logo

SaglikDanis.com

Ve
Veya
Aynen
 Prof.Dr. Turan USLU            

Güncelleme: 14.02.2009

x

Genel Bilgiler

x

x

x

x

x

Çalýþma Alaný

Çalýþma alanýnýz, gerekli iþleri gerçekleþtirebilmek için tüm hareketlerinize imkan saðlayacak ve size uygun gelecek kadar geniþ olmalý ve çalýþma ortamýnýzýn donanýmlarýna yeteri kadar yer sunabilmeli.

  • Uzun ve sýk telefon görüþmeleriniz oluyorsa bir kulaklýk-ahize sistemi kullanýnýz.
  • En sýk kullandýklarýnýzý tam karþýnýza koyunuz.
  • Bilgisayar çalýþma sahanýzda aþýrý eþya kalabalýðýndan kaçýnýnýz.
Masa
Standart mobilyalar herkesin ihtiyacýna cevap veremez. Uzun boylu bir kiþi için çalýþma yüzeyinin yükseltilmesi gerekirken daha kýsa boylu bir kiþi masasýnýn altýnda bir ayaklýða veya diðer aksesuarlara ihtiyaç duyabilir. Ýnsanlarýn ayný bilgisayarý ortak olarak kullandýklarý durumlarda ayarlanabilir mobilyalara ihtiyaç duyulabilir.

  • Masa üzeri, sýk kullanýlan nesneler kullanýcýya yakýn duracak þekilde düzenlenmelidir. Böylece aþýrý gerilime neden olacak uzanma hareketinden kaçýnýlmýþ olur.
  • Çalýþma yüzeyi parlama ve yansýmalarý azaltacak þekilde mat bir kaplamaya sahip olmalýdýr.
  • Masa altý alan, kullanýcýnýn bacaklarýna yer býrakacak ve bacaklarýný esnetmesine imkan saðlayacak þekilde temiz ve düzenli olmalýdýr.
  • Eðer yüksekliði sabit bir masa kullanýlýyorsa, buna dikey olarak yüksekliði ayarlanabilen bir klavye altlýðý eklenmelidir.
  • Sandalye yüksekliði ayarlandýðý halde ayaklar yere yatay olarak temas etmiyorsa bir ayaklýk kullanýlmalýdýr.
  • Gün içerisinde sýk telefon görüþmesi yapýlýyorsa, omuz ve boyun rahatsýzlýklarýný önlemek için kulaklýk-ahize sistemi veya harici sesli görüþmeye imkan veren bir sistem kullanýlmalýdýr.
  • Telefonu kullanmadýðýnýz elinizin tarafýna koyunuz (Sað elinizi kullanýyorsanýz solunuza, sol elinizi kullanýyorsanýz saðýnýza).
  • Masa lambanýzý (eðer kullanýyorsanýz) dokümanlarýnýzý aydýnlatmak üzere ayarlarken, monitör üzerinde parlama yapmayacak veya doðrudan gözünüze gelmeyecek bir þekilde pozisyonlandýrýnýz.
  • Klavye ile sürekli birtakým dokümanlara bakýlarak yazý yazýlýyorsa, bir doküman tutucu kullanýlmasý uygun olur. Doküman tutucunun özellikleri þöyle olmalýdýr:
  • Sabitlenmiþ ve ayarlanabilir olmalýdýr (yükseklik, pozisyon, uzaklýk ve görüþ açýsý).
  • Dokümaný monitörün herhangi bir yanýnda tutabilmeli.
  • Gözünüze monitörle ayný mesafede olmalýdýr. Böylece gözünüzün sürekli odak deðiþikliði yapmasýnýn önüne geçilmiþ olur ve boynunuz, sýrtýnýz hareket etmeksizin bakýþýnýz monitör ile doküman arasýnda gidip gelebilir.
Sandalye

Çoðu insan oturmanýn rahatlatýcý olduðunu düþünür. Fakat bu yaygýn inanýþýn aksine oturma, sýrta büyük ölçüde yük bindiren bir eylemdir. Uzun süre oturmak, intervertebral diskler (omurlar arasýndaki süngerimsi yastýkçýklar) üzerinde artan basýnçlara neden olur. Oturma, ayrýca bacaklar ve ayaklar üzerinde de olumsuz etkiler doðurur. Yerçekimine baðlý olarak kan bacaklarda ve ayaklarda toplanma eðilimi gösterir, bu da kanýn kalbe dönüþünü yavaþlatýr.

