Genel Bilgiler
Giriş
Etioloji, sebepler, risk faktörleri
Kimlere Bulaþýr?- Bakým merkezlerinde yaþayanlar
- Yabancý ülkelere seyahat edenler
- Hijyenik su tüketimi olmayan toplumlar
- Homoseksüeller
Patofizyoloji, patogenez, hastalığın oluşum mekanizması
Yakınmalar
Klinik olarak giardia, kendini deðiþik þekillerde gösterebilir bazý kiþiler herhangi bir yakýnma göstermeden sadece taþýyýcý olarak kalabilirler ve bunlar dýþkýlarýndaki kist saçmaya devam edebilirler. Böylece baþka insanlar için kaynak oluþtururlar. Diðer bazý kiþilerde akut veya kronik olarak ishal oluþturabilir. Kistler yutulduktan 1 2 hafta sonrasýnda bu ishaller geliþir.
Akut diyare
Birkaç hafta sürebilir. Çok miktarda ve sulu þekilde olur. Erken dönemde bu þekildedir daha sonra yaðlý, kötü kokulu ve klozetde yüzer tarzda olabilir. Ýþtahsýzlýk, kilo kaybý eþlik edebilir. Karýn þiþkinliði, karýn kamplarý, aþýrý gaz, sülfür kokulu geðirmeler olabilir. Çok nadiren bulantý, kusma, ateþ döküntü ve kabýzlýk da yapabilir.
Kronik ishal
Kronik ishalde dýþký yaðlý, kötü kokulu, sarýmtýrak
olur. Dýþký ishal ile kabýzlýk arasýnda deðiþken olabilir. Yemeklerden sonra
karýn kramplarý görülebilir. Nadiren baþ aðrýsý eklenebilir. Kilo kaybý
olabilir.
- Yakýnmasýz olabilirler
- Hafif veya ciddi ishal
- Gaz, þiþkilik, patlar tarzda yellenme ve karýn gurultusu
- Nadiren ateþ
- Nadiren kronik ishal ve kilo kaybý görülebilir.
- nadiren kabýzlýkta olabilir veya ishal kabýzlýk dönüþümlü olabilir.
Laboratuvar testleri
- Mikroskobik dýþký inceleme testi: Parazitin dýþkýnýn mikroskopik incelenemesinde hareketli trofozit formu veya kist formunun görülmesi. Taný koymanýn en sýk yolu giardia kistlerinin görülmesidir %50-70 oranýnda görülebilir. Eðer üç ardýþýk dýþký incelemesi yapýlacak olursa bu oran %90 lara çýkar dolayýsýyla birden fazla örnek alýnmasý önerilmektedir.
- ELÝSA testi giardia antijenleri gösterilebilir.
- Jelatin kapsül yutturma; bir ucunda ip olan jelatin kapsul yutturulur. 5 saat sonra ipi çekilerek aðýzdan geri çýkarýlýr. Jelatin jel serum fizyolojik içinde çalkalanýr ve haraketli trofozitler mikroskopla görülmeye çalýþýlýr.
- duodenal aspirasyon veya endoskopi ile duodenal biyopside zor vakalarda yardýmcý olabilir.
- Giardia tanýsýný objektif olarak koymak zordur. Klinikte aðýrlýklý þüphe var iken deneme tedavisi de bir yöntemdir.
Medikal tedaviler
- Sývý kaybýnýn yerine konmasý.
- Kafein içeren sývýlardan kaçýnýlmasý gerekir.
- Birkaç gün sütten uzak durulmasý faydalýdýr.
Metranidazol 3x500 mg 5- 7 gün verilir. aðýzda demir yalamýþ gibi tat, bulantý kusma gibi yan etkiler olabilir. alkol alanlarda disülfüram benzeri yan etki yapacaðýndan bu ilaç alýndýðý sürece alkol alýnmamalýdýr. idrarý koyuya boyayabilir.
Metronidazol tedavisi %80 ile 95 i baþarýlýdýr. Günde üç kere 5-7 gün boyunca verilmelidir.
Ýlacýn yetkileri bulantý, kusma baþaðrýsý, aðýz kuruluðu, aðýzda metalik tat,
idrarý siyah ve kahverengi, kýrmýzý kahverengi renge boyanmasý olarak
sayýlabiblir. Alkol alanlarda metronidazol bulantý, kusma yapabilir. Dolayýsý
ilaç alýndýðý süre boyunca alkoll býrakmak gerekir.
