Meme Kanseri
Akciðer Kanseri
Serviks Kanseri
Kalýn Barsak kanseri
Prostat Kanseri
Mesane Kanseri
Melanom

Ne var ki diyeti ve diðer çevresel faktörleri tamamen kontrol altýna       aldýðýmýzý var saysak bile, kanserden tamamen uzak olmamýz mümkün       deðildir. Çünkü ilerleyen yaþla birlikte hücrelerdeki çoðalmayý kontrol       eden mekanizmalar zayýflamakta, dahasý o güne dek yapýlmýþ olan hücresel       hatalar da birikmektedir. Hiç bir þikayeti olmayan saðlýklý bireylerde       kanser taramasý yapýlarak etrafa yayýlmadan hastalýðý erken evrede       yakalamaya çalýþýlmaktadýr. Bu sayede hastalýk daha kolay tedavi       edilebilecektir.
Aþaðýda ABD’nin Ulusal Kanser Enstitüsü’nün kanser taramasý önerileri       özetlenmiþtir.

1.Meme Kanseri:[Baþa       Dön]

Kendi kendine meme muayenesi: 20 yaþýndan baþlayarak her ay yapýlmasý       önerilir.
Klinik meme muayenesi: 20-40 yaþ arasý 2-3 yýlda bir, 40 yaþ üzerindeki       kadýnlarda ise her yýl doktor tarafýndan yapýlmasý önerilir.
Mammografi (meme rontgeni): 50 yaþ üzerindeki kadýnlarda yýlda bir       yapýlmasý önerilirken, 40-50 yaþ arasýndaki kadýnlarda meme dokusu daha       yoðun olduðu için þüpheli kitleleri gösterme baþarýsý daha düþüktür. Bu       yaþlar arasýnda yapýlýp yapýlmayacaðý, yapýlacaksa da hangi sýklýkta       yapýmasý gerektiði tartýþmalýdýr. Amerikan Kanser Cemiyeti mammografi       çekimlerinin 40 yaþýnda baþlamasýný ve her yýl tekrarlanmasýný       önermektedir.
Ultrason: Tek baþýna bir tarama testi deðildir. Gerekli görüldüðünde diðer       testlere eklenmelidir.
Meme MR’ý: Ailesinde meme kanseri olan, yüksek riskli kiþilerde faydalý       olduðu düþünülmektedir. Bu kiþilerde tarama testi olarak kullanýmýný       inceleyen çalýþmalar devam etmektedir.
Doku Örneklemesi: Yukarýdaki yöntemlerde herhangi bir anormallik       saptanýrsa ya da bir þüphe oluþmuþsa uygulanýr. Mikroskop altýnda       incelenmek üzere meme dokusundan hücreler alýnmasýdýr. Doku örneklemesi       için üç yöntem kullanýlmaktadýr. Bunlar; ince iðne aspirasyonu, meme ucu       aspirasyonu ve duktal lavajdýr.

2.Akciðer Kanseri[Baþa Dön]
Göðüs Grafisi: X ýþýný ile göðüs kafesindeki organlarýn ve kemiklerin       görüntülenmesidir.
Balgam Sitolojisi: Balgam örneðinin mikroskop altýnda incelenmesiyle       kanser hücrelerinin araþtýrýlmasýdýr.
Spiral Bilgisayarlý Tomografi Görüntülemesi: X ýþýný makinesine baðlanmýþ       bir bilgisayar yardýmýyla görüntüler elde edilmektedir.

3.Serviks Kanseri:[Baþa Dön]

Amerikan Kanser Cemiyetinin önerileri þunlardýr:
Ýlk cinsel iliþkiden itibaren ilk 3 yýl içinde veya en geç 21 yaþýnda       serviks kanseri tarama testlerine baþlanmalýdýr. Her yýl kadýn doðum       muayenesi ve Pap testi yapýlmalýdýr.
30 yaþýndan sonra peþpeþe yapýlan son 3 tarama normal bulunmuþsa tarama       arlýklarý 2-3 yýlda bire çýkartýlabilir. Eðer anne karnýndayken       dietilstilbesterol (DES) kullanýlmýssa, HIV infeksiyonu varsa, veya organ       nakli, kemoterapi tedavisi yada uzun süreli kortizon içeren ilaçlar       kullanmasý nedeniyle baðýþýklýk sistemi baskýlanmýþsa kontrollere yýllýk       devam edilir.
30 yaþ üstü ve normal sonuçlarý olan kiþiler için diðer bir öneride 3       yýlde bir yapýlacak olan Pap testi ve HPV-DNA testidir.
70 yaþ ve üstü kadýnlarda son yapýlan Pap testlerinden 3 veya daha fazlasý       veya peþpeþe yapýlan testlerden 10 tanesi birden normal gelirse serviks       kanseri için tarama sonlandýrýlabilinir. Yukarýda belirtildiði gibi       baðýþýklýk sistemini baskýlanmýþ hastalarda tarama yýllýk olarak devam       etmelidir.
Histerektomi (rahmin rahim aðzý ile birlikte tamamen alýnmasý) ameliyatý       olan hastalarda tarama yapýlmayabilinir.