Aþaðýdaki öneriler bilgisayar kullanýcýlarýný rahatlatmaya yardýmcý olabilir:

  • "Dinamik oturuþ", uzun süreler ayný sabit pozisyonda kalmayýnýz.
  • Günlük iþlerinizi yaparken arada bir kalkýp oturunuz veya kýsa yürüyüþ molalarý veriniz.
  • Koltuðunuzun arkalýðý beliniz için destek içermeli
  • Koltuk arkalýðýnýzýn yüksekliðini sýrt alt bölgenizin doðal içbükeyliðini destekleyecek þekilde ayarlayýnýz.
  • Sýrt alt bölgenizi desteklemek için rulo yapýlmýþ havlu veya bir yastýk kullanmak faydalý olabilir.
  • Arkalýk açýsý kiþiye göre deðiþebilir ancak gövde ile bacaklar arasýndaki açý 90 - 115 derece arasýnda olmalýdýr.
  • Sandalyenin yüksekliðini ayaklar yatay olarak zemine basacak þekilde ayarlayýnýz.
  • Sýrt alt bölgeniz arkalýða gelecek, ve yine omuzlarýnýz arkalýða temas edecek þekilde sandalyede dik oturunuz.
  • Bacaklar yere paralel olmalý ve dizler yaklaþýk kalça ile ayný hizada olmalý.
  • Dizlerin arka kýsmý sandalyenin oturaðý ile doðrudan temas etmemeli. Oturaðýn ucu ile diz arkasý arasýnda 5-10 cm mesafe bulunmalýdýr.
  • Kolçaklar çýkarýlýp takýlabilir olmalý ve iki kolçak arasý mesafe ayarlanabilir olmalý.
  • Kolçaklarýn yüksekliði ve/veya geniþliðini kullanýcýnýn kollarýný iki yanda dinlendirebileceði þekilde ve yazý yazarken omuzlarýný gevþetebileceði/düþürebileceði þekilde ayarlayýnýz.
  • Kolçaklarý sarkýk pozisyonda kullanmayýn. Ayný þekilde sandalye kollarý omuzlarýnýzý belirgin derecede yükseltmemeli veya kollarýnýzý kullanmak için vücudunuzdan fazlaca uzaklaþtýrmaya zorlamamlý.
  • Dirsekleriniz ve kollarýnýz, dolaþým veya periferik sinir problemlerine neden olmayacak þekilde kolçaklar üzerinde hafifçe durmalý.
  • Sandalye ve diðer donaným ayarlamalarýnýz ayaklarýnýzýn yatay olarak yere temasýný saðlamýyorsa bir ayaklýk kullanabilirsiniz.
  • Bacaklarýnýzýn üst kýsmý ile masa altý arasýnda 5-10 cm mesafe kalmasýna özen gösterin
  • Masanýzýn altýnda, masaya tamamen yanaþtýðýnýzda dahi dizlerinizin ve bacaklarýnýzýn rahatlýkla sýðabileceði boþluk bulunmalý.
Monitör

Sandalye ve çalýþma yüzeyinin yüksekliði uygun þekilde ayarlandýktan sonra bilgisayar monitörü, dik oturur durumda iken üst kenarý göz hizasýna veya biraz altýna gelecek þekilde yerleþtirilmelidir. Aþaðýdaki öneriler bilgisayarýnýzý kullanýrken meydana gelebilecek göz zorlanmasý, boyun aðrýsý ve omuz yorgunluðunu engellemede yardýmcý olabilir:

