İlaç -ilaç etkileşimleri
x
Sitokrom P450 3A4 (CYP3A4), aktif metabolit karbamazepin-10-11 epoksitin oluþumunu
katalizleyen asýl enzimdir. CYP3A4 inhibitörlerinin birlikte kullanýmý karbamazepin
plazma konsantrasyonlarýnda artýþa neden olarak advers reaksiyonlarý indükleyebilir.
CYP3A4 indükleyicilerinin birlikte kullanýmý karbamazepin metabolizma hýzýný artýrabilir
ve karbamazepin serum düzeylerinde ve terapötik etkide potansiyel bir azalmaya yol
açabilir. Benzer olarak, CYP3A4 indükleyicisinin býrakýlmasý karbamazepinin
metabolizma hýzýný azaltabilir ve sonuçta karbamazepinin plazma düzeyleri artabilir.
Karbamazepin CYP3A4 ve karaciðerdeki diðer faz I ve faz II enzim sistemlerinin güçlü bir
indükleyicisidir ve bu nedenle baþta metabolizmalarýnýn indüksiyonu yoluyla CYP3A4 ile
metabolize olanlar olmak üzere eþzamanlý uygulanan ilaçlarýn plazma konsantrasyonlarýný
düþürebilirler.
Ýnsan mikrozomal epoksit hidrolaz, karbamazepin-10,11 epoksitten 10,11-transdiol
türevinin oluþumundan sorumlu enzim olarak tanýmlanmýþtýr. Ýnsan mikrozomal epoksit
hidrolaz inhibitörlerinin birlikte uygulanmasý, karbamazepin-10,11 epoksit plazma
konsantrasyonlarýnýn yükselmesine neden olabilir.
Karbamazepin plazma düzeylerini yükselten bileþikler:
Kanda karbamazepin plazma düzeylerinin yükselmesi istenmeyen etkilere (sersemlik,
uyuþukluk, ataksi, çift görme gibi) neden olabileceðinden, aþaðýdaki bileþiklerle beraber
kullanýlýrken TEGRETOL dozu duruma göre ayarlanmalý ve/veya plazma düzeyleri
izlenmelidir.
Analjezik, antiinflamatuvar ilaçlar: destropropoksifen, ibuprofen
Androjenler: danazol
Antibiyotikler: makrolid antibiyotikler (örn: eritromisin, troleandomisin, josamisin,
klaritromisin, siprofloksasin)
Antidepresanlar: viloksazin, fluoksetin, fluvoksamin, olasýlýkla desipramin, nefazodon,
trazodone, paroksetin
Antiepileptikler: stiripentol, vigabatrin
Antifungaller: azoller (örn: itrakonazol, ketokonazol, flukonazol, vorikonazol)
Antihistaminikler: terfenadin, loratadin
Antipsikotikler: olanzapin
Antitüberküloz ilaçlar: izoniyazid
Antiviraller: HIV tedavisinde kullanýlan proteaz inhibitörleri (örn. ritonavir)
Karbonik anhidraz inhibitörleri: asetazolamid
Kardiyovasküler ilaçlar: verapamil, diltiazem
Gastrointestinal ilaçlar: olasýlýkla simetidin, omeprazol
Kas gevþeticiler: oksibutinin, dantrolen
Platelet agregasyon inhibitörleri: tiklopidin
Diðer etkileþimler: greyfurt suyu, nikotinamid (yetiþkinlerde yalnýz yüksek dozlarda)
Aktif metabolit karbamazepin-10,11-epoksit plazma düzeylerini yükselten bileþikler:
Plazmada yükselen karbamazepin-10,11-epoksit düzeyleri advers reaksiyonlara (örneðin
baþ dönmesi, sersemlik, ataksi, diplopi) neden olabildiðinden, aþaðýda tanýmlanan
maddelerle eþ zamanlý olarak kullanýldýðý takdirde TEGRETOL dozajý uygun þekilde
ayarlanmalý ve/veya plazma düzeyleri takip edilmelidir:
Loksapin, ketiapin, primidon, progabid, valproik asit, valnoktamid ve valpromidin aktif
metabolit karbamazepin-10,11-epoksit konsantrasyonunu yükselttiði bildirilmiþtir.
Karbamazepin plazma düzeylerini azaltan bileþikler:
Aþaðýdaki bileþiklerle beraber kullanýlýrken TEGRETOL dozu duruma göre ayarlanmalý
ve/veya plazma düzeyleri izlenmelidir.
Antiepileptikler: Fenobarbital, fenitoin ve fosfenitoin, primidon, metsüksimid,
fensuksimid, felbamat, okskarbazepin, ayrýca çeliþkili bilgilere raðmen muhtemelen
klonazepam,
Antineoplastikler: sisplatin veya doksorubisin
Antitüberküloz ilaçlar: rifampisin
Bronkodilatörler veya anti-astmatik ilaçlar: teofilin, aminofilin
Dermatolojik ilaçlar: izotretinoinin
Diðer etkileþimler: St John’s Wort (Hypericum perforatum) içeren bitkisel preperatlar.
