Genel Bilgiler
Karaciðer, testis ve yumurtalýklarýn kanserlerinde teþhis ve takip amaçlý kullanýlýr. Ayrýca kronik karaciðer hastalýklarýnda ve sirozda hepatosellüler Karsinom geliþmesini takibetmek açýsýndan proflaktik olarak istenir.
fetüste, AFP, fetal karaciðer tarafýndan ve yolk Sac tarafýndan üretilmektedir. Yenidoðan da yüksek olan AFP doðumdan sonra iki üç gün içerisinde hýzlýca düþer. AFP ne zaman karaciðer hücreleri rejenere olursa o dönmelerde yüksek bulunur. Ayrýca kronik hepatit ve siroz gibi karaciðer hastalýklarýnda AFP kronik olarak yüksek görülebilir.
Alfa feto protein birden fazla varyantlarý vardýr alt tipleri vardýr. L3 alt tipi son zamanlarda total AFP miktarý ile oranlanarak kullanýlmaktadýr. L3 / total AFP oranýn ne kadar yüksek olursa hastada yakýn zamanda hepatosellüler karsinom geliþme riskinin yüksek olduðunu gösterir ayrýca prognoz da kötü olacaktýr. Buna AFP-L3% testi denir.
Ne zaman istenir?
Herhangi bir kiþide karýn içinde kitle fizik muayene görüldüðü taktirde, testis veya yumurtalýk tümörü veya karaciðer kanseri þüphesi olduðunda, bu test istenir
Kronik karaciðer hastalarýnýn uzun vade takibinde karaciðerde hepatosellüler sunum geliþip geliþmediðini görmek için bu test istenir.
Karaciðer, yumurtalýk ve testis tümörlerinde operasyon ile tedavi olan vakalarda hastalýðýn rekürensini deðerlendirmede kullanýlýr
Bu tümörlerde, Ameliyat hemen sonrasýnda operasyonun ve tedavinin etkinliðini görmek için kullanýlabilir
Alfa feto protein testi sonucu ne anlama gelir?
Artmýþ alfa feto protein seviyesi karaciðer kanseri varlýðýný düþündürebilir. Ayrýca, yumurtalýk kanserlerinde yükselebilir ve testisin gerim hücreli tümörlerinde görülemiyor. Bununla birlikte, bu tümörler AFP seviyesini yükseltmeyebilir. Artmýþ AFP seviyesi nadirde olsa diðer tümörlerler ile de birlikte görüle bilir. Bu diðer tümörler, mid, kolon, akciðer, meme ve lenfoma olarak sayýlabilir.
AFP seviyesine yükselten diðer bir durum ise kronik karaciðer hastalýklarý ve sirozdur
AFP düzeyleri monitörizasyon için kullanýldýðýnda düþen seviyeler tümör tedavisinin etkinliðini gösterir. Ameliyattan sonra AFP seviyeleri düþmüyorsa kalan rezidü bir tümör dokusu olabili. Ayrýca, operasyondan sonra tekrar artmaya baþladýðýnda ise rekürens düþünülmelidir. Baþlangýçta AFP düzeyi yüksek deðil ise takipte pek faydalý olmaz.
AFP düzeyinin normalde yüksek olduðu durumlar þunlardýr : Gebeler ve yenidoðanlar
AFP düzeyleri yüksek olan karaciðer hastalarý ne yapmalýdýr?
Görüntü metotlarý ile karaciðerin incelenmesi gerekir. Ultrason, tomografi ve MR bu görüntüleme metotlarý arasýnda olabilir. Ayrýca hepatosellüler karsinom için des-gamma carboxy prothrombin (DCP) testi yapýlabilir.