  • Monitör yüzeyinin temiz olmasýna özen gösteriniz.
  • Parlaklýk ve karþýtlýk (kontrast) ayarýný size en uygun þekilde yapýnýz.
  • Görüntü titremesini azaltmak için monitör tazeleme hýzýný uygun þekilde ayarlayýnýz (15-17" ekranlar için en az 75 Hz veya daha yüksek, 19" ekranlar için ise en az 85 Hz olmalýdýr). Ayrýntýlý bilgi için týklayýnýz.
  • Monitörü kullanýcýnýn karþýsýna aþýrý boyun hareketlerini engelleyecek þekilde yerleþtiriniz.
  • Monitörü rahat bir izleme mesafesine yerleþtiriniz (50-75 cm).
  • Ekran üzerindeki parlamayý azaltmak için monitörleri pencerelere dik açý oluþturacak þekilde yerleþtiriniz.
  • Monitörleri þiddetli parlama yaratabilecek doðrudan ýþýk kaynaklarýndan uzaða yerleþtiriniz veya ekran üzerine parlama önleyici filtre takýnýz.
  • Monitör yükselti açýsýný tavan ýþýklarýný ekrandan yansýtmayacak biçimde ayarlayýnýz.
  • Eðer bir doküman tutucu kullanýlýyorsa, bunu monitörle yaklaþýk ayný yükseklikte ve göze ayný uzaklýkta yerleþtirerek gözün monitörle doküman arasýnda sýk gidip gelmesini engelleyiniz.
  • Düzenli göz kontrolü yaptýrýnýz.
  • Geniþ monitörler için uygun ayarlamalar yapýnýz. Geniþ ekranlý bir monitörden en yüksek verimi almak için daha uzaða oturabilir ve yazý karakterlerini büyütebilirsiniz.
Bifokal ve trifokal gözlük kullananlar monitörlerinin yerleþimi konusunda özellikle dikkatli olmalýdýr. Bu kiþiler sýklýkla farkýnda olmaksýzýn ekrandaki yazýlarý gözlüklerinin alt kýsmý ile okumak için baþlarýný geriye doðru bükerler. Bu durum zaman zaman boyun, omuz ve sýrt rahatsýzlýklarýna neden olabilir. Çözüm olarak monitör alçaltýlabilir veya bilgisayarda çalýþmak için özel olarak tasarlanmýþ gözlükler kullanýlabilir.

Gizli Tehlike : Görüntü Titremesi

Monitör Seçiminde Ýpuçlarý

Klavye

Bilgisayara baðlý birçok ergonomik sorun omuz, dirsek, ön kol, bilek ve ellerde görülür. Uygun olarak yapýlandýrýlmamýþ Bilgisayar ve iþ ortamlarýnda sürekli çalýþma, bu bölgelerdeki yumuþak dokularý tekrarlanan hareketlere, biçimsiz pozisyonlara ve güçlü zorlanmalara maruz býrakýr.

Üst uzuvlarda ergonomik sorunlarýn ortaya çýkýþýný engellemek için bilgisayar ortamýnýzda aþaðýdaki ayarlamalar yapýlmalýdýr:

