Genel Bilgiler

Giriş

Herbal ilaçlar, bitkisel ilaçlar, aktar ilaçlarý ve karaciðer

Karaciðerin bir çok görevi vardýr. Vücudumuz için önemli bir organdýr ve korumak gerekir. bazý görevleri þunlardýr:

• Vücuda giren her türlü kimyasal, petrol  ürünleri, gýda katkýlarý, çözücüler ve fazlalýk olan hormonlarýn bertaraf edilmesi.

• Antikor yapýmý, kompleman yapýmý, vitamin depolanmasý,

• Kan þekeri düzenlenmesi,

• Pýhtýlaþma faktörlerinin yapýlmasý

Belli baþlý karaciðer fonksiyonlarý arasýndadýr. Karaciðer rahatsýzlýðý çok kolayca gözden kaçabilir. Çünkü yakýnmalarýn birçoðu karaciðer için en son düþünülecek þeylerdir. Baþarýsý, asabiyet, halsizlik, aðrýlar, hazýmsýzlýk, þiþkinlik, kabýzlýk, hormonal bozukluklar, PMS ve adet düzensizlikleri sadece bir kaç örnektir.

Siroz karaciðerinde, yapýsal deðiþikler olmaktadýr. Bu yüzden, karaciðer içerisinden daha az kan geçmektedir. Karaciðere gelerek bertaraf edilmesi gereken toksik maddeleri taþýyan kan karaciðer dýþýna yöneldiðinden dolayý bu toksinler direkt kana karýþmaktadýr.

Ýyi haber, karaciðerde siroz geliþse dahi, karaciðer büyük oranda kendini yenileme yeteneðine sahiptir. Baþka bir iyi haber ise, bitkiler buna yardým eder. Almanya ve Amerika da yapýlan bilimsel çalýþmalar ile

karaciðere faydasý olduðu gösterilen bitkiler þunlardýr:

• dandelion (hindiba otu, karahindiba otu, siðil otu)

• burdock (dulavratotu)

• chamomile (sarý papatya, öküz gözü )

• licorice (meyankökü)

• milk thistle (Boða dikeni veya Meryemana dikeni)

• ginger (zencefil)

• garlic (sarýmsak)

• fennel (rezene, padiþah otu) - alkole baðlý  karaciðer hasarýný azaltmada etkilidir.

• Artichoke (enginar)

• rosamary (Biberiye)

• üzüm  yapraðý

Bu bitkiler karaciðere olan hasarý iyileþtirebilir ve daha ileri yýkýmlardan koruyabilir. Bilimsel çalýþmalarda bu bitkileri kullanan kiþilerde özellikle sindirim problemleri bir iki hafta içerisinde geçmeye baþlamýþ yine bir iki hafta içerisinde, kiþiler kendilerini iyi hissetmiþ ve iþtahlarý artmýþtýr. Bilimsel araþtýrmalar esnasýnda, en etkileyici olanlar, milk thistle (Boða dikeni veya Meryemana dikeni) ile yapýlanlardýr. Bu bitki içerisindeki slymarin ve flavanoidler karaciðerin hasarlarýnda koruyucu bulunmuþtur. Özellikle flavanoidler, antioksidan etkileri sayesinde karaciðer hasarýn engellemektedir. Flavanoidler, antioksidan etki açýsýndan, vitamin E den daha güçlüdür. Zencefil ve  sarýmsak da ayný þekilde güçlü antioksidan etkiye sahiptir.

Karaciðerin fonksiyonlarýný düzeltici etkisi olan flavanoidler,  biberiye ve  üzüm yapraklarýnda da bulunur. Tüm bu bitkiler, karaciðeri koruduklarý gibi, karaciðerce salgýlanan faydalý enzimlerin yapýmýný kolaylaþtýrmakta ve böylece karaciðer görevlerine daha iyi yapabilmektedir.

Antioksidanlarýn karaciðeri koruduðu en önemli nokta aðýr metallere karþýdýr. Hem çevremizden, hem gýdalardan oldukça yoðun bir þekilde aðýr metallere maruz kalmaktayýz. Amerikada yýlda 600 000 ton kurþun atmosfere yayýlmaktadýr. Teneke kutularda kurþun, sigarada kurþun ve kadmiyum, diþ dolgularýnda ve kozmetiklerde civa, antasitlerde aliminyum hayatýmýza girmiþtir.

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. LÝMA Özel Muayene Merkezi, 0216 576 0200 (Sekreter) 0530 2862980  / 0530 9213307 Küçükbakkalköy, Atilla ilhan cad. No:8 34750, ATAÞEHÝR

Milk thistle

Araþtýrmalarda milk thistle (Boða dikeni veya Meryemana dikeni) tüm bu aðýr metallere karþý karaciðeri koruduðu gösterilmiþtir. Milk thistle (Boða dikeni veya Meryemana dikeni), ilaç olarak bulunabildiði gibi, yemeklere veya çorbalarýda katýlarak kullanýlabilir. Bunun tozun oluþturmak için, tohumlarý satýn alýnýr, bir kahve döveceðinde dövülür. Ýlgili tedavi edici madde slymarin dir.