Qinacrine %90 etkilidir. Beþ gün boyunca verilir. Yan etki olarak bulantý, kusma, gözlerde sararma, koyu idrar ve döküntü yapabilir.
Nitazoxanide: sývý þeklinde mevcuttur, yemekle beraber alýnýr. Yan etki olarak mide aðrýsý, diyare, bulantý, kusma yapabilir.
Giardiasis olan gebe kadýnlarýn tedavisi
Dehidratasyon aðýz yoluyla kapatýlabiliyor ise, tedavi gebeliðin sonuna býrakýlabilir. Ýlaç gerekiyor ise paromomisin kullanabilir ancak daha az etkilidir. Metronidazol özel kullanma ihtiyaç kalýrsa 2. Ve 3. Trimesterde tercih edilmelidir. Normal kiþilerde giardiatedavisi %100 baþarýlý olur. Tedavide baþarýsýzlýk, genellikle ilaca uyumsuzluki reenfeksiyon, dirençli türler , immun sistem sorunlarý olduðu durumlarda görülür. Dirençli tiplerde daha deðiþik bir tedavi seçeneði kullanýlmalýdýr. Giardia laktoz intoleransýna sebep olabilir bu kiþilerde birkaç hafta sürebilir. Dolayýsýyla tedavi geçersiz gibi zannedilebilir veya baþarýsýz zannedilebilir. Bu yüzden yanlýþ yorumlamamak için bir kaç hafta sütten uzak durarak takip etmekte fayda vardýr. Ýmmun sistemi zayýf olanlarda kiþilerde kronik giardia hastalýðý geliþebilir. Bu durumda malabsorbsiyon veya malnütrisyon hasta da geliþebilir.
Proflaksi, önleme
Giriþ
Etyoloji, Sebepler, Risk Faktörleri
Kimlere Bulaþýr?
- Bakým merkezlerinde yaþayanlar
- Yabancý ülkelere seyahat edenler
- Hijyenik su tüketimi olmayan toplumlar
- Homoseksüeller
Patogenez
Semptom ve Yakýnmalar
Klinik olarak giardia, kendini deðiþik þekillerde gösterebilir bazý kiþiler herhangi bir yakýnma göstermeden sadece taþýyýcý olarak kalabilirler ve bunlar dýþkýlarýndaki kist saçmaya devam edebilirler. Böylece baþka insanlar için kaynak oluþtururlar. Diðer bazý kiþilerde akut veya kronik olarak ishal oluþturabilir. Kistler yutulduktan 1 2 hafta sonrasýnda bu ishaller geliþir.
Akut diyare
Birkaç hafta sürebilir. Çok miktarda ve sulu þekilde olur. Erken dönemde bu þekildedir daha sonra yaðlý, kötü kokulu ve klozetde yüzer tarzda olabilir. Ýþtahsýzlýk, kilo kaybý eþlik edebilir. Karýn þiþkinliði, karýn kamplarý, aþýrý gaz, sülfür kokulu geðirmeler olabilir. Çok nadiren bulantý, kusma, ateþ döküntü ve kabýzlýk da yapabilir.
Kronik ishal
Kronik ishalde dýþký yaðlý, kötü kokulu, sarýmtýrak
olur. Dýþký ishal ile kabýzlýk arasýnda deðiþken olabilir. Yemeklerden sonra
karýn kramplarý görülebilir. Nadiren baþ aðrýsý eklenebilir. Kilo kaybý
olabilir.
- Yakýnmasýz olabilirler
- Hafif veya ciddi ishal
- Gaz, þiþkilik, patlar tarzda yellenme ve karýn gurultusu
- Nadiren ateþ
- Nadiren kronik ishal ve kilo kaybý görülebilir.
- nadiren kabýzlýkta olabilir veya ishal kabýzlýk dönüþümlü olabilir.
Laboratuvar testleri, özel testler
- Mikroskobik dýþký inceleme testi: Parazitin dýþkýnýn mikroskopik incelenemesinde hareketli trofozit formu veya kist formunun görülmesi. Taný koymanýn en sýk yolu giardia kistlerinin görülmesidir %50-70 oranýnda görülebilir. Eðer üç ardýþýk dýþký incelemesi yapýlacak olursa bu oran %90 lara çýkar dolayýsýyla birden fazla örnek alýnmasý önerilmektedir.