  • Öncelikle sandalyenizi yukarýda bahsedildiði þekilde ayarlayýnýz. Daha sonra, kollarýnýz her iki yanýnýzda rahatça dinlenme halindeyken ön kollarýnýzý kolunuzun üst kýsýmlarýyla 90 derece açý yapacak þekilde kaldýrýnýz.
  • Klavye yüksekliðini omuzlarýnýz gevþek ve kollarýnýz her iki yanda rahat edecek þekilde ayarlayýnýz. Uygun yükseklik ve uzaklýðý saðlayabilmek için çoðu zaman eklem hareketli bir klavye altlýðý gereklidir.
  • Klavyeyi tam karþýnýza ve fazlaca uzanmanýzý engelleyecek kadar yakýnýnýza yerleþtiriniz.
  • Ön kollarýnýz yere paralel olmalýdýr (dirsekte yaklaþýk 90 derece açý).
  • Mouse klavyenin hemen yanýna ve onunla ayný yükseklikte olacak þekilde yerleþtirilmelidir. Klavye ve mouse için uzaða ve yükseðe uzanmaktan kaçýnýnýz. Bilek sýrtý düz konumda tutulmalýdýr (nötral pozisyonda). Kullanmadýðýnýz zamanlarda eliniz mouse üzerinde durmamalýdýr. Klavyede veri giriþi yapmýyorsanýz ellerinizi dizlerinizde dinlendiriniz.
  • Yumuþak bir bilek desteði yazarken bileðinizin düzgün ve nötral pozisyonda durmasýna yardýmcý olacak, kollarýnýzý calýþma yüzeyinizin keskin kenarlarýna karþý koruyacaktýr.
  • Klavyeyi kullanýrken bileklerinizi veya ellerinizi bilek desteðine dayamayýnýz. Bilek destekleri sadece yazý arasý molalarda destek vermesi amacýyla tasarlanmýþtýr.
  • Klavyenizin eðimi yazarken bileklerinizi düz konumda tutacak þekilde ayarlanmalýdýr.
  • Tuþlara hafifçe basýnýz, sert darbelerden veya uzun süre basýlý tutmadan kaçýnýnýz. Omuzlarýnýzý, kollarýnýzý, ellerinizi ve parmaklarýnýzý gevþek tutunuz.
Eðer çalýþma yüzeyiniz çok yüksek ve sabit ise kollarýnýzý uygun pozisyona getirmek için sandalyenizi ayarlayýnýz. Sandalyenizi yükseltirken ayaklarýnýzýn uygun þekilde desteklendiðinden de emin olunuz.

Mouse, Trackball ve Diðer Ýþaretçi Aparatlar

  • Mouse hemen hemen her ofis ortamýnda bulunur. Elle kullanýlan tipleri özel olarak sað veya sol elin hatlarýna uygun olacak þekilde tasarlanmýþtýr.
  • Mouse, trackball veya diðer iþaretçi aparatlarý çok uzaða, alçaða veya çok kenara yerleþtirmek omuz, bilek, dirsek ve ön kol rahatsýzlýklarýna neden olabilir. Bu cihazlarý hemen ulaþabileceðimiz bir alana yerleþtirmek doðal bir rahatlýk saðlamanýn yanýsýra elimiz ile gözlerimiz arasýndaki uyumu da en üst düzeye çýkartýr.
  • Bileðinizi yukarý doðru bükmeyiniz. Bilgisayar baþýnda dirsekleriniz hafif aþaðýda kalacak þekilde uygun bir yükseklikte oturunuz, böylelikle eliniz mouse üzerinde doðal halde durur.
  • Mouse kullanýmý için sabit bir yüzey gereklidir. Eðer mouse bir klavye altlýðý üzerinde kullanýlýyorsa, altlýk sallantýlý veya eðimli olmamalýdýr.
  • Trackball’da, açýkta duran ve parmaklarýnýz ile idare edebileceðiniz bir top bulunur. Kullaným sýrasýnda mouse’dan farklý kas ve tendon gruplarýnýn çalýþmasýný gerektirir ve bilgisayar çalýþmalarýnýzda farklýlýk sunar. Bununla birlikte, bazý trackball tasarýmlarý ortadaki topu idare eden baþ parmak çevresinde rahatsýzlýk ve olasý yaralanmalara neden olabilir.
  • Deðiþik mouse ve trackball modellerini deneyiniz. Þekil ve büyüklük itibariyle elinize en uygun olan, en kolay kullanýlan ve iþinizi kolaylaþtýracak ek özellikler sunabilenini seçiniz.
Mouse ve trackball’ýn yanýsýra daha deðiþik iþaretçi aparatlar da mevcuttur. Ýþinizi ve fiziksel sýnýrlamalarýnýzý göz önüne alarak en uygun seçimi yapýnýz.