Artichoke (enginar)

Thistle familyasýndan, diðer bir madde, artichoke (enginar) dur. Avrupalý doktorlar sýklýkla hastalarýna artichoke ekstraklarý reçete ederler. enginarPolonyada yapýlan bir çalýþmada, carbon disülfid in dumanýna maruz kalan iþçiler, iki yýlýn boyunca artichoke (enginar) ekstraktý almýþlardýr. Bu iþçilerin iki yýl sonunda oldukça iyi korunduðu görülmüþtür. artichoke, ayrýca karaciðerde safra stazýný azaltmaktadýr. Buda enginarýn karaciðeri korumasýndaki baþka bir faktördür. Bu etkisi nedeniyle enginar ayrýca akut hepatitte de kullanýlmaktadýr.

Meyan kökü

Meyan kökü, karaciðere toksik olan maddeleri nötralize eder. Ýlk defa çiniler kullanmýþtýr. Meyan kökünden elde edilen glycyrrhizin maddesi hepatitte oldukça etkili bulunmuþtur. Bu madde en az 3 bilimsel dergide yayýnlanmýþtýr. Bu madde vücutta intereferonu artýrmaktadýr. Ýnterferon bilindiði gibi hepatitte tedavide kullanýlmaktadýr.

Çin 21 bitkisi, shizandra ve bupleurum da karaciðer toksinlerini nötralize eder.

Shizandra

Shizandra, Çinde yapýlan araþtýrmalar sonunda yakýn zamanda ilaç haline getirilmiþtir. Çalýþmalarda hepatit b yi bir ay içerisinde azalttýðý gösterilmiþtir.Bupleurum bitkiselde Japonyada özellikle araþtýrmalara konu olmaktadýr.

Uzak Doðu aktarlarýnda karaciðer tedavisi için  kullanýlan birçok bitki mevcuttur. Bunlardan, zencefil, hintsafraný veya zerdeçal sarýsý, kakule veya hemame, Sinirliot veya Karnýyarýk otu, ginseng (özellikle kýrmýzý ginseng), Japon ukon bitkisi, reishi mantarý karaciðeri koruduðu gösterilenlerdendir.

Zencefil

Zencefilin ekstra bir faydasý daha vardýr. Diðer bitkisel ilaçlarýn, karaciðerde yýkýlmasýný engeller ve kanda daha uzun süre kalmasýný saðlar.

Zerdeçal sarýsý

Zerdeçal sarýsý, curry olarak bilinen acýlý hint baharatýna sarý rengi verir. Birçok yer bitkisinin karýþýmý olan bu maddede yine saðlýklýdýr.

Tamalaki

Baþka bir Hint bitkisi tamalakidir. Karaciðer hasarýný azaltmada etkilidir. Yapýlan bir çalýþmada, tamalaki, hepatit b virüs sayýsýnýn azaltmasada, karaciðer kanseri geliþimini engellemiþtir.

Alkolik karaciðerde bitkiler

Alkolün karaciðere hasarýný azaltmak için kullanýlabilen bitkiler ise sunlardýr:ginsengevening primrose (farekulaðý veya yaban çuhaçiçeði.) black currant seeds (frenk üzümü veya kuþüzüm.) borage (hodan). Son üç bitki de bulunan esat etken madde Gamma linoleic acid (GLA)dir. GLA, alkolden zarar görmüþ karaciðer bu hücrelerinin yenilenmesine de yardýmcý olur. Bir çok herbalist, rezene, padiþah otunun alkolün etkilerini azalttýðýný kabul eder.

Örnek Karaciðer koruyucu çay

• Herbiri 1 çay kaþýðý hindiba kökü, boða dikeni kökü ve kavrulmuþ frenk salatasý kökü

• Her biri, ½ yarým çay kaþýðý, saparna kökü, meyan kökü kökü ve zencefil sap kökü

• 1 Litre su

Bu içeriði bir tencerede kýsýk ateþte üç-dört dakika kaynatýn, daha sonra ateþi kesip, on beþ dakika demlenmesine müsaade edin. Hazýrladýðýnýz bu çaydan günde 1 fincan içiniz.