TEGRETOL’ün birlikte kullanýlan bileþiklerin plazma düzeyleri üzerine etkisi:
Karbamazepin bazý ilaçlarýn plazma düzeylerini düþürebilir veya etkinliðini azaltabilir,
hatta yok edebilir. Klinik gereksinimlere göre dozajlarý ayarlanmasý gerekebilen ilaçlar:
Analjezik, antiinflamatuvar ilaçlar: buprenorfin, metadon, parasetamol, fenazon (antipirin),
tramadol
Antibiyotikler: doksisiklin
Antikoagülanlar: oral antikoagülanlar (varfarin, fenprokumon, dikumarol, asenokumarol)
Antidepresanlar: bupropion, sitalopram, mianserin, nefazodon, sertralin, trazodon, trisiklik
antidepresanlar (imipramin, amitriptilin, nortriptilin, klomipramin gibi)
TEGRETOLün monoamin-oksidaz inhibitörleriyle (MAOI’ler) birlikte kullanýlmasý
önerilmez; TEGRETOL uygulamasýndan önce minimum 2 hafta önce ya da klinik durum
izin verirse daha da uzun bir süre önce MAOI’ler býrakýlmalýdýr (Bkz. Bölüm 4.3.
Kontrendikasyonlar)
Antiemetik: aprepitant
Antiepileptikler: klobazam, klonazepam, etosüksimid, primidon, valproik asit, felbamat,
lamotrijin, okskarbazepin, tiagabin, topiramat, zonisamid.
Karbamazepinin plazma fenitoin düzeylerini hem yükselttiði, hem de düþürdüðü; nadiren
de plazma mefenitoin düzeylerini artýrdýðý bildirilmiþtir.
Antifungaller: itrakonazol
Antihelmintikler: prazikuantel, albendazol
Antineoplastikler: imatinib, siklofosfamid, lapatinib, temsirolimus
Antipsikotikler: haloperidol, klozapin, bromperidol, olanzapin, ketiapin, risperidon,
ziprasidon, aripiprazol, paliperidon
Antiviraller: HIV tedavisinde kullanýlan proteaz inhibitörleri (örn. indinavir, ritonavir,
sakinavir)
Anksiyolitikler: alprazolam, midazolam
Bronkodilatörler veya anti-astmatik ilaçlar: teofilin
Kontraseptifler: hormonal kontraseptifler (alternatif kontraseptif metodlar düþünülmelidir)
Kardiyovasküler ilaçlar: kalsiyum kanal blokörleri ( dihidropiridin grubu) (örn. felodipin),
digoksin
Kortikosteroidler: kortikosteroidler (prednisolon, deksametazon gibi)
Erektil disfonsiyonda kullanýlan ilaçlar: tadalafil
Ýmmünosüpresanlar: siklosporin, everolimus, takrolimus, sirolimus
Tiroid ajanlarý: levotiroksin
Diðer ilaç etkileþimleri: östrojen ve/veya progesteron içeren ürünler
Dikkate alýnmasý gereken kombinasyonlar:
Eþ zamanlý karbamazepin ve levetirasetam kullanýmýnýn karbamazepin ile indüklenen
toksisiteyi artýrdýðý bildirilmiþtir.
Karbamazepinin izoniyazid ile birlikte kullanýmý sonucu izoniyazide baðlý
hepatotoksisitede artýþ bildirilmiþtir.
Karbamazepin ile lityum veya metoklopramidin ve karbamazepin ile nöroleptiklerin
(haloperidol, tiyoridazin) birlikte kullanýmý, (son kombinasyonda terapötik plazma
düzeylerinde bile), nörolojik yan etkilerde artýþa neden olabilir.
TEGRETOL’ün bazý diüretiklerle (hidroklorotiyazid, furosemid) birlikte kullanýmý
semptomatik hiponatremiye neden olabilir.
Karbamazepin depolarizasyonsuz blok yapan kas gevþeticilerinin (pankuronyum gibi)
etkilerini antagonize edebilir. Bu kas gevþeticilerin dozunun yükseltilmesi gerekebilir ve
hastalarýn beklenenden daha kýsa sürede nöromüsküler blokaj etkisinden uzaklaþabilmeleri
için yakýndan izlenmeleri gerekir.
Karbamazepin, diðer psikoaktif ilaçlar gibi, hastanýn alkole toleransýný azaltabilir, bu
nedenle tedavi sýrasýnda alkolden sakýnýlmasý önerilir.
Farmakoloji
x
Farmakodinamik özellikler
Farmakoterapötik grup: Antiepileptikler, nörotrop, psiktrop ajanlar
ATC kodu: N03 AF01
Antiepileptik bir ilaç olarak aktivite spektrumu sekonder jeneralizasyon ile birlikte veya
sekonder jeneralizasyon olmaksýzýn geliþen parsiyel nöbetler (basit ve kompleks),
jeneralize tonik-klonik nöbetler, ayrýca bu tiplerdeki nöbetlerin kombinasyonlarýný
içermektedir.