  • Touch pad’lar (Dokunmatik Panel) parmaðýnýzý küçük bir panel üzerinde basitçe kaydýrarak imleci hareket ettirmenize olanak tanýr. Mouse, trackball ve diðer iþaretçi aparatlardan farklý olarak touch pad’lar bir engele takýlacak veya kýrýlacak hareketli kýsýmlar içermez, bu yüzden asla sökülüp temizlenmeleri gerekmez.
  • Dokunmatik ekranlar (Touch screens) nesneyi doðrudan ekran üzerinde iþaretleyip seçmenize olanak tanýr. Hemen hemen hiç eðitim gerektirmez, diðer iþaretçi aparatlardan daha hýzlýdýr ve ek bir çalýþma alanýna ihtiyaç göstermez. Bununla birlikte kol yorgunluðu, ekran üzerinde lekelenme, görsel karýþýklýk ve fazla parlama gibi dezavantajlarý vardýr.
  • Ses ile komut, bilgisayarýnýz ile konuþmanýza olanak tanýr. Halihazýrda kullanýmda olan bu tür programlar dakikada 160 kelimeye varan doðal konuþmayý algýlayýp tepki verebilmektedir.
  • Kalem benzeri iþaretçi aparatlar, basýnç, ýþýk, elektromanyetik uyarý veya radyo frekanslarýný kullanarak, temas ettiði bilgisayar ekraný veya yatay bir pad aracýlýðý ile veri giriþi yapabilmektedir. Bir kalem mouse pad’i masa üzerinde klasik bir mouse kadar yere ihtiyaç duyar. Eðer kalem mouse yatay bir pad üzerinde kullanýlýyorsa ortam ýþýklandýrmasý hem pad hem de monitör ekraný üzerinde parlama yapmayacak þekilde ayarlanmalýdýr.
Iþýklandýrma

Bilgisayar kullanýmý için uygun olmayan ýþýklandýrma, göz yorgunluðu, göz yanmasý veya kaþýnmasý, bulanýk görme ve çift görme gibi görsel rahatsýzlýklarýn en büyük nedenlerindendir.

Birçok ofis ortamýndaki ýþýklandýrma, optimal ekran görüþü için çok parlaktýr. Iþýk miktarý, aydýnlatmayý saðlayan lamba veya floresan gruplarýnýn seyreltilmesi (örneðin 4’lü bir floresan grubundan iki tanesinin çýkartýlmasý) ile azaltýlabilir. Ek bir masa aydýnlatmasý okuma için tavan aydýnlatmasýndan daha iyidir.

Göz zorlanmasý ve göz yorgunluðunu azaltmak için aþaðýdaki önerileri deðerlendiriniz:

  • Parlamayý azaltmak için perde veya jaluzileri kapatýnýz.
  • Aydýnlatmayý monitör ekranýnda parlamayý engelleyecek þekilde ayarlayýnýz (ýþýk kaynaðý düþük watt’lý ve ekrana 90 derece açýda olmalýdýr).
  • Görüþ alanýnýz içerisinde yoðun ve düzensiz ýþýktan kaçýnýnýz.
  • Monitörünüzü mümkün olduðu ölçüde pencerelere 90 derece olacak þekilde yerleþtiriniz.
  • Mümkünse tavan aydýnlatmasýný azaltýn.
  • Mümkünse indirekt veya siperlenmiþ ýþýklandýrma kullanýnýz.
  • Duvarlar yansýtýcý özelliði olan boya ile boyanmamalýdýr.
  • Tavan aydýnlatmasýnýn yarattýðý parlamayý azaltmak için parlamayan ekran veya parlama önleyici monitör filtresi kullanýnýz.
Çalýþma Alýþkanlýklarý

