x
Genel Bilgiler
Giriş
Gebelik Kolestazý nedir?
Diðer isimleri: Benign intrahepatik gebelik kolestazý, Benign intrahepatic cholestasis of pregnancy
Gebelerde kaþýntý sýk görülen bir bulgudur. Bunun ciltteki bazý deðiþikliklere baðlý olarak olabileceði düþünülür idi. Ancak basit bir kaþýntý dýþýnda da gebelik kolestazý dediðimiz daha ciddi ve yaygýn kaþýntýlar gebelerde görülebilir. Gebelik kolestazýna baðlý kaþýntýlar genellikle 3. trimester dediðimiz gebeliðin son üç ayýnda görülmekle beraber herhangi bir döneminde de görülebilir.
Epidemioloji, sıklık
Gebelik kolestazýnda sýklýk ve görülme oranlarý nedir?
Gebeliklerin %0,5 ile %1’inde gebelik kolestazý görülmektedir. Gebelik kolestazý gebelerde görülen en sýk 2.sarýlýk sebebidir. Ýsveç ve Fransa’da %0,5 sýklýkta görülürken Þili’de bu oran %11 ile %27’lere kadar çýkabilmektedir. Gebelik kolestazýnda %10-15 vakada sarýlýk geliþir. Bunlarda genellikle kaþýntý baþladýktan 2 ile 4 hafta sonra görülür. Gebelik kolestazý geçiren bayanlarda daha sonraki gebeliklerinde de %40-50 oranýnda yine ayný hastalýk tekrarlar. Gebelik kolestazýnýn geliþiminde genetik faktörler önemlidir. Kýzkardeþinde veya annesinde gebelik kolestazý olan bayanlarda risk daha yüksektir. Bu hastalar östrojen ve progestrona karþý daha duyarlýdýrlar. Östrojen safra tuzlarýnýn karaciðerden atýlýmýný engelleyebilir. Progesteronda estrojenin karaciðerden atýlýmýný engelleyerek her ikisi birden sonuçta bazý bayanlarda safra atýlýmýný bozabilmektedir. Buda genetik olarak belirlenen bir durumdur. Bazen bu tip hastalarda gebelik dýþý zamanlarda oral kontraseptif ilaç kullanýldýðýndada ayný kaþýntý ataklarý olabilmektedir.
x
x
Yakınmalar
Gebelik kolestazýnda belirtiler, annede görülecek yakýnmalar nelerdir?
Avuç içi ve tabanlarda olan kaþýnmalar, kaþýnmalarýn gece görülmesi, idrarda koyulaþma, dýþkýnýn açýk renk almasý, pýhtýlaþma zamanýnýn uzamasý, halsizlik, yorgunluk, iþtah azalmasý, erken doðum eylemi baþlangýcý ve sarýlýk. Bu bulgularýn tümü görünmek zorunda deðil, bunlarýn bir kýsmý yada sadece kaþýntý ile beraber görülebilir. Doðumdan sonra hem kaþýntý hemde sarýlýk kendiliðinden geçebilir.
Gebelik kolestazlý anne bebeðinde ne gibi deðiþiklikler vardýr?
Anne karnýnda fetüs safra temizliði anne karaciðeri aracýlýðýyla yapýlmaktadýr. Gebelik kolestazý olan bir anne ne kendini nede fetüsün safra temizliði yeterli yapamaz. Annede gebelik kolestazý olduðu takdirde kanda artan safra tuzlarý ve bilirubin çocuðu ayný þekilde strese sokmaktadýr. Buda çocuðun erken doðumuna, anne karnýnda ölümüne ve doðum esnasýnda mekonyumla boyanmasýna sebep olabilmektedir. Bu yüzden gebelik kolestazý olan annelerde çocuðun akciðer geliþimi, matürasyonu tamamlanýr tamamlanmaz gebeliðin sonlandýrýlmasý bu yüzden tedavide kritik öneme sahiptir. Gebelik kolestazýnda temel sebep plasenta tarafýndan yapýlan aþýrý miktardaki gebelik hormonlarýndan östrojen ve progesterondur.
komplikasyon
Gebelik kolestazý komplikasyonlarý nelerdir?
Çocuk için olan sýkýntýlar;
- Erken doðum,
- Mekonyum aspirasyon sendromu,
- Ölü doðum sözkonusu olabilmektedir.
Anne için olan sýkýntýlar;
- Kontrol edilemeyen bir kaþýntý,
- Erken doðum eylem baþlangýcý,
- vitamin K emiliminin bozulmasý nedeniyle kolay kanamalar sözkonusu olabilir.
x
Ayırıcı Tanılar
Laboratuvar testleri
Gebelik kolestazýnýn tanýsý nasýl konur?
Öykü :
Anne, abla ve teyze gibi ailedeki diðer bayanlarýn gebeliklerinde ve hastanýn daha önceki varsa gebeliklerinde benzer kolestaz ve kaþýntý öyküsü olabilir.
