetanoz aþýsý, hamilelik süresince güvenle yapýlabilen bir aþýdýr. Gebeliðin 3. ayýndan sonra uygulanabilir.
Hepatit B aþýsý da gebelik öncesi önerilir.
7) Besin desteði:
Saðlýklý beslenen anne adayýnýn ek vitamin almasý gerekli deðildir. Ancak beslenmede yeterince Folik asit ve Demir alýndýðýndan emin olunmalýdýr.
Folik asit, anne karnýnda bebeðin kafatasý, omurga, beyin ve sinir hücrelerinin geliþimine ve vücutta kan yapýmýna olumlu katkýlarý olan bir B grubu vitamindir. Yeþil yapraklý sebzelerde, karaciðer, böbrek, mercimek, ceviz, fýstýk, fýndýk, tahýllarda bulunur. Yine de gebelik sürecinde vücut ihtiyacý artmaktadýr. Gebelik planlayan kadýnlarýn birkaç ay öncesinden ek folik asit almasýnda yarar vardýr.Plansýz gebeliklerde de öðrenildikten itibaren baþlanmalýdýr. Gebeliðin 3. Ayýna kadar devam edilmelidir. Günlük 400 mikrogram yeterlidir. 
Demir de önemli bir mineraldir. Eksikliðinde kansýzlýk ve anne karnýnda bebekte geliþme geriliði görülebilir. Demir en çok kýrmýzý et, karaciðer, sakatatlar ve daha az olarak yumurta sarýsý, balýk, yeþil yapraklý sebzelerde bulunur. Bu gýdalar ile birlikte demir emilimini artýran C vitamini içeren sebze ve meyveler de yeterince tüketilmelidir.
Kalsiyumlu gýdalar yeterince alýnmalýdýr. Günde 3 su bardaðý kadar mümkünse az yaðlý, süt, yoðurt veya peynir tüketilmelidir. Laktoz allerjisi varsa , laktozsuz süt ve süt ürünleri tüketilmelidir. Günlük 1000 mg kalsiyum alýmý bu þekilde saðlanabilir.
Taze sebze ve meyveler günlük beslenmede mutlaka yer almalýdýr. Protein için et, tavuk, yumurta, süt, balýk yemek gerekir. Tabii ki en az 8 bardak su vazgeçilmezdir.
Omega 3 ve 6 için balýk (özellikle somon, ton balýðý) , sýnýrlý miktarda ceviz, tuzsuz badem ve kavrulmamýþ fýndýk, özellikle çið olarak semizotu alýnmalýdýr.
Unlu ve þekerli gýdalar sýnýrlý olarak tüketilmelidir. Bunun yanýnda tuz miktarý da azaltýlmalýdýr. Mutlaka yediðimiz gýdalarýn kalorilerine dikkat etmeliyiz.
8) Sigara, alkol ve diðer zararlý maddeler:
Gebeliðe karar veren bir kadýnýn sigarayý býrakmasý hem gebelik oluþumu hem de saðlýklý gebelik için gereklidir. 
Sigara içerisindeki maddeler plasentadan direkt olarak bebeðe ulaþmaktadýr. Bu nedenle sigara miktarý azaltýlarak zararlarýndan korunulamaz. Ayný zamanda sigara içilen ortamda da bulunmamak gerekir. 
Sigara içen gebelerde

• Düþük
• Ölü doðum
• Erken doðum
• Düþük doðum aðýrlýklý bebekler
• Erken su kesesi açýlmasý
• Plasenta sorunlarý