Karýn aðrýsý , karýn aðrýsý, göbek düþmesi, Karýn aðrýsýnýn sebepleri,

x

Genel Bilgiler

Giriş

KARIN AÐRISI

Karýn aðrýsýnýn sebepleri nelerdir?

Karýn aðrýsý her insanýn hayatýnda sýkça karþýlaþmasý mümkün olan bir þikâyettir. Çünkü karýn aðrýsý yapan durum ve hastalýklar oldukça fazladýr. Basit bit üþütmeden, gýda zehirlenmesinden, ameliyat gerektiren ciddi hastalýklara kadar 40-50 civarýnda karýn aðrýsý sebebi vardýr.

Bu kadar çok hastalýk varsa karýn aðrýsý olunca endiþelenmeli miyiz?

Tabi ki her karýn aðrýsýnýn altýndan ciddi bir hastalýk çýkmaz. Aðrý sebeplerini araþtýrýrken pek çok deðiþkeni deðerlendirmek gerekir. Kiþinin yaþý, cinsi, aðrýnýn yeri, süresi, beraberindeki þikâyetler, var olan baþka hastalýklar, tetkik sonuçlarý önemlidir. Tek baþýna aðrý teþhis için yeterli deðildir. Hafif ama sürekli bir aðrýnýn altýndan mide kanseri gibi ciddi bir hastalýk çýkabileceði gibi þiddetli, kývrandýrýcý bir aðrý küçük bir böbrek taþý sebebiyle olabilir.

Bunca aðrý sebebi arasýndan asýl etken nasýl ayýrt ediliyor?

Hekim olarak hastayý dinleyip muayene ve tetkikler sonucunda bir teþhis koyuyoruz. Bu süreçte ilk düþündüðümüz kural, hastanýn durumuna göre en sýk görülebilecek hastalýktan baþlayarak daha az görülen hastalýklarý bir bir gözden geçirmektir. Bazen de sadece muayene bulgularý bile aðrýnýn sebebini ortaya koyacak derecede bariz olabiliyor. Mesela boðulmuþ bir fýtýk için tetkike ihtiyaç olmadan sadece muayene teþhis için yeterlidir.

Her aðrý için hastaneye gitmek gerekir mi?

Hafif, kýsa süreli, yandaþ baþka þikâyetin eþlik etmediði durumlarda belki hekime gitmek þart olmayabilir. Ama aðrý þiddetli ise, geçmiyorsa, eþlik eden bulantý, kusma, ishal, kabýzlýk, kanama gibi yandaþ þikâyetler varsa kesinlikle hekime baþvurmak gerekir. Bazen saatler kaybetmek tedavide ciddi sorunlara yol açar. Mesela delinmiþ ülser durumunda acilen hasta ameliyat edilmelidir.

Aðrý olunca aðrý kesici almak doðru mudur?

Karýn aðrýsý sýk görüldüðü için ve herkes hemen hekime gitmediðinden aðrý kesiciler genelde kullanýlýyor. Ama aðrýnýn sebebi bilinmeden kullanýlan aðrý kesici ilaçlar bazen bizim teþhiste kullandýðýmýz ipuçlarýný ortadan kaldýrdýðý için teþhis zorlaþýyor ve gecikiyor. Bu sebepten kural olarak karýn aðrýsýnýn sebebini tam olarak belirlemeden aðrý kesici kullanmayý önermiyoruz. Bu konuda en sýk karþýlaþtýðýmýz olumsuz örnek apandisit olan kiþilerdir. Apandisit ilk baþladýðýnda aðrý belirsiz olduðundan ya hekim tarafýndan ya da hasta kendisi aðrý kesici alýr. Hastanýn aðrýsý kesilir ama apandisit iltihabý da alttan ilerlemeye devam eder. Sonunda bu hastalar gecikmiþ olarak, bazen patlamýþ apandisit olarak uygun hekimin karþýsýna gelirler; tabi hastanýn saðlýk sorunu büyümüþ ve karýþýk bir duruma gelmiþ olarak.

Birbirine benzeyen çok hastalýk var. Bunlarýn teþhisleri karýþmaz mý? Yanlýþ tedavi olmaz mý?

Tabiî ki karýþabilir. Ancak hekimlerin görevi de zaten bu hastalýklar arasýndan gerçeði bulup çýkarmak. Bunun için hastanýn þikâyetinin ayrýntýlý dinlenmesi, dikkatle muayene edilmesi, gerekli tetkiklerin yapýlmasý ve sonucunda bir kanaate – teþhise varýlmasý gerekir. Bazen teþhis net olmayabilir. Bu durumda da hastayý yakýn takibe alýp þikâyetinin seyrine göre tedavi kararýný vermek gerekir. Þikâyetleri birbirine çok benzediði için karýþtýrýlan pek çok hastalýk vardýr. Örneðin apandisit ile idrar yolu taþlarý, yumurtalýk hastalýklarý, Ailevi Akdeniz Ateþi (FMF) sýklýkla karýþýr. Ülser aðrýsý ile kalp krizi karýþabilir.