Tekrarlanan statik çalýþma (bilgisayarda çalýþma) gözler için olduðu kadar, üst uzuvlar için de çok yorucudur. Bilgisayar baþýnda çalýþýrken, vücudun dinlenmesi ve kendine gelebilmesi için 20-40 dakikada bir mola vermek önemlidir. Küçük bir ara vermek (3-5 dakika) çalýþmayý durdurmak anlamýna gelmez. Bu süre içerisinde yazý yazmak yerine büro arkadaþlarý ile sohbet edilebilir, yazýcý çýktýlarý alýnabilir veya dosyalama iþi yapýlabilir.

Periyodik olarak pozisyon deðiþtirmek de önemlidir. Ayný pozisyonda sürekli oturmak veya kollara dayanarak uzun süre durmak dolaþýmý bozabilir.

Laptop Bilgisayar
Laptop Bilgisayar ile Çalýþma

Uygun nötral duruþun saðlanmasý iskelet ve kas sistemi üzerindeki basýncý ve gerginliði azaltacaktýr.

  • Sürekli tekrarlarý ve sabit duruþu engellemek için 20-30 dakikada bir küçük molalar veriniz.
  • Ekran ile aranýzda rahat bir görüþ mesafesi býrakýnýz; yaklaþýk 50-75 cm.
  • Baþýnýzý ve boynunuzu nötral bir pozisyonda tutunuz, boynunuzun aþýrý bükülmesi ve çevrilmesinden kaçýnýnýz.
  • Eðer ortam ýþýklandýrmasý elveriyorsa ekraný bakýþ açýnýza göre düþey konuma getiriniz.
  • Klavyeyi dirseklerinizin yüksekliðinde yerleþtiriniz ve yazarken bileklerinizi düzgün tutunuz. Nötral bilek pozisyonunu tespit edebilmek için masa yüksekliði, sandalye yüksekliði ve klavye açýsýný test ediniz.
  • Unutmayýnýz: Eðer sandalyenizi yükseltmiþ iseniz ayaklarýnýzý desteklemek üzere bir ayaklýk kullanýnýz. Oturduðunuzda kalçanýz dizlerinizden hafifçe yüksekte olmalýdýr.
  • Eðer kolçaksýz bir sandalye veya kanepede oturmak durumundaysanýz, yazarken kollarýnýzý desteklemek üzere bir minder kullanýnýz. Bu nötral kol, bilek ve el pozisyonunu saðlamanýza yardýmcý olacaktýr.
  • Dar bir touchpad veya trackball kullanmak yerine harici bir mouse takýnýz.
  • Uygun antistatik bir temizleyici ile ekraný düzenli olarak temizleyiniz.
  • Yazma sýrasýnda eller ve bilekler düz pozisyonda tutulmalý ve bilek destekleri, masa yüzeyi veya dizler üzerine dayanmamalýdýr. Bilek destekleri yazý aralarýnda dinlenirken destek saðlamak amacýyla tasarlanmýþlardýr.
Laptop Bilgisayarýn Taþýnmasý
Laptop bilgisayarýnýzý bir yerden bir yere taþýrken aþaðýdaki konularý aklýnýzda tutunuz:

  • Çanta içerisinde gerekli olmayan malzeme bulundurmayýnýz, vücudunuza ne kadar az yük bindirirseniz o kadar iyi olur.
  • Laptop bilgisayarýnýzý yumuþak bir omuz askýsý ve kulpu olan bir çanta ile taþýyýnýz. Yükü dengelemek için sýkça el veya omuz deðiþtiriniz.


Bu Soru 9173 kere okunmuştur.


x

Bu sayfanın linki başarıyla arkadaşınıza gönderilmiştir.

x

Yorum Katkı ve Ek sorular Editör onayladıktan sonra yayınlanır.

x

Editor onayı gerektirir..

SİTE İÇİ ARAMA YAP

BU KONUDA ANA MAKALELER