Laboratuvar:
ALT,AST, ALP ve GGT
Kanda safra tuzlarý ölçümü
Avuç içlerinde ve ayak tabanlarýnda döküntü olmadýðý halde kaþýntý olmasý ve gebeliðin 3.trimesterde olmasý nedeniyle gebelik kolestazý düþünülebilir. Bu hastalarda karaciðer fonksiyon testleri bakýldýðýnda ALT bir miktar yükselebilir Bu hastalarda daha kesin bir yol ise kanda safra tuzlarýnýn ölçülebilmesidir. Bu test her yerde yapýlamamaktadýr.
Ayırıcı Tanılar
Gebelik kolestazýnýn ayýrýcý tanýsýnda göz önünde tutulmasý gereken diðer hastalýklar
- Preeklemsi
- HELLP sendromu
- Gebeliðin akut yaðlý karaciðeri
- Viral hepatitler
- Ýlaca baðlý hepatitler
Bu hastalýklar gözönünde tutulmalýdýr. Bunlara yönelik trombosit sayýmý, Hepatit testleri gibi temel testler yapýlmýþ olmalýdýr.
x
Medikal tedaviler
Gebelik kolestazýnýn tedavisinde önemli noktalar ve tedavide kullanýlabilecek ilaçlar nelerdir?
- Ursodeoksikolik asit; karaciðer enzimleri toparlar kaþýntý azalýr.
- Kolesteramin; sadece kaþýntýyý azaltmakta faydasý olabilir.
- Vitamin K; doðum esnasýnda kanama riskini azaltmak için kanama testleri bakýlarak bir eksiklik var ise yerine mutlaka konmalýdýr.
- Gebeliðin sonlandýrýlmasý 38. haftanýn ötesine geçirilmemelidir. Yani 38.haftadan önce gebelik sonlandýrýlmalýdýr. Bu haftada pratik olarak fetüsün akciðer dokusu geliþmiþ kabul edilir.
- Tedavide kaþýntý için bazý losyonlar, antihistaminik ilaçlar kullanýlabilir.
- S-adenozil-metionin de kaþýntýyý ve safra tuzlarýný düþürmekte etkili olabilmektedir.
- Yüksek doz oral steroidlerde gebelik kolestazýnda kullanýlabilen diðer tedavi seçeneklerindendir.
x
Epidemioloji, sýklýk
Semptom ve Yakýnmalar
Komplikasyonlar
Laboratuvar testleri, özel testler
Ayirici Tanýlar
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Ýlgili Kelimeler Listesi: gebelik kolestazý nedir,gebelik kolestazý belirtileri, gebelik kolestazý tedavisi, Gebeliðin intrahepatik kolestazý, gebelik kolestazýnda kaþýntý, gebelikte kaþýntý tedavisi,
Not: Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..
Giriþ
Gebelik Kolestazý nedir?
Diðer isimleri: Benign intrahepatik gebelik kolestazý, Benign intrahepatic cholestasis of pregnancy
Gebelerde kaþýntý sýk görülen bir bulgudur. Bunun ciltteki bazý deðiþikliklere baðlý olarak olabileceði düþünülür idi. Ancak basit bir kaþýntý dýþýnda da gebelik kolestazý dediðimiz daha ciddi ve yaygýn kaþýntýlar gebelerde görülebilir. Gebelik kolestazýna baðlý kaþýntýlar genellikle 3. trimester dediðimiz gebeliðin son üç ayýnda görülmekle beraber herhangi bir döneminde de görülebilir.
Epidemioloji, sýklýk
Gebelik kolestazýnda sýklýk ve görülme oranlarý nedir?
Gebeliklerin %0,5 ile %1’inde gebelik kolestazý görülmektedir. Gebelik kolestazý gebelerde görülen en sýk 2.sarýlýk sebebidir. Ýsveç ve Fransa’da %0,5 sýklýkta görülürken Þili’de bu oran %11 ile %27’lere kadar çýkabilmektedir. Gebelik kolestazýnda %10-15 vakada sarýlýk geliþir. Bunlarda genellikle kaþýntý baþladýktan 2 ile 4 hafta sonra görülür. Gebelik kolestazý geçiren bayanlarda daha sonraki gebeliklerinde de %40-50 oranýnda yine ayný hastalýk tekrarlar. Gebelik kolestazýnýn geliþiminde genetik faktörler önemlidir. Kýzkardeþinde veya annesinde gebelik kolestazý olan bayanlarda risk daha yüksektir. Bu hastalar östrojen ve progestrona karþý daha duyarlýdýrlar. Östrojen safra tuzlarýnýn karaciðerden atýlýmýný engelleyebilir. Progesteronda estrojenin karaciðerden atýlýmýný engelleyerek her ikisi birden sonuçta bazý bayanlarda safra atýlýmýný bozabilmektedir. Buda genetik olarak belirlenen bir durumdur. Bazen bu tip hastalarda gebelik dýþý zamanlarda oral kontraseptif ilaç kullanýldýðýndada ayný kaþýntý ataklarý olabilmektedir.
Semptom ve Yakýnmalar
Gebelik kolestazýnda belirtiler, annede görülecek yakýnmalar nelerdir?