Karýn aðrýsý olduðunda kiþinin kendisinin yapabileceði bir þey var mý?

En çok dikkat çekmek istediðimiz nokta, hemen aðrý kesici ilaç almamaktýr. Belki basit bir gýda hazýmsýzlýðý veya soðuk algýnlýðýdýr. Ama þiddetli, birkaç saat geçmesine raðmen dinmeyen bir aðrý varsa, aðrý ile birlikte kiþiyi günlük hayatýndan alýkoyan þikâyetleri varsa zaman geçirmeden hekime baþvurulmalýdýr.

“Göbek düþmesi” durumu ile karýn aðrýsý arasýnda iliþki nedir?

Göbek düþmesi ifadesinin tam bir týbbî karþýlýðý yok. Ama zannýmca karýn içini örten yaðlý dokunun ani vücut hareketleri sonrasýnda sýkýþmasý, burkulmasý sonucu olabilir. Tabii bu durumu ispat oldukça zordur ve gerekli de deðildir. Böyle durumda hekim olarak yapacaðýmýz gerçekten müdahale gerektiren bir hastalýðýn tesbitidir. Böyle bir hastalýk yoksa kiþiyi takibe almak ve ilaç tedavisi uygulamak yeterlidir.

Bebek ve çocuklarda aðrý olunca ne yapmalýyýz?

Bebek ve çocuklar þikâyetlerini anlatmakta yetersiz olduklarýndan ebeveynlerin daha dikkatli olmasýný öneriyoruz. Bebeklerde huzursuzluk, emmede deðiþiklik, vücut hareketlerinde deðiþiklik bir sorun olduðunu düþündürmelidir. Þikâyetlerini anlatamadýklarýndan bebeklerde gerçekten bir hastalýk varsa teþhis genellikle gecikiyor ve ciddi saðlýk sorunlarý oluþuyor. Üstelik çocuklarda geliþen bazý hastalýklar hýzla ilerleyip vücudun dengesini ve direncini çok hýzlý bozabiliyor. Mesela boðulmuþ kasýk fýtýklarý geç fark edilebiliyor; gecikme bebeðin hayatýna mal olacak derecede ciddi olabiliyor.

Gebelerde karýn aðrýsý olursa ne yapmalýyýz?

Gebe bayanlarda da karýn aðrýsý yapan pek çok hastalýk görülebilir. Ama öncelikle aðrýnýn, gebelik sebebiyle mi olduðunu veya aðrý sebebinin gebeliðe zararý olup olmadýðýný belirlemek lazým. Bu yüzden gebe hanýmlarda aðrý olunca beklemeden hekime muayene olmak gerekir.

Karýn aðrýsý olan kiþiler hangi hekime baþvurmalý?

Öncelikle aile hekimine muayene olmak uygundur. Dediðimiz gibi karýn aðrýlarý çok sýk görülür ve çoðunun altýndan bariz bir hastalýk çýkmaz. Eðer karýn aðrýsý sebebiyle bir uzmana muayene olmak gerekirse çocuklar için çocuk hastalýklarý uzmanýna, yetiþkinler için de genel cerrahi uzmanýna muayene olmak gerekir. Çünkü karýn aðrýsý birkaç günlük ise cerrahi bir hastalýk olma ihtimali var; ayrýca ameliyat gerektiren bir hastalýk daha riskli bir durum olduðundan tedavide gecikme engellenmiþ olur. Ama uzun zamandýr hafif þiddetli aðrý varsa iç hastalýklarý uzmanýna baþvurmak doðrudur. Bu ilk baþvurular sonucunda þüphelenilen veya teþhis edilen hastalýklara göre kadýn hastalýklarý uzmaný, üroloji uzmaný, kalp hastalýklarý uzmaný, gastroenteroloji hastalýklarý uzmaný bazen de psikiyatri uzmanýna ihtiyaç duyulabilir.

Karýn aðrýlarýnýn psikolojik sebepleri de var mýdýr?

Evet, bazý durumlarda psikiyatrik hastalar karýn aðrýsýndan þikayet edebilir. Çok evhamlý kiþiler, hastalýk hastalýðý olan kiþiler, bazý ilaç alýþkanlýðý olan kiþiler, hastalýk taklidi yapanlar ve en sýk da psikosomatik rahatsýzlýðý olanlar karýn aðrýsýndan yakýnýrlar. Mesela ailesinde barsak kanseri görülmüþ kiþiler en ufak karýn þikayetinde kendisinde kanser olduðu endiþesi ila karýn aðrýsýyla hekime baþvurabilir.

x

Giriþ

KARIN AÐRISI

Karýn aðrýsýnýn sebepleri nelerdir?

