Genel Bilgiler

PANÝK BOZUKLUK:

Gençlik ve orta yaþ dönemlerinde çok sýk rastlanan, temel belirtisi kötü bir þey olacakmýþ hissi olarak ifade edilebilen ve kadýnlarda erkeklere göre daha çok görülen bir psikolojik rahatsýzlýk olan panik bozukluk günümüz insanýnýn iþ ve aile yaþantýsýný önemli ölçüde etkileyen bir hastalýktýr.

PANÝK BOZUKLUK VE PANÝK ATAK
BELÝRTÝLERÝ NELERDÝR
Panik bozukluðun en önemli belirtisi “kötü bir þey olacakmýþ hissidir.” Hasta baþýna kötü bir þey geleceðinden, öleceðinden, çýldýrmak ve delirmekten, kontrolünü kaybetmekten korkar. Yoðun kaygý yaþayan hasta bu olumsuz düþüncelerden kurtulamaz ve kriz yada bayýlma diye nitelendirdiði, panik nöbetleri geçirebilir.Halk arasýnda da en çok bu iki kavram yani panik bozukluk ve panik atak kavramlarý birbirinin yerine kullanýlýr. Panik bozukluk hastalýðýn genel adýdýr ve bayýlma þeklinde kendini gösteren nöbetler ise panik atak nöbetleridir. Panik bozukluk yoðun kaygý durumunun paniðe dönüþmesiyle panik ataklarý da beraberinde getirir.

PANÝK ATAK NÖBETÝ
BEDENSEL BÝR HASTALIK BELÝRTÝSÝ DEÐÝLDÝR
Hasta panik nöbeti sýrasýnda aniden baþlayan; ateþ basmasý ve terleme, bilinç bulanýklýðý, sararma, nefes almakta güçlük, göðüs aðrýsý, halsizlik ve baygýnlýk hissi, kontrolünü kaybetme ve ölme korkusu gibi belirtiler yaþar. Belirtiler ortalama 10-30 dakika sürer ve kendiliðinden geçer. Hasta panik nöbeti geçirdiðinde yakýnlarý tarafýndan acil servise getirilir ve yapýlan muayenede herhangi bir soruna rastlanmaz.
Panik bozukluklarý en çok kalp rahatsýzlýklarýyla karýþtýrýlýr ve hastalar önce acil servise daha sonra da kardiyoloji uzmanýna baþvurur yapýlan muayene ve EKG tetkiklerinde herhangi bir bozukluk tespit edilmez ve durumun psikolojik olduðu anlaþýlýr.
Fakat bedensel bir rahatsýzlýðý olmadýðýnýn anlaþýlmasýna raðmen çoðu hastanýn kaygýsý gene de ortadan kalkmaz ve baþýna kötü bir þey gelecekmiþ, kötü bir haber alacakmýþ, kontrolünü kaybedecekmiþ ve delirecekmiþ gibi kaygýlý düþüncelerden kurtulamazlar.
Bu hastalar heyecanlandýklarýnda kalplerinin çarpmasýný veya derin nefes almalarýný, tansiyonlarýndaki yükselme ya da düþüþü panik nöbetlerinin habercisi olarak yorumlar ve bu belirtilere odaklandýklarý için belirtilerin þiddeti artar ve sonuçta da panik nöbeti geçirirler. Oysaki heyecan durumunda veya tansiyon hareketlerinde her saðlýklý insanýn vücudu da ayný tepkileri verir ve bu tepkiler geçicidir. Panik bozukluðu olan hastalar bu belirtilere ne kadar çok odaklanýrlarsa panik nöbeti yaþamalarý da o oranda artar.

PANÝK BOZUKLUK

GÜNLÜK YAÞANTIYI KISITLIYOR
Hasta özellikle yoðun kaygý nedeniyle bayýlmalar þeklinde panik atak nöbeti geçirilmiþse ayný nöbetin tekrarlanacaðýna yönelik kaygýlanýr ve bu beklenti anksiyetesi nedeniyle hastanýn günlük hayatýný idame ettirmesi çok zorlaþýr. Panik bozukluðu olan hastalar ev ve iþ hayatýnda bir çok kýsýtlamalara gider.
Özellikle bazý hastalarda agorafobi geliþebilir ve yalnýz baþýna dýþarýya çýkmaktan, açýk alanlarda dolaþmaktan, yolculuk yapmaktan kaçýnýr, daha önce nöbet geçirdiði yer ve durumlardan uzak durmaya gayret eder, evde yalnýz kalmaktan korkar ve bu korkularý nedeniyle kýsýtlý bir hayat yaþamaya baþlarlar. Temel korkularý “ya gene nöbet gelirse ve yanýmda bana yardým edecek birileri bulunmazsadýr .”

PANÝK BOZUKLUÐUN TEDAVÝSÝ
Panik bozukluk tedavi edilebilen bir rahatsýzlýktýr. Tedavi biraz uzun sürebilir ve tedavide ilaçlarýn yaný sýra biliþsel-davranýþçý terapi aðýrlýklý psikoterapinin önemi büyüktür. Ýlaç tedavileriyle bozulan hormonel faaliyetler düzenlenmeye çalýþýlýr ve bu tedavi 6-12 ay kadar sürebilir.
Psikoterapi çalýþmalarýnda ise hastanýn panik bozukluða yol açacaðýný düþündüðü durumlarla ve panik nöbetlerini tetikleyen yanlýþ düþünceleriyle ilgili olarak çalýþýlýr.Terapi de Nefes egzersizleri öðretilir. Ayrýca hastada çoðu zaman panik bozukluða ek olarak agorafobi gibi günlük hayatýný kýsýtlayan sorunlar da ortaya çýktýðý için sistematik duyarsýzlaþtýrma yöntemiyle korkularýnýn üzerine gitmesi için yardýmcý olunur. (Psikolog ilhan Bozkurtun bu yazýsý Hürdüþün gazetesinde yayýnlanmýþtýr)