Genel Bilgiler
Allerjik rinit (allerjik nezle) nedir?
Bir ya da birden fazla allerjene karþý duyarlýlýðý olan bir kimsede, allerjen ile karþýlaþma halinde burunda baþlýca akýntý, aksýrýk, kaþýntý ve týkanýklýk þeklinde yakýnmalarýn oluþtuðu hastalýk tablosu allerjik nezle olarak tanýmlanýr. Hastalýðýn isminden de anlaþýlacaðý gibi kiþinin bir allerjene duyarlý olmasý ve bu allerjen ile karþýlaþmanýn o kiþide nezle yakýnmalarý oluþturmasý gerekir. Burunda akýntý, aksýrýk, kaþýntý ve týkanma her türlü nezle(rinit)’nin bulgusu olabilir. Nezlesi olan bir kiþide allerjik nezle teþhisinin konulabilmesi için hem duyarlý olunan (allerjik olunan) bir madde gösterilmesi hem de duyarlý olunan allerjenin nezle yakýnmalarýna yol açtýðýnýn gösterilmesi gerekir. Aksi durumda allerjik nezle tanýsý konamaz.
Allerjik nezle sýk görülen bir hastalýk mýdýr?
Evet. Her yaþ grubunda en sýk görülen kronik (müzmin) hastalýklardan biridir. Ülkeden ülkeye deðiþmekle birlikte toplumlarda allerjik nezle görülme sýklýðýnýn %10 ile %25 arasýnda deðiþtiði tahmin edilmektedir. Genel olarak batý ülkelerinde bu oran doðu ülkelerinden daha yüksektir. Ülkemizdeki araþtýrmalar bu oranýn batý ülkeleri kadar yüksek olmasa bile doðu ülkelerinden fazla olduðunu göstermiþtir.
Allerjik nezle neden önemlidir?
Allerjik nezle burunda neden olduðu yakýnmalar ile iþ yada okul baþarýsýnýn düþmesi, dikkat daðýnýklýðý, konsantrasyon bozukluðu, uyku bozukluklarý gibi yakýnmalar ile yaþam kalitesinde bozulmalara yol açabilir. Ayrýca sinüzit, orta kulak iltihabý ve astým hastalýðýnýn kötüleþmesi gibi etkileri de olabilir.
Mevcut tedaviler hastalýðý kontrol altýnda tutarak hasta kiþinin saðlýklý kiþiler kadar kaliteli yaþam sürmesine olanak saðlar. Ancak allerjik nezleyi kür eden (tamamen ortadan kaldýran) bir tedavi þekli henüz mevcut deðildir.
Allerjik nezle nasýl tedavi edilir?
Allejik nezle tedavisi kabaca üç aþamada incelenebilir. Ýlk aþama tüm allerjik hastalýklarda olduðu gibi allerjenden sakýnmadýr. Hastanýn ilk aþamada hangi maddeye karþý allerjisi varsa o maddeden nasýl kaçýnacaðýný öðrenmesi ve o önlemleri almasý gerekir. Allerjenden sakýnma yakýnmalarýn oluþmasýný büyük oranda kontrol edebilirse de her zaman bunu baþarmak mümkün deðildir. Bu takdirde yakýnmalarýn düzenli veya gerektikçe kullanýlan deðiþik ilaçlar ile kontrol altýnda alýnmasý gerekir. Hekimler hastalýðýn þiddeti, hasta yaþý, kolay kullanýlabilirliði ve maliyet gibi faktörlerin göz önünde tutarak her hasta için özgün tedaviler önerirler. Hem allerjen den sakýnma hem de ilaç tedavilerini önerilen þekilde uygulamasý ile hastalarýn büyük çoðunluðunda yakýnmalar giderilebilir ve hastanýn yaþam kalitesi arttýrýlabilir. Ýlk iki aþama tedavileri uygulamasýna karþýn yeterli yararý görmeyen küçük bir hasta grubunda ise, hastalarýn çoðunlukla “aþý” olarak andýklarý, immünoterapi tedavisi uygulanabilir. Ýmmünoterapi tedavisinde hastaya duyarlý olduðu allerjen giderek artan dozlarda verilerek baðýþýklýk sisteminde verilen tepkilerin azaltýlmasý amaçlanýr. Bu tedavi biçimi genelde hastalýk kontrolüni arttýrsa bile kür edemez (ortadan kaldýramaz). Ýmmünoterapi yapýlma kararý ve nasýl yapýlacaðý konu hakkýnda uzmanlýk(ihtisas) eðitimi almýþ allerjistler tarafýndan verilmelidir.