x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
ÇOCUKLARDA GERÝLÝM TÝPÝ BAÞ AÐRILARI
Baþ
aðrýsýnýn sadece yetiþkinlerde olabileceði düþünülür. Oysa 5-7 yaþ
arasý çocuklarýn yaklaþýk % 20 sinde kronik baþ aðrýlarý vardýr. Daha
büyük çocuklar baþ aðrýlarýný tarif edebilirler ancak küçük yaþtaki
çocuklar bunu yapamazlar.
Araþtýrmacýlar baþ
aðrýlarýný, tiplerine göre ve aðrý oluþma mekanizmalarýna göre
sýnýflandýrmaktadýrlar. Çocuklarda baþ aðrýlarýný oluþturan 5 mekanizma
vardýr:
ÇOCUKLARDA GERÝLÝM TÝPÝ BAÞ AÐRILARI
Birçok baþ
aðrýsý boyun çevresindeki kaslarýn kasýlmasý ile oluþur. Çocuklardaki
gerilim tipi baþ aðrýlarý; yanlýþ duruþ, sýkýntý, üzüntü, depresyon,
fibromiyalji gibi sebeplere baðlý olabilir. Gerilim tipi baþ aðrýlarý
boyun çevresindeki kaslarýn kasýlarak oluþturduðu gerilim sonucunda
ortaya çýkarlar. Çocuklarda görülen gerilim tipi baþ aðrýlarýnýn
çeþitli sebepleri vardýr. Genellikle okulda iken görülür, oyun
oynarken, yemek yerken veya dinlenirken görülmez.
Stress,
anksiyete veya depresyon büyüklerde olduðu gibi çocuklarda da baþ
aðrýlarýna sebep olabilir. Genellikle bu gerginlik okulda oluþmaktadýr.
Çocuklarda gerginliðin sebebi; aile içi tartýþmalar, kardeþ
kýskançlýklarý veya okul baþarýsýzlýklarý olabilir. Ancak bunun dýþýnda
depresif çocuklarda da baþ aðrýlarýna rastlanabilir.
Duruþ bozukluklarý, göz bozukluklarý gibi bedensel arazlar çocuklarda gerilim tipi baþ aðrýlarýna sebep olabilmektedir.
Çocuklarda
görülen gerilim tipi baþ aðrýlarý bazen açlýk gibi basit nedenlerle
oluþabilmektedir. Uzun bir gece uykusundan sonra kahvaltý edilmeden
okula gidilmesi veya öðün atlanmasý buna sebep olabilir.
Bazý
tetikleyici yiyeceklerin yenmesi yada enfeksiyonlar, baþ aðrýsýný
baþlatabilmektedir (kafein, çikolata, bazý et ürünleri bazý meyveler
tetikleyici rol oynamaktadýr). Bu yiyeceklerin hangileri olduðu çocuk
takip edilerek öðrenilebilir.
Çocuklarda gerilim tipi baþ aðrýlarýnýn tedavisi
Gerilim
tipi baþ aðrýlarýnda önleyici tedavi olarak beta blokerler ve
antidepresanlar kullanýlmaktadýr. Bu ilaçlar çocuklarda çok dikkatli
kullanýlmalýdýr. Oluþmuþ olan baþ aðrýsýnýn giderilmesi için ise kas
gevþetici ve aðrý kesici ilaçlar ve gevþeme egzersizleri yararlý
olmaktadýr. Ayrýca davranýþ deðiþiklilerine yönelik tedavi ve duruþ
eðitimi verilmesi gerekir.
ÇOCUKLARDA MÝGREN
7
yaþ altýndaki çocuklar genellikle migren aðrýlarýný tanýmlayamazlar. 10
yaþlarýna doðru ise giderek bu aðrýlarý tanýmlamaya baþlarlar. 7 yaþ
öncesi görülme sýklýðý % 2,5 ; 7 yaþ ile puberte arasýnda görülme
sýklýðý ise % 5 ler civarýndadýr. Migren damarsal bir baþ aðrýsýdýr.
Damarlardaki geniþleme ve daralmalar migrenin zonklama tarzýndaki
aðrýlarýna sebep olmaktadýr.
Migren nöbetler halinde
seyreder ve arada aðrýsýz dönemler vardýr. Aðrý baþlamadan önce aura
adý verilen ve aðrýnýn baþlayacaðýný gösteren belirtilerin olduðu bir
dönem olabilir. Aura esnasýnda çocuk dalgalanan çizgiler, parlak
ýþýklar, karanlýk noktalar görebilir. Ancak bu aura dönemi bütün
çocuklarda yoktur. Deride solukluk, aþýrý yorgunluk, baþýn bir yanýnda
veya alýnda zonklayýcý aðrý, karýn aðrýsý, bulantý kusma oluþur. Ruhsal
durumda deðiþiklikler, baþ dönmesi, görme bulanýklýðý, iþtah artýþý
veya azalmasý eþlik edebilir. Migrenli çocuklarýn % 70-90 ýnýn
ailelerinde de migren þikayetleri vardýr ve çocuðun kiþilik yapýsý
migrenli olan anne ve babasýna çok benzemektedir. Parlak ve titrek
ýþýklar, gürültü, sinema veya TV, fiziksel veya ruhsal gerginlikler,
anksiyete veya depresyon tetikleyici rol oynamaktadýr. Nadir olarak ta
aþýrý yorulma ve çok fazla güneþ ýþýðý migrende tetikleyici faktör
olarak rol oynayabilir.
Tedavisinde; betablokerler, antidepresanlar, parasetamol kullanýlabilir.
ORGANÝK NEDENLÝ BAÞAÐRILARI
Ateþ : Baþ aðrýsý yüksek ateþ sebebi ile oluþabilir. Ýlk olarak çocuðunuzun ateþini ölçmelisiniz.
Enfeksiyonlar : Baþ aðrýlarý birçok enfeksiyon da oluþabilir. Enfeksiyon kulakta, idrar yollarýnda, akciðerlerde olabilir.
Kafa travmalarý :
Düþme ve çarpmalar sonucu baþ aðrýlarý çocuklarda sýk görülür. Kafa
travmalarýnda beyinde hasar olup olmadýðý sadece klinik testlerle
anlaþýlabilir. Bu tür durumlarda çocuk mutlaka bir saðlýk kuruluþuna
götürülmelidir. Zaman ilerledikçe uyku hali, mide bulantýsý ve kusma,
bilinç kaybý geliþebilir.
Beyin tümörleri :
Baþ aðrýsý olan çocuklarýn % 1 inden azýnda iyi huylu veya kötü huylu
beyin tümörleri bulunmuþtur. Tümör büyüdükçe baþ aðrýlarýnýn þiddeti
artar ve tümörün tipine ve yerine göre bazý baþka belirtiler da eþlik
eder.
Menenjitler : Baþ aðrýsýnýn yanýnda yüksek ateþ, ense sertliði, zihinsel bulanýklýk, uyku hali vardýr.