x
lk kez 1937 yýlýnda Türk dermatoloji profesörü Dr. Hulusi Behçet
tarafýndan tarif edilen Behçet hastalýðý, aðýzda ve genital bölgelerde
yaralara (aft, ülser) ve gözde inflamasyona (iltihaba) yol açan kronik
bir hastalýktýr. Bazý hastalarda artrite, damar iltihabý ve
týkanmalarýna, sindirim kanalýnda, beyin ve omurilikte inflamasyona da
sebep olmaktadýr. Behçet hastalýðý her hastada farklý seyreder. Bazý
hastalarda hastalýk hafif seyreder ve sadece aðýzda ve genital bölgede
ülserler bulunur. Bazýlarýnda ise daha þiddetlidir ve hatta beyin
iltihabýna sebep olabilir. Þiddetli bulgular genellikle ilk belirtiler
baþladýktan aylar, hatta yýllar sonra ortaya çýkarlar. Belirtiler uzun
bir süre devam edebileceði gibi, birkaç haftada da geçebilir. Hastalýk
alevlenme ve yatýþma dönemlerinin birbirini takip etmesi þeklinde
ilerler.
Sebepleri
Hastalýðýn sebebi
bilinmiyor. yakýnmalarýn sebebi kan damarlarýnýn iltihaplanmasýndan
dolayý ilgili organda ortaya çýkan bozukluklardýr. Kan damarlarýndaki
bu iltihaplanmaya baðýþýklýk sisteminin sebep olduðu düþünülmektedir,
fakat bu reaksiyonu neyin baþlattýðý bilinmemektedir. Behçet hastalýðý
bulaþýcý deðildir. Geliþmesinde baðýþýklýk sistemi bozukluðunun yaný
sýra, kalýtsal sebeplerin de etkili olabileceði sanýlmaktadýr. Çevresel
faktörlerin de (virüs ya da bakteri gibi) duyarlý kiþilerde hastalýðý
baþlatabileceði sanýlmaktadýr.
Özellikleri
- Behçet hastalýðý “ipek yolu” üzerindeki ülkelerde sýktýr (Akdeniz bölgesi, Türkiye, Ýran, Asya ülkeleri, Uzak doðu, Japonya)
- Hastalýk erkeklerde daha sýk görülür.
- 20’li ve 30’lu yaþlarda baþlama eðilimi göstermekle birlikte, her yaþta görülebilir.
- Tanýda
belli bir yöntemle deriye iðne batýrýlmasý ile uygulanan “paterji
testinden” yararlanýlabilir fakat bu test hastalarýn ancak %40’ýnda
pozitif bulunur.
Tedavi
Behçet
hastalýðý için tam “þifa” saðlayacak bir tedavi bulunmamakla birlikte,
uygun ilaçlar ile çoðunlukla hastalýðý kontrol altýna alabilmek
mümkündür. Tedavide amaç, yakýnmalarý azaltmak ve sakatlýk yada körlük
gibi komplikasyonlarý önlemektir. Hangi ilacýn seçileceði ve tedavinin
ne kadar süreceði hastanýn durumuna baðlýdýr. Bazý bulgularýn
giderilmesi için birkaç tedavinin bir arada kullanýlmasý gerekebilir.
Aðrý
ve rahatsýzlýðý ortadan kaldýrmak için ülserlerin üzerine inflamasyonu
azaltmak için kortikosteroid yada acýyý azaltmasý için aðrý kesici
merhem sürülebilir. Aðýz ülserleri için gargaralar yapýlabilir.
Hastanýn
bulgularýnýn þiddetine göre prednizolon gibi kortikosteroidler,
azatioprin, klorambusil, siklosporin, kolþisin gibi immunosupresif
(baðýþýklýk sistemini baskýlayan) ilaçlar kullanýlabilir. Eðer bu
ilaçlar semptomlar üzerinde etkili olamazsa, siklofosfamid ya da
metotreksat gibi diðer ilaçlar verilebilir. Tedavi etkili olsa dahi
alevlenmeler görülebilir