Karýn aðrýsý her insanýn hayatýnda sýkça karþýlaþmasý mümkün olan bir þikâyettir. Çünkü karýn aðrýsý yapan durum ve hastalýklar oldukça fazladýr. Basit bit üþütmeden, gýda zehirlenmesinden, ameliyat gerektiren ciddi hastalýklara kadar 40-50 civarýnda karýn aðrýsý sebebi vardýr.

Bu kadar çok hastalýk varsa karýn aðrýsý olunca endiþelenmeli miyiz?

Tabi ki her karýn aðrýsýnýn altýndan ciddi bir hastalýk çýkmaz. Aðrý sebeplerini araþtýrýrken pek çok deðiþkeni deðerlendirmek gerekir. Kiþinin yaþý, cinsi, aðrýnýn yeri, süresi, beraberindeki þikâyetler, var olan baþka hastalýklar, tetkik sonuçlarý önemlidir. Tek baþýna aðrý teþhis için yeterli deðildir. Hafif ama sürekli bir aðrýnýn altýndan mide kanseri gibi ciddi bir hastalýk çýkabileceði gibi þiddetli, kývrandýrýcý bir aðrý küçük bir böbrek taþý sebebiyle olabilir.

Bunca aðrý sebebi arasýndan asýl etken nasýl ayýrt ediliyor?

Hekim olarak hastayý dinleyip muayene ve tetkikler sonucunda bir teþhis koyuyoruz. Bu süreçte ilk düþündüðümüz kural, hastanýn durumuna göre en sýk görülebilecek hastalýktan baþlayarak daha az görülen hastalýklarý bir bir gözden geçirmektir. Bazen de sadece muayene bulgularý bile aðrýnýn sebebini ortaya koyacak derecede bariz olabiliyor. Mesela boðulmuþ bir fýtýk için tetkike ihtiyaç olmadan sadece muayene teþhis için yeterlidir.

Her aðrý için hastaneye gitmek gerekir mi?

Hafif, kýsa süreli, yandaþ baþka þikâyetin eþlik etmediði durumlarda belki hekime gitmek þart olmayabilir. Ama aðrý þiddetli ise, geçmiyorsa, eþlik eden bulantý, kusma, ishal, kabýzlýk, kanama gibi yandaþ þikâyetler varsa kesinlikle hekime baþvurmak gerekir. Bazen saatler kaybetmek tedavide ciddi sorunlara yol açar. Mesela delinmiþ ülser durumunda acilen hasta ameliyat edilmelidir.

Aðrý olunca aðrý kesici almak doðru mudur?

Karýn aðrýsý sýk görüldüðü için ve herkes hemen hekime gitmediðinden aðrý kesiciler genelde kullanýlýyor. Ama aðrýnýn sebebi bilinmeden kullanýlan aðrý kesici ilaçlar bazen bizim teþhiste kullandýðýmýz ipuçlarýný ortadan kaldýrdýðý için teþhis zorlaþýyor ve gecikiyor. Bu sebepten kural olarak karýn aðrýsýnýn sebebini tam olarak belirlemeden aðrý kesici kullanmayý önermiyoruz. Bu konuda en sýk karþýlaþtýðýmýz olumsuz örnek apandisit olan kiþilerdir. Apandisit ilk baþladýðýnda aðrý belirsiz olduðundan ya hekim tarafýndan ya da hasta kendisi aðrý kesici alýr. Hastanýn aðrýsý kesilir ama apandisit iltihabý da alttan ilerlemeye devam eder. Sonunda bu hastalar gecikmiþ olarak, bazen patlamýþ apandisit olarak uygun hekimin karþýsýna gelirler; tabi hastanýn saðlýk sorunu büyümüþ ve karýþýk bir duruma gelmiþ olarak.

Birbirine benzeyen çok hastalýk var. Bunlarýn teþhisleri karýþmaz mý? Yanlýþ tedavi olmaz mý?

Tabiî ki karýþabilir. Ancak hekimlerin görevi de zaten bu hastalýklar arasýndan gerçeði bulup çýkarmak. Bunun için hastanýn þikâyetinin ayrýntýlý dinlenmesi, dikkatle muayene edilmesi, gerekli tetkiklerin yapýlmasý ve sonucunda bir kanaate – teþhise varýlmasý gerekir. Bazen teþhis net olmayabilir. Bu durumda da hastayý yakýn takibe alýp þikâyetinin seyrine göre tedavi kararýný vermek gerekir. Þikâyetleri birbirine çok benzediði için karýþtýrýlan pek çok hastalýk vardýr. Örneðin apandisit ile idrar yolu taþlarý, yumurtalýk hastalýklarý, Ailevi Akdeniz Ateþi (FMF) sýklýkla karýþýr. Ülser aðrýsý ile kalp krizi karýþabilir.