4.Kalýn Barsak Kanseri:[Baþa Dön]

Kalýn barsak kanseri taramasýnda 5 test kullanýlabilir. Bunlarýn baþarý       oranlarý birbirine eþittir.
a. Dýþkýda gizli kan aranmasý: Dýþkýda sadece mikroskopla görülebilen       kanamalarý bu test saptayabilir. Farklý günlerde alýnan 3 dýþký örneði       test edilir. Yýlda bir tekrarlanýr.
b. Sigmoidoskopi: Makattan ince ýþýklý bir tüple girilip kalýn barsaklarýn       bir kýsmýnýn incelenmesidir. Eðer þüphelenilen bir bölge, polip, ülser,       v.b. görülürse ayný zamanda biyopsi yapýlmasýna da olanak saðlar. 5 yýlda       bir tekrarlanmalýdýr.
c. Sigmoidoskopi ve yýllýk dýþkýda gizli kan incelenmesinin birlikte       yapýlmasý.
d. Baryumlu kolon grafisi: Makattan özel bir ilaç verildikten sonra       çekilen rontgenlerdir. 5 yýlda bir tekrarlanmalýdýr.
e. Kolonoskopi: Makattan ince ýþýklý bir tüple girilip tüm kalýn barsak       incelenir. Eðer þüphelenilen bir bölge, polip, ülser, v.b. görülürse ayný       zamanda biyopsi yapýlmasýna da olanak saðlar. 50 yaþ ve üzerindeki       kiþilerde mutlaka yapýlmasý gerektiði bildirilmekle birlikte hangi       sýklýkta yapýlacaðý tartýþýlmaktadýr. Daha önceleri sonuçlarýn tamamen       normal olduðu kiþilerde 5 yýlda bir yapýlmasý önerilirken Amerikan Kanser       Cemiyetinin son önerisi 10 yýlda bir tekrarlanmasýdýr. 50 yaþýndan       itibaren kadýn ve erkeklerde bu tarama testlerinden birinin yapýlmasý       önerilmektedir. Bu testlerden herhangi birisi þüpheli çýkarsa mutlaka       kolonoskopi yapýlmalýdýr.
Rektal tuþe: Makattan parmakta muayenedir. 40 yaþ üzerindeki kiþilerde her       yýl yapýlmalýdýr. Sadece bu yöntem tarama için tek baþýna yeterli       deðildir. Aþagýda belirtilen risk faktörlerine sahip olan kiþiler kalýn       barsak kanserine yakalanma olasýlýklarý yüksektir. Bu nedenle tarama       testlerini yaptýrmaya daha erken yaþlarda baþlayabilirler ve daha sýk       yaptýrmalarý gerekebilir.
Daha önce adenomatöz polip veya kolorektal kanser tanýsý alanlar
Ailesinde yoðun kolorektal kanser veya polip görülenler (1. derece       akrabalardan -anne, baba, kardeþ yada çocuklar- birinde 60 yaþýndan daha       erken yaþta veya 2. derece akrabalardan ikisinde herhangi bir yaþta       kolorektal kanser veya polip olmasý)
Kronik inflamatuvar barsak hastalýðý tanýsý olanlar
Ailevi adenomatöz poliposis veya herediter non-poliposis koli gibi genetik       geçiþli kolorektal kanser hastalýklarýn ailede görülmesi
Virtual Kolonoskopi: Bilgisayarlý tomografi ile kolonun görüntülenmesidir.
DNA Gaita Testi: Gaita hücrelerindeki DNA incelenir. Buradaki genetik       deðiþiklikler kolorektal kanserin iþareti olabilir.