Avuç içi ve tabanlarda olan kaþýnmalar, kaþýnmalarýn gece görülmesi, idrarda koyulaþma, dýþkýnýn açýk renk almasý, pýhtýlaþma zamanýnýn uzamasý, halsizlik, yorgunluk, iþtah azalmasý, erken doðum eylemi baþlangýcý ve sarýlýk. Bu bulgularýn tümü görünmek zorunda deðil, bunlarýn bir kýsmý yada sadece kaþýntý ile beraber görülebilir. Doðumdan sonra hem kaþýntý hemde sarýlýk kendiliðinden geçebilir.
Gebelik kolestazlý anne bebeðinde ne gibi deðiþiklikler vardýr?
Anne karnýnda fetüs safra temizliði anne karaciðeri aracýlýðýyla yapýlmaktadýr. Gebelik kolestazý olan bir anne ne kendini nede fetüsün safra temizliði yeterli yapamaz. Annede gebelik kolestazý olduðu takdirde kanda artan safra tuzlarý ve bilirubin çocuðu ayný þekilde strese sokmaktadýr. Buda çocuðun erken doðumuna, anne karnýnda ölümüne ve doðum esnasýnda mekonyumla boyanmasýna sebep olabilmektedir. Bu yüzden gebelik kolestazý olan annelerde çocuðun akciðer geliþimi, matürasyonu tamamlanýr tamamlanmaz gebeliðin sonlandýrýlmasý bu yüzden tedavide kritik öneme sahiptir. Gebelik kolestazýnda temel sebep plasenta tarafýndan yapýlan aþýrý miktardaki gebelik hormonlarýndan östrojen ve progesterondur.
Komplikasyonlar
Gebelik kolestazý komplikasyonlarý nelerdir?
Çocuk için olan sýkýntýlar;
- Erken doðum,
- Mekonyum aspirasyon sendromu,
- Ölü doðum sözkonusu olabilmektedir.
Anne için olan sýkýntýlar;
- Kontrol edilemeyen bir kaþýntý,
- Erken doðum eylem baþlangýcý,
- vitamin K emiliminin bozulmasý nedeniyle kolay kanamalar sözkonusu olabilir.
Laboratuvar testleri, özel testler
Gebelik kolestazýnýn tanýsý nasýl konur?
Öykü :
Anne, abla ve teyze gibi ailedeki diðer bayanlarýn gebeliklerinde ve hastanýn daha önceki varsa gebeliklerinde benzer kolestaz ve kaþýntý öyküsü olabilir.
Laboratuvar:
ALT,AST, ALP ve GGT
Kanda safra tuzlarý ölçümü
Avuç içlerinde ve ayak tabanlarýnda döküntü olmadýðý halde kaþýntý olmasý ve gebeliðin 3.trimesterde olmasý nedeniyle gebelik kolestazý düþünülebilir. Bu hastalarda karaciðer fonksiyon testleri bakýldýðýnda ALT bir miktar yükselebilir Bu hastalarda daha kesin bir yol ise kanda safra tuzlarýnýn ölçülebilmesidir. Bu test her yerde yapýlamamaktadýr.
Ayirici Tanýlar
Gebelik kolestazýnýn ayýrýcý tanýsýnda göz önünde tutulmasý gereken diðer hastalýklar
- Preeklemsi
- HELLP sendromu
- Gebeliðin akut yaðlý karaciðeri
- Viral hepatitler
- Ýlaca baðlý hepatitler
Bu hastalýklar gözönünde tutulmalýdýr. Bunlara yönelik trombosit sayýmý, Hepatit testleri gibi temel testler yapýlmýþ olmalýdýr.
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
Gebelik kolestazýnýn tedavisinde önemli noktalar ve tedavide kullanýlabilecek ilaçlar nelerdir?
- Ursodeoksikolik asit; karaciðer enzimleri toparlar kaþýntý azalýr.
- Kolesteramin; sadece kaþýntýyý azaltmakta faydasý olabilir.
- Vitamin K; doðum esnasýnda kanama riskini azaltmak için kanama testleri bakýlarak bir eksiklik var ise yerine mutlaka konmalýdýr.
- Gebeliðin sonlandýrýlmasý 38. haftanýn ötesine geçirilmemelidir. Yani 38.haftadan önce gebelik sonlandýrýlmalýdýr. Bu haftada pratik olarak fetüsün akciðer dokusu geliþmiþ kabul edilir.
- Tedavide kaþýntý için bazý losyonlar, antihistaminik ilaçlar kullanýlabilir.
- S-adenozil-metionin de kaþýntýyý ve safra tuzlarýný düþürmekte etkili olabilmektedir.
- Yüksek doz oral steroidlerde gebelik kolestazýnda kullanýlabilen diðer tedavi seçeneklerindendir.
Ýlgili Kelimeler Listesi: gebelik kolestazý nedir,gebelik kolestazý belirtileri, gebelik kolestazý tedavisi, Gebeliðin intrahepatik kolestazý, gebelik kolestazýnda kaþýntý, gebelikte kaþýntý tedavisi,
Not: Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..