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. LÝMA Özel Muayene Merkezi, 0216 576 0200 (Sekreter) 0530 2862980  / 0530 9213307 Küçükbakkalköy, Atilla ilhan cad. No:8 34750, ATAÞEHÝR

Giriþ

Herbal ilaçlar, bitkisel ilaçlar, aktar ilaçlarý ve karaciðer

Karaciðerin bir çok görevi vardýr. Vücudumuz için önemli bir organdýr ve korumak gerekir. bazý görevleri þunlardýr:

• Vücuda giren her türlü kimyasal, petrol  ürünleri, gýda katkýlarý, çözücüler ve fazlalýk olan hormonlarýn bertaraf edilmesi.

• Antikor yapýmý, kompleman yapýmý, vitamin depolanmasý,

• Kan þekeri düzenlenmesi,

• Pýhtýlaþma faktörlerinin yapýlmasý

Belli baþlý karaciðer fonksiyonlarý arasýndadýr. Karaciðer rahatsýzlýðý çok kolayca gözden kaçabilir. Çünkü yakýnmalarýn birçoðu karaciðer için en son düþünülecek þeylerdir. Baþarýsý, asabiyet, halsizlik, aðrýlar, hazýmsýzlýk, þiþkinlik, kabýzlýk, hormonal bozukluklar, PMS ve adet düzensizlikleri sadece bir kaç örnektir.

Siroz karaciðerinde, yapýsal deðiþikler olmaktadýr. Bu yüzden, karaciðer içerisinden daha az kan geçmektedir. Karaciðere gelerek bertaraf edilmesi gereken toksik maddeleri taþýyan kan karaciðer dýþýna yöneldiðinden dolayý bu toksinler direkt kana karýþmaktadýr.

Ýyi haber, karaciðerde siroz geliþse dahi, karaciðer büyük oranda kendini yenileme yeteneðine sahiptir. Baþka bir iyi haber ise, bitkiler buna yardým eder. Almanya ve Amerika da yapýlan bilimsel çalýþmalar ile

karaciðere faydasý olduðu gösterilen bitkiler þunlardýr:

• dandelion (hindiba otu, karahindiba otu, siðil otu)

• burdock (dulavratotu)

• chamomile (sarý papatya, öküz gözü )

• licorice (meyankökü)

• milk thistle (Boða dikeni veya Meryemana dikeni)

• ginger (zencefil)

• garlic (sarýmsak)

• fennel (rezene, padiþah otu) - alkole baðlý  karaciðer hasarýný azaltmada etkilidir.

• Artichoke (enginar)

• rosamary (Biberiye)

• üzüm  yapraðý

Bu bitkiler karaciðere olan hasarý iyileþtirebilir ve daha ileri yýkýmlardan koruyabilir. Bilimsel çalýþmalarda bu bitkileri kullanan kiþilerde özellikle sindirim problemleri bir iki hafta içerisinde geçmeye baþlamýþ yine bir iki hafta içerisinde, kiþiler kendilerini iyi hissetmiþ ve iþtahlarý artmýþtýr. Bilimsel araþtýrmalar esnasýnda, en etkileyici olanlar, milk thistle (Boða dikeni veya Meryemana dikeni) ile yapýlanlardýr. Bu bitki içerisindeki slymarin ve flavanoidler karaciðerin hasarlarýnda koruyucu bulunmuþtur. Özellikle flavanoidler, antioksidan etkileri sayesinde karaciðer hasarýn engellemektedir. Flavanoidler, antioksidan etki açýsýndan, vitamin E den daha güçlüdür. Zencefil ve  sarýmsak da ayný þekilde güçlü antioksidan etkiye sahiptir.

Karaciðerin fonksiyonlarýný düzeltici etkisi olan flavanoidler,  biberiye ve  üzüm yapraklarýnda da bulunur. Tüm bu bitkiler, karaciðeri koruduklarý gibi, karaciðerce salgýlanan faydalý enzimlerin yapýmýný kolaylaþtýrmakta ve böylece karaciðer görevlerine daha iyi yapabilmektedir.

Antioksidanlarýn karaciðeri koruduðu en önemli nokta aðýr metallere karþýdýr. Hem çevremizden, hem gýdalardan oldukça yoðun bir þekilde aðýr metallere maruz kalmaktayýz. Amerikada yýlda 600 000 ton kurþun atmosfere yayýlmaktadýr. Teneke kutularda kurþun, sigarada kurþun ve kadmiyum, diþ dolgularýnda ve kozmetiklerde civa, antasitlerde aliminyum hayatýmýza girmiþtir.

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. LÝMA Özel Muayene Merkezi, 0216 576 0200 (Sekreter) 0530 2862980  / 0530 9213307 Küçükbakkalköy, Atilla ilhan cad. No:8 34750, ATAÞEHÝR

Milk thistle

Araþtýrmalarda milk thistle (Boða dikeni veya Meryemana dikeni) tüm bu aðýr metallere karþý karaciðeri koruduðu gösterilmiþtir. Milk thistle (Boða dikeni veya Meryemana dikeni), ilaç olarak bulunabildiði gibi, yemeklere veya çorbalarýda katýlarak kullanýlabilir. Bunun tozun oluþturmak için, tohumlarý satýn alýnýr, bir kahve döveceðinde dövülür. Ýlgili tedavi edici madde slymarin dir.

