Genel Bilgiler

Malign Melanom (Ben Kanseri)

Malign melanom deri kanserleri içinde en ciddi olanidir ve deriye rengini veren melanosit adi verilen hücrelerden gelisir. Vücudu kaplayan derinin herhangi bir yerinde (saçli deri, tirnak alti ve ayak tabani dahil) görülebilir. Deri melanomunun ilk belirtileri, benin büyüklügünde, seklinde ve rengindeki degisikliklerdir. Bu degisiklikler bende asimetri, kenar düzensizligi, renk degisikligi ( tümüyle benin rengi koyulasabilir veya daha açik renkli olabilir, bu renk degisiklikleri benin içinde yer yer ortaya çikabilir), genisleme veya kabarikliginin artmasi seklinde olabilir. Kasinti erken bir belirti olabilir. Önceden var olan bir bendeki hafif degisikliklerin fark edilmesi ile erken dönemde melanom teshisi konabilir. Sulanma ve kanama genellikle daha sonraki dönemde tespit edilen bulgulardir, agriya sebep olmaz.

Deri muayenesi rutin doktor kontrolünün bir parçasidir, ayrica kisinin kendisi de derisini muayene edebilir. Benler çok sik görülen deri lezyonlaridir, dogumda var olabilir veya sonradan ortaya çikabilir. Deri üzerindeki herhangi bir ben veya benzeri olusumda degisiklik fark edildigi zaman bir deri hastaliklari uzmanina basvurulmasi kaçinilmazdir.

Deri melanomunun ilk belirtileri, benin büyüklügünde, seklinde ve rengindeki degisikliklerdir. Bu degisiklikler bende asimetri, kenar düzensizligi, renk degisikligi ( tümüyle benin rengi koyulasabilir veya daha açik renkli olabilir, bu renk degisiklikleri benin içinde yer yer ortaya çikabilir), genisleme veya kabarikliginin artmasi seklinde olabilir. Kasinti erken bir belirti olabilir. Önceden var olan bir bendeki hafif degisikliklerin fark edilmesi ile erken dönemde melanom teshisi konabilir. Sulanma ve kanama genellikle daha sonraki dönemde tespit edilen bulgulardir, agriya sebep olmaz.

Daha önce melanom teshisi konan bir hastada ikinci bir melanom gelisme riski vardir. Ayrica yakinlarinda melanom tanisi varsa, bu kisinin melanoma yakalanma riski normal insanlara göre yüksektir. Bazi kisilerde displastik nevus veya atipik ben adi verilen anormal görünümlü benler olabilir. Bu kisilerin düzenli araliklarla bir deri hastaliklari uzmani tarafindan kontrol edilmesi uygundur. Deri hastaliklari uzmanlari gözle ve dermatoskop ile muayenenin ardindan, bu benlerin resmini çeker veya görüntüsünü bilgisayar ortamina kaydedip, her muayenede fark olup olmadigini kontrol ederler. Herhangi bir degisiklik fark edilmesi halinde yapilacak olan islem, benin tamaminin (eger ben büyükse degisikliklerin bariz oldugu bir parçasi) ameliyatla çikarilmasi ve patolojik incelemeye gönderilmesidir (Biyopsi). Teshis konabilmesi için tek yol budur.

Teshis melanom ise tedavi için bir plan yapilmalidir. Bu plan melanomun milimetrik olarak kalinligina, derinligine, üzerinde yara olup olmamasina ve deride yerlestigi yere göre degisir. Bazi hallerde melanoma yakin lenf bezlerinden örnek alinmasi ve bunun mikroskop altinda incelenmesi ve hatta o bölgedeki tüm lenf bezlerinin ameliyatla temizlenmesi gerekebilir. Tedaviye karar vermeden önce doktor ciddi bir fizik muayene yapar ve melanomun kalinligina göre akciger filmi, kan tetkikleri ve gerekirse karaciger, kemik ve beyin filmi ister.

Tedavi:

Melanomun tedavisi bu konuda egitimli bir ekip (deri hastaliklari uzmani, plastik cerrah, patolog ve onkolog) tarafindan planlanmalidir. Melanomun tedavisi önce cerrahidir, bazi durumlarda asi, ilaç ve sua tedavisi gerekebilir.

Ben bölgesinin cerrahi tedavisi:

Melanom tespit edilen deri bölgesinin genis olarak çikarilmasi bu hastaligin standart cerrahi tedavisidir. Ince melanomlarda (1mm) sadece 1 cm saglam sinirla tümör bölgesinin çikarilmasi yeterlidir, yara karsi karsiya getirirlip dikilir. Saha kalin melanomlarda 2-3 cm genisliginde dokunun çikarilmasi gerekir, yarayi kapatmak için vücudun baska bir yerinden alinan yama ile yaranin kapatilmasi gerekebilir.

Lenf bezi bölgesinin cerrahi tedavisi :

Büyümüs lenf bezleri varliginda:

Melanoma yakin lenf bezlerinde elle muayenede büyüme tespit edilir ise, ince igne biyopsisi ile bu lenf bezlerinde yayilma olup olmadigi kontrol edilir, yayilma tespit edilirse lenf bezlerinin tamami ameliyatta temizlenir.

Büyümüs lenf bezi yoksa :

Melanoma yakin lenf bezlerinde büyüme yoksa ve melanomun kalinligi bir milimetreden fazla ise, ilgili lenf bölgesindeki bezlerden özel bir yöntemle örnek alinir (bekçi lenf bezi biyopsisi, sentinel lenf nodu biyopsisi, sentinel lenfadenektomi). Bu islemin yapilmasi için ameliyattan 2-3 saat önce lenf yollarini ve lenf bezlerini görünür hale getirmek için, tümör veya biyopsi izi çevresindeki derinin içine bir radyoaktif madde olan Tc99 enjekte edilir ve kamera ile görüntü alinir. Bu sadece bir yol haritasidir. Ameliyatin basinda tümör veya biyopsi izi çevresindeki derinin içine boya enjekte edilir. Maviye boyanan ve/veya yüksek radyoaktivite sayimi veren lenf bezi veya bezleri (bekçi, nöbetçi, sentinel lenf bezi) çikarilir ve inceleme için patolojiye gönderilir. Mikroskopik incelemede lenf bezlerinde yayilma (siçrama) tespit edilirse lenf bezlerinin tamami ameliyatta temizlenir. Incelemede yayilma tespit edilmezse, ilave bir ameliyata gerek yoktur.

Bazi hallerde, ameliyat tek basina hastaligin kontrolünde yeterli degildir, asi veya ilaç tedavisi gibi yardimci tedavilere ihtiyaç vardir. Bu yardimci tedavilerin amaci, tespit edilemeyen ve vücutta kalmasi muhtemel kanser hücrelerinin öldürülmesidir. Bu tedaviler;

a) Kemoterapi: Kanser hücresinin öldürülmesi için, kansere karsi ilaçlarin kullanilmasidir, çogu kez damar içine ilaç veya ilaçlarin verilmesi seklindedir.

b) Biyolojik tedavi: Interferon – alfa bu amaçla kullanilir. Interleukin-2 ve tümör asilari halen çalisma asamasindadir.