5.Prostat Kanseri:[Baþa Dön]
Parmakla Rektal Muayene: Doktor parmaðýyla rektumun alt tarafýndan       prostatý muayene eder. 50 yaþýndan sonra yýlda bir kere, eðer risk       faktörleri varsa 40 yaþýndan itibaren yýlda bir kere yapýlmalýdýr
Prostat Spesifik Antijen (PSA) Testi: Bu test ile kandaki prostat spesifik       antijen miktarý ölçülür. Prostat spesifik antijenin kanda artmýþ miktarda       bulunabileceði durumlar prostat kanseri, prostatýn inflamasyonu ya da       enfeksiyonu ve benign prostat hiperplazisidir (prostatýn iyi huylu       büyümesi). PSA testi 50 yaþýndan sonra yýlda bir kere uygulanmalýdýr. Eðer       risk faktörleri varsa 40 yaþýndan itibaren yýlda bir kere uygulanmalýdýr.       Serbest PSA’nýn total PSA’ya oraný kanser ihtimali yönünden bilgi       verebilmektedir.

6.Mesane Kanseri:[Baþa Dön]

Tam Ýdrar Testi: Hematüri idrarda kýrmýzý kan hücrelerinin olmasýdýr.       Mikroskop altýnda incelenerek ya da strip ile idrarda kýrmýzý kan       hücrelerinin olup olmadýðýna bakýlýr.
Ýdrar Sitolojisi: Mikroskop altýnda idrarýn incelenmesidir. Anormal       hücreler araþtýrýlýr.
Sistoskopi: Ýnce ýþýklý bir tüp üretradan geçerek mesanenin içine sokulur.       Mesane görüntülenmiþ olunur. Doku örneði de alýnabilir.

7.Melanom(cilt       kanseri):[Baþa Dön]

Deri Muayenesi: Doktor veya kiþinin       kendisi tarafýndan çýplak gözle yapýlan muayenedir. Þüpheli bir alan varsa       biopsi alýnýr ve mikroskop altýnda kanser hücreleri araþtýrýlýr.
Risk faktörleri bulunan kiþilerin doktorlarýna danýþarak tarama       yöntemlerine belirtilen yaþlardan daha erken baþlamalarý       gerekebilmektedir.

Kaynaklar:[Baþa Dön]
www.cancer.gov/cancertopics/pdq/prevension
www.cancer.gov/cancertopics/pdq/screening
www.cancer.org/docroot/home/index.asp
The Cancer Council
www.firstvisitivf.org/content/dan_braun.htm
Mayo Clinic
Smoke Free Society
The Breast Health Center
The Breast Center of Northwest Arkansas
Evergreen Surgical Clinic
South Coast Medical Center

Meme Kanseri
Akciðer Kanseri
Serviks Kanseri
Kalýn Barsak kanseri
Prostat Kanseri
Mesane Kanseri
Melanom

Ne var ki diyeti ve diðer çevresel faktörleri tamamen kontrol altýna       aldýðýmýzý var saysak bile, kanserden tamamen uzak olmamýz mümkün       deðildir. Çünkü ilerleyen yaþla birlikte hücrelerdeki çoðalmayý kontrol       eden mekanizmalar zayýflamakta, dahasý o güne dek yapýlmýþ olan hücresel       hatalar da birikmektedir. Hiç bir þikayeti olmayan saðlýklý bireylerde       kanser taramasý yapýlarak etrafa yayýlmadan hastalýðý erken evrede       yakalamaya çalýþýlmaktadýr. Bu sayede hastalýk daha kolay tedavi       edilebilecektir.
Aþaðýda ABD’nin Ulusal Kanser Enstitüsü’nün kanser taramasý önerileri       özetlenmiþtir.

1.Meme Kanseri:[Baþa       Dön]

Kendi kendine meme muayenesi: 20 yaþýndan baþlayarak her ay yapýlmasý       önerilir.
Klinik meme muayenesi: 20-40 yaþ arasý 2-3 yýlda bir, 40 yaþ üzerindeki       kadýnlarda ise her yýl doktor tarafýndan yapýlmasý önerilir.
Mammografi (meme rontgeni): 50 yaþ üzerindeki kadýnlarda yýlda bir       yapýlmasý önerilirken, 40-50 yaþ arasýndaki kadýnlarda meme dokusu daha       yoðun olduðu için þüpheli kitleleri gösterme baþarýsý daha düþüktür. Bu       yaþlar arasýnda yapýlýp yapýlmayacaðý, yapýlacaksa da hangi sýklýkta       yapýmasý gerektiði tartýþmalýdýr. Amerikan Kanser Cemiyeti mammografi       çekimlerinin 40 yaþýnda baþlamasýný ve her yýl tekrarlanmasýný       önermektedir.
Ultrason: Tek baþýna bir tarama testi deðildir. Gerekli görüldüðünde diðer       testlere eklenmelidir.
Meme MR’ý: Ailesinde meme kanseri olan, yüksek riskli kiþilerde faydalý       olduðu düþünülmektedir. Bu kiþilerde tarama testi olarak kullanýmýný       inceleyen çalýþmalar devam etmektedir.
Doku Örneklemesi: Yukarýdaki yöntemlerde herhangi bir anormallik       saptanýrsa ya da bir þüphe oluþmuþsa uygulanýr. Mikroskop altýnda       incelenmek üzere meme dokusundan hücreler alýnmasýdýr. Doku örneklemesi       için üç yöntem kullanýlmaktadýr. Bunlar; ince iðne aspirasyonu, meme ucu       aspirasyonu ve duktal lavajdýr.

