x
Genel Bilgiler
x
x
x
x
x
Boyun fýtýðý ve kireçlenmeler hemen hemen ayný þikayetlere yol açtýðý
ve çoðu zaman birlikte görülen hastalýklar olduðu için ayný baþlýk
altýnda anlatýlmýþtýr.
Boyun
bölgesinde 7 adet omur ve 6 adet omurlar arasý disk vardýr. Kafatasý
tabaný ile 1. boyun omuru ve C1-2 arasýnda disk yoktur. Boyundaki
omurlar; önde omurlar arsýndaki diskler yoluyla arkada ise alt ve üst
omurlar arasýndaki iki adet çýkýntý (faset veya apofizer eklem) ile
eklem yapar. Arkadaki eklemlere apofizer eklemler adý verilir. Ayrýca
boyundaki omuriliðin önünde ve arkasýnda seyreden baðlar, apofizer
eklemler, apofizer eklem kapsülleri boyundaki her türlü hastalýktan
oldukça fazla etkilenir.
Ayrýca;
stres, mesleki zorlanmalar, daktilo kullanmak, trafik kazalarý, duruþ
bozukluklarý, boyun saðlýðýný bozan önemli faktörlerdir. Boyundaki ilk
deðiþiklik disklerden baþlar. Baþlangýçta disklerin içindeki su içeriði
azalýr, diskin iç tarafýndaki liflerinde yýrtýlmalar oluþur ve diskin
içindeki jelatinöz sývý bu yýrtýklardan fýtýklaþarak sinirler ve
yumuþak dokular üzerine baský yapar. Boyundaki fýtýklaþmayý boyun ön ve
arka taraf eklemlerinde kireçlenmelere ve neticede boyunda hareket
kaybýna ve lokalize(bölgesel kalan) radiküler (yayýlýcý) aðrýlara yol
açar.
Belirtileri nelerdir ?
Boyun fýtýðý
ve kireçlenmelerinin en önemli belirtisi aðrý ve hareket kýsýtlýðýdýr.
Aðrý boyunda, omuzlarda, kollarda, kürek kemikleri arasýnda olabilir.
Bazen boyun aðrýsý olmadan da omuz ve kol aðrýlarý görülebilir. Boyun
bölgesinde kireçlenme ve fýtýk olan hastalarda çok fazla þikayet
vardýr. Baþ aðrýlarý da oldukça yaygýndýr. Aðrý genellikle þiddetlidir,
hareketsiz kalmak veya yanlýþ hareketler aðrýyý arttýrýr, hasta
sabahlarý boynu tutulmuþ olarak kalkar. Boyun fýtýðý ve
kireçlenmelerinde boyun kaslarýnda spazma baðlý þiddetli kas aðrýlarý
vardýr. Ayrýca yorgunluk, bitkinlik, ateþ basmalarý, tahammülsüzlük,
görülebilir.
Aðrý göðüse yayýlarak kalpten kaynaklanan
aðrýlarla karýþtýrýlabilir. Omuz, kol, veya parmaklarda uyuþma,
karýncalanma, sinirlerde ciddi basý olduðunu gösterir. Hatta kolda
incelme olabilir. Ýlerlemiþ vakalarda kollarda ve parmaklarda güçsüzlük
görülebilir.
Bazý
boyun fýtýðý ve kireçlenmeler omurilik kanalýný daraltarak kollarda
güçsüzlük, bacaklarda spastisite ( sertlik ), beceriksiz yürüme gibi
ciddi týbbi problemlere yol açabilir (servikal myelopati).
Nasýl teþhis edilir ?
Çoðu
hastada, hastanýn þikayeti ve muayene oldukça iþe yarar. Düz röntgen
filmleri, boyundaki fýtýða ait düzleþme, eklem aralýðýnda daralma,
boynun açýlanmasý ve kireçlenmelerini gösterir. MR ve tomografi boyun
fýtýðýnýn ve kireçlenmelerinin deðerlendirilmesinde ileri tetkik
metodlarýdýr, ve çoðu hastada gerekli deðildir.
Tedavi nasýl olmalýdýr?
Genç
ve orta yaþlarda boyun fýtýðý, orta ve ileri yaþlarda ise boyun
kireçlenmesi oldukça sýk rastlanan hastalýkladýr. Çoðu zaman ayný
hastada hem fýtýk, hem de kireçlenme görülür. Bu kadar sýk rastlanan ve
hastalarýn yaþam kalitelerini oldukça etkileyen boyun fýtýðý ve
kireçlenmelerin ideal bir tedavisi yoktur.
Aðrý
kesiciler, antiromatizmal ilaçlar, kas gevþetici, ve antideprasan
ilaçlar en sýk kullanýlan ilaçlardýr. Akut boyun fýtýklarýnda
kortikosteroidler dikkatlice kullanýlabilir. Boyun korseleri boynun
dinlenmesini saðlayarak tedaviye yardýmcý olur. Boyun bölgesine
yapýlacak enjeksiyonlar bazý hastalarda boyun çevresindeki kas
spazmýnýn çözülmesine yardýmcý olur. Ancak ehil ellerde yapýlmalýdýr.
Ayrýca
yüzeysel ve derin ýsýtýcýlar, düþük frakanslý elektrik akýmlarý ve
traksiyon çoðu hastada semptomatik iyileþme saðlar. Akut dönemde
izometrik, subakut ve kronik dönemde ise izometrik ve izotonik boyun
egzersizleri bu hastalarýn rehabilitasyonuna önemli katký saðlar ve
tekrarlamalarý en aza indirir. Bu hastalarda boyun ergonomisinin
saðlanmasý ve boyun koruma prensiplerinin öðretilmesi gerekir.
Ýlerlemiþ vakalarda cerrahi müdahele yapýlýr.