Karýn aðrýsý olduðunda kiþinin kendisinin yapabileceði bir þey var mý?

En çok dikkat çekmek istediðimiz nokta, hemen aðrý kesici ilaç almamaktýr. Belki basit bir gýda hazýmsýzlýðý veya soðuk algýnlýðýdýr. Ama þiddetli, birkaç saat geçmesine raðmen dinmeyen bir aðrý varsa, aðrý ile birlikte kiþiyi günlük hayatýndan alýkoyan þikâyetleri varsa zaman geçirmeden hekime baþvurulmalýdýr.

“Göbek düþmesi” durumu ile karýn aðrýsý arasýnda iliþki nedir?

Göbek düþmesi ifadesinin tam bir týbbî karþýlýðý yok. Ama zannýmca karýn içini örten yaðlý dokunun ani vücut hareketleri sonrasýnda sýkýþmasý, burkulmasý sonucu olabilir. Tabii bu durumu ispat oldukça zordur ve gerekli de deðildir. Böyle durumda hekim olarak yapacaðýmýz gerçekten müdahale gerektiren bir hastalýðýn tesbitidir. Böyle bir hastalýk yoksa kiþiyi takibe almak ve ilaç tedavisi uygulamak yeterlidir.

Bebek ve çocuklarda aðrý olunca ne yapmalýyýz?

Bebek ve çocuklar þikâyetlerini anlatmakta yetersiz olduklarýndan ebeveynlerin daha dikkatli olmasýný öneriyoruz. Bebeklerde huzursuzluk, emmede deðiþiklik, vücut hareketlerinde deðiþiklik bir sorun olduðunu düþündürmelidir. Þikâyetlerini anlatamadýklarýndan bebeklerde gerçekten bir hastalýk varsa teþhis genellikle gecikiyor ve ciddi saðlýk sorunlarý oluþuyor. Üstelik çocuklarda geliþen bazý hastalýklar hýzla ilerleyip vücudun dengesini ve direncini çok hýzlý bozabiliyor. Mesela boðulmuþ kasýk fýtýklarý geç fark edilebiliyor; gecikme bebeðin hayatýna mal olacak derecede ciddi olabiliyor.

Gebelerde karýn aðrýsý olursa ne yapmalýyýz?

Gebe bayanlarda da karýn aðrýsý yapan pek çok hastalýk görülebilir. Ama öncelikle aðrýnýn, gebelik sebebiyle mi olduðunu veya aðrý sebebinin gebeliðe zararý olup olmadýðýný belirlemek lazým. Bu yüzden gebe hanýmlarda aðrý olunca beklemeden hekime muayene olmak gerekir.

Karýn aðrýsý olan kiþiler hangi hekime baþvurmalý?

Öncelikle aile hekimine muayene olmak uygundur. Dediðimiz gibi karýn aðrýlarý çok sýk görülür ve çoðunun altýndan bariz bir hastalýk çýkmaz. Eðer karýn aðrýsý sebebiyle bir uzmana muayene olmak gerekirse çocuklar için çocuk hastalýklarý uzmanýna, yetiþkinler için de genel cerrahi uzmanýna muayene olmak gerekir. Çünkü karýn aðrýsý birkaç günlük ise cerrahi bir hastalýk olma ihtimali var; ayrýca ameliyat gerektiren bir hastalýk daha riskli bir durum olduðundan tedavide gecikme engellenmiþ olur. Ama uzun zamandýr hafif þiddetli aðrý varsa iç hastalýklarý uzmanýna baþvurmak doðrudur. Bu ilk baþvurular sonucunda þüphelenilen veya teþhis edilen hastalýklara göre kadýn hastalýklarý uzmaný, üroloji uzmaný, kalp hastalýklarý uzmaný, gastroenteroloji hastalýklarý uzmaný bazen de psikiyatri uzmanýna ihtiyaç duyulabilir.

Karýn aðrýlarýnýn psikolojik sebepleri de var mýdýr?

Evet, bazý durumlarda psikiyatrik hastalar karýn aðrýsýndan þikayet edebilir. Çok evhamlý kiþiler, hastalýk hastalýðý olan kiþiler, bazý ilaç alýþkanlýðý olan kiþiler, hastalýk taklidi yapanlar ve en sýk da psikosomatik rahatsýzlýðý olanlar karýn aðrýsýndan yakýnýrlar. Mesela ailesinde barsak kanseri görülmüþ kiþiler en ufak karýn þikayetinde kendisinde kanser olduðu endiþesi ila karýn aðrýsýyla hekime baþvurabilir.

SaglikDanis.com