2.Akciðer Kanseri[Baþa Dön]
Göðüs Grafisi: X ýþýný ile göðüs kafesindeki organlarýn ve kemiklerin       görüntülenmesidir.
Balgam Sitolojisi: Balgam örneðinin mikroskop altýnda incelenmesiyle       kanser hücrelerinin araþtýrýlmasýdýr.
Spiral Bilgisayarlý Tomografi Görüntülemesi: X ýþýný makinesine baðlanmýþ       bir bilgisayar yardýmýyla görüntüler elde edilmektedir.

3.Serviks Kanseri:[Baþa Dön]

Amerikan Kanser Cemiyetinin önerileri þunlardýr:
Ýlk cinsel iliþkiden itibaren ilk 3 yýl içinde veya en geç 21 yaþýnda       serviks kanseri tarama testlerine baþlanmalýdýr. Her yýl kadýn doðum       muayenesi ve Pap testi yapýlmalýdýr.
30 yaþýndan sonra peþpeþe yapýlan son 3 tarama normal bulunmuþsa tarama       arlýklarý 2-3 yýlda bire çýkartýlabilir. Eðer anne karnýndayken       dietilstilbesterol (DES) kullanýlmýssa, HIV infeksiyonu varsa, veya organ       nakli, kemoterapi tedavisi yada uzun süreli kortizon içeren ilaçlar       kullanmasý nedeniyle baðýþýklýk sistemi baskýlanmýþsa kontrollere yýllýk       devam edilir.
30 yaþ üstü ve normal sonuçlarý olan kiþiler için diðer bir öneride 3       yýlde bir yapýlacak olan Pap testi ve HPV-DNA testidir.
70 yaþ ve üstü kadýnlarda son yapýlan Pap testlerinden 3 veya daha fazlasý       veya peþpeþe yapýlan testlerden 10 tanesi birden normal gelirse serviks       kanseri için tarama sonlandýrýlabilinir. Yukarýda belirtildiði gibi       baðýþýklýk sistemini baskýlanmýþ hastalarda tarama yýllýk olarak devam       etmelidir.
Histerektomi (rahmin rahim aðzý ile birlikte tamamen alýnmasý) ameliyatý       olan hastalarda tarama yapýlmayabilinir.

4.Kalýn Barsak Kanseri:[Baþa Dön]

