Makaleler İçinde Arama

A

B

C

D

E

F

G

H

I

İ

J

K

L

M

N

O

Ö

P

Q

R

S

Ş

T

U

Ü

V

W

X

Y

Z

Ve

Veya

Aynen

Tüm Bölümler » Romatoloji »

Sistemik lupus eritematoziz // SLE // Lupus

 Prof.Dr. Turan USLU            

Güncelleme: 12.06.2010

Doktora Soru Sor

Tümüne Gözat

x

Genel Bilgiler

x

x

x

x

x

Tam adý sistemik lupus eritematozus olan bu hastalýk büyük ölçüde 15-40 yaþ arasýndaki kadýnlarda görülür. Lupuslularýn yüzde 85’i kadýndýr. Hastalýðýn nedeni henüz tam olarak anlaþýlamamýþtýr.

Lupus týpký romatoit artrit gibi bir baðýþýklýk sistemi bozukluðu hastalýðýdýr. Bazen baþka sebeplerle alýnan ilaçlar lupus belirtilerine yol açar. Bu ilaçlar arasýnda klorpromazin, hidralazin, izoniyazit, metildopa, prokainamit ve kinidin sayýlabilir.

En yaygýn belirti hastalarýn %90’ýnda görülen eklem aðrýlarýdýr. Hastalarýn bir kýsmýnda akciðer zarýnda, böbreklerde, kalpte yada beyinde iltihaplanmalar ortaya çýkar ve bu biçimiyle lupus öldürücü bile olabilir. Hastalýðýn þiddeti kiþiden kiþiye büyük deðiþkenlik gösterir. Bazý vakalar önemsiz, bazýlarý ciddidir. Lupus en büyük hasarý böbrekler üzerinde yapar.

Lupusun tedavisinde kullanýlan ilaçlarýn çok ciddi yan etkileri vardýr. Hastalýðýn geriletilmesinin vereceði faydanýn yanýnda tedavide kullanýlan ilaçlarýn yan etkileri hasta ve tedavi ekibini uðraþtýrabilir.

Belirtiler :

En yaygýn belirti eklem aðrýsýdýr; ama ateþe ve döküntülere de sýk rastlanýr. Lupusa yakalananlarýn yaklaþýk yarýsýnda yanaklardan buruna doðru kelebek biçiminde tipik bir döküntü görülür. Bu döküntü güneþte kalmaya baðlý olarak ortaya çýkabilir. Diðer belirtiler arasýnda halsizlik, kilo kaybý, isteksizlik ve iþtah kaybý sayýlabilir. Hafif seyreden nispeten zararsýz lupusta tedavi gerekmeyebilir ya da küçük müdahaleler yeterli olabilir. Saç dökülmesi de sýk görülür ve bazý hastalarda yara yada döküntü geliþebilir. Kalpte, akciðerde ve karný saran zarlarda iltihaplanmalar olabilir. Kalp zarýnda iltihaplanma tedavi edilmezse, kalp yetersizliði geliþebilir. Konjunktivit, ýþýða hassasiyet ve bulanýk görme gibi göz sorunlarý da ortaya çýkabilir. Lupuslu bazý hastalarda kalýn baðýrsak sorunlarý, ayrýca psikoz, havale, inme ve halüsinasyon gibi nörolojik sorunlarla karþýlaþýlabilir. Böbrek yetmezliði lupusun en önemli komplikasyonudur.

Nasýl teþhis edilir?

Lupus teþhisi koymak bazen güç olabilir. Doktor antinükleer antikorlarýn bulunup bulunmadýðýný saptamak için bir kan tahlili isteyecektir. Bu antikorlar hemen her zaman lupusun göstergesidir (ama lupus bulunmayan kiþilerin yüzde 1-5’inde de ayný antikorlar saptandýðýndan, testin dikkatle yorumlanmasý gerekir). Yapýlabilecek diðer tahliller arasýnda hemoglobin, akyuvar ve trombosit düzeylerindeki düþmeyi belirlemeye yönelik kan sayýmý, anti-DNA ve anti-Sm, ayrýca idrar tahlili ve böbrek fonksiyon testleri sayýlabilir. Döküntü, ýþýðý duyarlýlýk, aðýzda ülser ve eklem iltihabý gibi 11 ölçütten dördünün ya da fazlasýnýn saptandýðý kiþiler muhtemelen lupusludur.

Tedavi nasýldýr?

Lupus vücudun deðiþik sistemlerini etkileyebilir ve deðiþik þiddetlerde ortaya çýkabilir;bu sebeple tedavi de duruma göre deðiþir. Nispeten hafif lupusta tedaviye pek gerek yoktur. Deri güneþten dikkatle korunmalý yada gerektiðinde kortikosteroit içeren ilaçlar sürülmelidir. Dinlenme ve NSAID’ler eklem aðrýsýný gidermek için yeterli olabilir. Az yaðlý ve tuzlu beslenme de yararlýdýr. Sigara lupusun etkilediði kan damarlarýnda iltihabý artýrdýðýndan özellikle zararlýdýr. Ayrýca düzenli egzersiz yaparak eklemlerin ve kaslarýn çalýþmasý saðlanalýdýr.

Döküntü yada daha ciddi eklem sorunlarý varsa, sýtma ilaçlarý ve kortikosteroitler gerekebilir. Lupus hayati organlarý (böbrek, kalp, akciðerler, beyin) etkilenmiþse, kortizon tedavisi, baðýþýklýk sistemini baskýlayýcý tedavi ve hidroksiklorokin tedavisi gerekebilir. Bütün bu tedavilere raðmen lupus tedavisi zor bir hastalýktýr. Birçok hasta da ciddi iç organ tutulmasýna baðlý olarak hayatý tehdit edici tablolar ortaya çýkabilir.

Tümüne Gözat