Artichoke (enginar)

Thistle familyasýndan, diðer bir madde, artichoke (enginar) dur. Avrupalý doktorlar sýklýkla hastalarýna artichoke ekstraklarý reçete ederler. enginarPolonyada yapýlan bir çalýþmada, carbon disülfid in dumanýna maruz kalan iþçiler, iki yýlýn boyunca artichoke (enginar) ekstraktý almýþlardýr. Bu iþçilerin iki yýl sonunda oldukça iyi korunduðu görülmüþtür. artichoke, ayrýca karaciðerde safra stazýný azaltmaktadýr. Buda enginarýn karaciðeri korumasýndaki baþka bir faktördür. Bu etkisi nedeniyle enginar ayrýca akut hepatitte de kullanýlmaktadýr.

Meyan kökü

Meyan kökü, karaciðere toksik olan maddeleri nötralize eder. Ýlk defa çiniler kullanmýþtýr. Meyan kökünden elde edilen glycyrrhizin maddesi hepatitte oldukça etkili bulunmuþtur. Bu madde en az 3 bilimsel dergide yayýnlanmýþtýr. Bu madde vücutta intereferonu artýrmaktadýr. Ýnterferon bilindiði gibi hepatitte tedavide kullanýlmaktadýr.

Çin 21 bitkisi, shizandra ve bupleurum da karaciðer toksinlerini nötralize eder.

Shizandra

Shizandra, Çinde yapýlan araþtýrmalar sonunda yakýn zamanda ilaç haline getirilmiþtir. Çalýþmalarda hepatit b yi bir ay içerisinde azalttýðý gösterilmiþtir.Bupleurum bitkiselde Japonyada özellikle araþtýrmalara konu olmaktadýr.

Uzak Doðu aktarlarýnda karaciðer tedavisi için  kullanýlan birçok bitki mevcuttur. Bunlardan, zencefil, hintsafraný veya zerdeçal sarýsý, kakule veya hemame, Sinirliot veya Karnýyarýk otu, ginseng (özellikle kýrmýzý ginseng), Japon ukon bitkisi, reishi mantarý karaciðeri koruduðu gösterilenlerdendir.

Zencefil

Zencefilin ekstra bir faydasý daha vardýr. Diðer bitkisel ilaçlarýn, karaciðerde yýkýlmasýný engeller ve kanda daha uzun süre kalmasýný saðlar.

Zerdeçal sarýsý

Zerdeçal sarýsý, curry olarak bilinen acýlý hint baharatýna sarý rengi verir. Birçok yer bitkisinin karýþýmý olan bu maddede yine saðlýklýdýr.

Tamalaki

Baþka bir Hint bitkisi tamalakidir. Karaciðer hasarýný azaltmada etkilidir. Yapýlan bir çalýþmada, tamalaki, hepatit b virüs sayýsýnýn azaltmasada, karaciðer kanseri geliþimini engellemiþtir.

Alkolik karaciðerde bitkiler

Alkolün karaciðere hasarýný azaltmak için kullanýlabilen bitkiler ise sunlardýr:ginsengevening primrose (farekulaðý veya yaban çuhaçiçeði.) black currant seeds (frenk üzümü veya kuþüzüm.) borage (hodan). Son üç bitki de bulunan esat etken madde Gamma linoleic acid (GLA)dir. GLA, alkolden zarar görmüþ karaciðer bu hücrelerinin yenilenmesine de yardýmcý olur. Bir çok herbalist, rezene, padiþah otunun alkolün etkilerini azalttýðýný kabul eder.

Örnek Karaciðer koruyucu çay

• Herbiri 1 çay kaþýðý hindiba kökü, boða dikeni kökü ve kavrulmuþ frenk salatasý kökü

• Her biri, ½ yarým çay kaþýðý, saparna kökü, meyan kökü kökü ve zencefil sap kökü

• 1 Litre su

Bu içeriði bir tencerede kýsýk ateþte üç-dört dakika kaynatýn, daha sonra ateþi kesip, on beþ dakika demlenmesine müsaade edin. Hazýrladýðýnýz bu çaydan günde 1 fincan içiniz.

Prof. Dr. Yusuf AKCAN Gastroenteroloji Uzm. LÝMA Özel Muayene Merkezi, 0216 576 0200 (Sekreter) 0530 2862980  / 0530 9213307 Küçükbakkalköy, Atilla ilhan cad. No:8 34750, ATAÞEHÝR