Kalýn barsak kanseri taramasýnda 5 test kullanýlabilir. Bunlarýn baþarý       oranlarý birbirine eþittir.
a. Dýþkýda gizli kan aranmasý: Dýþkýda sadece mikroskopla görülebilen       kanamalarý bu test saptayabilir. Farklý günlerde alýnan 3 dýþký örneði       test edilir. Yýlda bir tekrarlanýr.
b. Sigmoidoskopi: Makattan ince ýþýklý bir tüple girilip kalýn barsaklarýn       bir kýsmýnýn incelenmesidir. Eðer þüphelenilen bir bölge, polip, ülser,       v.b. görülürse ayný zamanda biyopsi yapýlmasýna da olanak saðlar. 5 yýlda       bir tekrarlanmalýdýr.
c. Sigmoidoskopi ve yýllýk dýþkýda gizli kan incelenmesinin birlikte       yapýlmasý.
d. Baryumlu kolon grafisi: Makattan özel bir ilaç verildikten sonra       çekilen rontgenlerdir. 5 yýlda bir tekrarlanmalýdýr.
e. Kolonoskopi: Makattan ince ýþýklý bir tüple girilip tüm kalýn barsak       incelenir. Eðer þüphelenilen bir bölge, polip, ülser, v.b. görülürse ayný       zamanda biyopsi yapýlmasýna da olanak saðlar. 50 yaþ ve üzerindeki       kiþilerde mutlaka yapýlmasý gerektiði bildirilmekle birlikte hangi       sýklýkta yapýlacaðý tartýþýlmaktadýr. Daha önceleri sonuçlarýn tamamen       normal olduðu kiþilerde 5 yýlda bir yapýlmasý önerilirken Amerikan Kanser       Cemiyetinin son önerisi 10 yýlda bir tekrarlanmasýdýr. 50 yaþýndan       itibaren kadýn ve erkeklerde bu tarama testlerinden birinin yapýlmasý       önerilmektedir. Bu testlerden herhangi birisi þüpheli çýkarsa mutlaka       kolonoskopi yapýlmalýdýr.
Rektal tuþe: Makattan parmakta muayenedir. 40 yaþ üzerindeki kiþilerde her       yýl yapýlmalýdýr. Sadece bu yöntem tarama için tek baþýna yeterli       deðildir. Aþagýda belirtilen risk faktörlerine sahip olan kiþiler kalýn       barsak kanserine yakalanma olasýlýklarý yüksektir. Bu nedenle tarama       testlerini yaptýrmaya daha erken yaþlarda baþlayabilirler ve daha sýk       yaptýrmalarý gerekebilir.
Daha önce adenomatöz polip veya kolorektal kanser tanýsý alanlar
Ailesinde yoðun kolorektal kanser veya polip görülenler (1. derece       akrabalardan -anne, baba, kardeþ yada çocuklar- birinde 60 yaþýndan daha       erken yaþta veya 2. derece akrabalardan ikisinde herhangi bir yaþta       kolorektal kanser veya polip olmasý)
Kronik inflamatuvar barsak hastalýðý tanýsý olanlar
Ailevi adenomatöz poliposis veya herediter non-poliposis koli gibi genetik       geçiþli kolorektal kanser hastalýklarýn ailede görülmesi
Virtual Kolonoskopi: Bilgisayarlý tomografi ile kolonun görüntülenmesidir.
DNA Gaita Testi: Gaita hücrelerindeki DNA incelenir. Buradaki genetik       deðiþiklikler kolorektal kanserin iþareti olabilir.

5.Prostat Kanseri:[Baþa Dön]
Parmakla Rektal Muayene: Doktor parmaðýyla rektumun alt tarafýndan       prostatý muayene eder. 50 yaþýndan sonra yýlda bir kere, eðer risk       faktörleri varsa 40 yaþýndan itibaren yýlda bir kere yapýlmalýdýr
Prostat Spesifik Antijen (PSA) Testi: Bu test ile kandaki prostat spesifik       antijen miktarý ölçülür. Prostat spesifik antijenin kanda artmýþ miktarda       bulunabileceði durumlar prostat kanseri, prostatýn inflamasyonu ya da       enfeksiyonu ve benign prostat hiperplazisidir (prostatýn iyi huylu       büyümesi). PSA testi 50 yaþýndan sonra yýlda bir kere uygulanmalýdýr. Eðer       risk faktörleri varsa 40 yaþýndan itibaren yýlda bir kere uygulanmalýdýr.       Serbest PSA’nýn total PSA’ya oraný kanser ihtimali yönünden bilgi       verebilmektedir.

6.Mesane Kanseri:[Baþa Dön]

Tam Ýdrar Testi: Hematüri idrarda kýrmýzý kan hücrelerinin olmasýdýr.       Mikroskop altýnda incelenerek ya da strip ile idrarda kýrmýzý kan       hücrelerinin olup olmadýðýna bakýlýr.
Ýdrar Sitolojisi: Mikroskop altýnda idrarýn incelenmesidir. Anormal       hücreler araþtýrýlýr.
Sistoskopi: Ýnce ýþýklý bir tüp üretradan geçerek mesanenin içine sokulur.       Mesane görüntülenmiþ olunur. Doku örneði de alýnabilir.

7.Melanom(cilt       kanseri):[Baþa Dön]

Deri Muayenesi: Doktor veya kiþinin       kendisi tarafýndan çýplak gözle yapýlan muayenedir. Þüpheli bir alan varsa       biopsi alýnýr ve mikroskop altýnda kanser hücreleri araþtýrýlýr.
Risk faktörleri bulunan kiþilerin doktorlarýna danýþarak tarama       yöntemlerine belirtilen yaþlardan daha erken baþlamalarý       gerekebilmektedir.

Kaynaklar:[Baþa Dön]
www.cancer.gov/cancertopics/pdq/prevension
www.cancer.gov/cancertopics/pdq/screening
www.cancer.org/docroot/home/index.asp
The Cancer Council
www.firstvisitivf.org/content/dan_braun.htm
Mayo Clinic
Smoke Free Society
The Breast Health Center
The Breast Center of Northwest Arkansas
Evergreen Surgical Clinic
South Coast Medical Center