- ELÝSA testi giardia antijenleri gösterilebilir.
- Jelatin kapsül yutturma; bir ucunda ip olan jelatin kapsul yutturulur. 5 saat sonra ipi çekilerek aðýzdan geri çýkarýlýr. Jelatin jel serum fizyolojik içinde çalkalanýr ve haraketli trofozitler mikroskopla görülmeye çalýþýlýr.
- duodenal aspirasyon veya endoskopi ile duodenal biyopside zor vakalarda yardýmcý olabilir.
- Giardia tanýsýný objektif olarak koymak zordur. Klinikte aðýrlýklý þüphe var iken deneme tedavisi de bir yöntemdir.
Medikal tedaviler, ilaçlar, ilaç dýþý tedavi önerileri
- Sývý kaybýnýn yerine konmasý.
- Kafein içeren sývýlardan kaçýnýlmasý gerekir.
- Birkaç gün sütten uzak durulmasý faydalýdýr.
Metranidazol 3x500 mg 5- 7 gün verilir. aðýzda demir yalamýþ gibi tat, bulantý kusma gibi yan etkiler olabilir. alkol alanlarda disülfüram benzeri yan etki yapacaðýndan bu ilaç alýndýðý sürece alkol alýnmamalýdýr. idrarý koyuya boyayabilir.
Metronidazol tedavisi %80 ile 95 i baþarýlýdýr. Günde üç kere 5-7 gün boyunca verilmelidir.
Ýlacýn yetkileri bulantý, kusma baþaðrýsý, aðýz kuruluðu, aðýzda metalik tat,
idrarý siyah ve kahverengi, kýrmýzý kahverengi renge boyanmasý olarak
sayýlabiblir. Alkol alanlarda metronidazol bulantý, kusma yapabilir. Dolayýsý
ilaç alýndýðý süre boyunca alkoll býrakmak gerekir.
Qinacrine %90 etkilidir. Beþ gün boyunca verilir. Yan etki olarak bulantý, kusma, gözlerde sararma, koyu idrar ve döküntü yapabilir.
Nitazoxanide: sývý þeklinde mevcuttur, yemekle beraber alýnýr. Yan etki olarak mide aðrýsý, diyare, bulantý, kusma yapabilir.
Giardiasis olan gebe kadýnlarýn tedavisi
Dehidratasyon aðýz yoluyla kapatýlabiliyor ise, tedavi gebeliðin sonuna býrakýlabilir. Ýlaç gerekiyor ise paromomisin kullanabilir ancak daha az etkilidir. Metronidazol özel kullanma ihtiyaç kalýrsa 2. Ve 3. Trimesterde tercih edilmelidir. Normal kiþilerde giardiatedavisi %100 baþarýlý olur. Tedavide baþarýsýzlýk, genellikle ilaca uyumsuzluki reenfeksiyon, dirençli türler , immun sistem sorunlarý olduðu durumlarda görülür. Dirençli tiplerde daha deðiþik bir tedavi seçeneði kullanýlmalýdýr. Giardia laktoz intoleransýna sebep olabilir bu kiþilerde birkaç hafta sürebilir. Dolayýsýyla tedavi geçersiz gibi zannedilebilir veya baþarýsýz zannedilebilir. Bu yüzden yanlýþ yorumlamamak için bir kaç hafta sütten uzak durarak takip etmekte fayda vardýr. Ýmmun sistemi zayýf olanlarda kiþilerde kronik giardia hastalýðý geliþebilir. Bu durumda malabsorbsiyon veya malnütrisyon hasta da geliþebilir.
Proflaksi, Onleme, Aþýlar, Serum tedavileri
Ýlgili Kelimeler Listesi: giardiasis, giardia nedir, giardia belirtileri, giardia tanýsý, giardia tedavisi, malabsorbsiyon, bakteriyal aþýrý çoðalma, ishal, akut ishal, kronik ishal
Not:  Aþaðýdaki mavi linklerden ilgili kelimeler için tek týkla site içi arama yapabilirsiniz..