Klinik çalýþmalarda epilepsili hastalara, özellikle çocuklar ve ergenlik çaðýndakilere,
monoterapi þeklinde uygulanan TEGRETOL’ün anksiyete ve depresyon semptomlarý
üzerinde pozitif etki ve ayrýca iritabilite ve agresifliði azaltan psikotropik bir etki gösterdiði
bildirilmiþtir. Biliþsel ve psikomotor etkisi hakkýnda, verilen doza da baðlý olarak, bazý
çalýþmalarda belirsiz veya olumsuz etkileri bildirilmiþtir. Diðer çalýþmalarda dikkat,
anlama/hafýza üzerine yararlý etkisi olduðu gözlenmiþtir.
Nörotropik bir ajan olarak karbamazepin, bir çok nörolojik bozuklukta klinik olarak
etkilidir; örneðin idiyopatik ve sekonder trigeminal nevraljide paroksismal aðrý ataklarýný
önler; buna ilaveten, tabes dorsalis, post-travmatik parestezi ve post-herpetik nevraljinin
dahil olduðu deðiþik þartlarda nörojenik aðrýnýn iyileþmesinde kullanýlmaktadýr; alkolü
býrakma sendromunda, karbamazepin alçalmýþ bulunan konvülsiyon eþiðini yükseltir ve
alkolü býrakma semptomlarýný (hipereksitabilite, tremor, yürüme bozukluðu) azaltýr; santral
diabetes insipidusta idrar miktarýný azaltýr ve susuzluk duygusunu hafifletir.
Psikotropik bir ajan olarak TEGRETOL’ün, akut mani tedavisinde ve ayrýca bipolar afektif
bozukluklarýn (manik-depresif) idame tedavisinde, monoterapi þeklinde veya nöroleptikler,
antidepresanlar veya lityum ile kombine tedavi þeklinde verildiðinde þizoafektif bozukluk
ve diðer nöroleptiklerle kombine halde uyarýlmýþ mani ve hýzlý devirli olaylarda klinik
olarak etkili olduðu kanýtlanmýþtýr.
TEGRETOL’ün etken maddesi olan karbamazepinin etki mekanizmasý, ancak kýsmen
aydýnlatýlmýþtýr. Karbamazepin aþýrý uyarýlmýþ sinir membranlarýný stabilize eder,
tekrarlanan nöronal desarjlarý inhibe eder ve uyarýcý impulslarýn sinaptik yayýlýmýný azaltýr.
Depolarize nöronlarda, sodyuma baðlý aksiyon potansiyellerinin yinelenen ateþlemesini
önlemesi ve kullanýma baðlý veya voltaja baðlý sodyum kanallarýnýn blokajý ana etki
mekanizmasý olabilir.
Halbuki glutamat salýnmasýnýn azalmasý ve nöronal membranlarýn stabilizasyonu, özellikle
antiepileptik etkilerine baðlý olabilir. Dopamin ve noradrenalin çevrimi üzerindeki
depresan etkisi, karbamazepinin antimanik etkileri sonucu olabilir.
5.2. Farmakokinetik özellikler
Emilim:
Karbamazepin, tabletlerden hemen hemen tamamen, fakat göreceli olarak yavaþ emilir.
Tek oral doz halinde alýndýðýnda, aktif madde plazmada doruk konsantrasyona 6-12 saat
içinde ulaþýr. Emilen etken madde miktarý açýsýndan, deðiþik oral dozaj formlarý arasýnda
klinik yönden anlamlý bir fark yoktur. Karbamazepinin 400 mg tek tablet oral dozundan
sonra deðiþmemiþ karbamazepinin plazmada ortalama doruk konsantrasyonu 4.5
mikrogram/ml dir.
TEGRETOL CR tablet tek ve tekrarlanan dozlar halinde verildiðinde plazmada, aktif
maddenin TEGRETOL tablet ile elde edilenden yaklaþýk olarak % 25 daha düþük doruk
konsantrasyonlarý elde edilir; 24 saat içinde doruk konsantrasyonlara ulaþýlýr. TEGRETOL
CR tablet ile dalgalanma endeksi (fluctuation index) istatistiksel olarak anlamlý derecede
düþüktür, fakat kararlý durumda Cmin’da belirgin bir azalma görülmez. Günde iki doz
halinde verildiðinde, plazma konsantrasyonlarýndaki dalgalanmalar düþüktür. TEGRETOL
CR tabletlerin biyoyararlanýmý diðer oral dozaj formlarýndan yaklaþýk olarak % 15 daha
düþüktür.
Karbamazepinin kararlý-durum plazma konsantrasyonlarýna karbamazepin ile
otoindüksiyona, diðer enzim indükleyen ilaçlarla heteroindüksiyona; ayrýca tedavi öncesi
durum, dozaj ve tedavi süresine baðlý olarak, yaklaþýk 1-2 hafta içinde ulaþýlýr.
Karbamazepinin “terapötik aralýk” olarak kabul edilen kararlý durum plazma
konsantrasyonlarý, hastadan hastaya önemli derecede deðiþir. Hastalarýn çoðu için bu aralýk
4-12 mikrogram/ml (17-50 mikromol/L) olarak bildirilmiþtir. Karbamazepin-10, 11-
epoksitin (farmakolojik olarak aktif metabolit) konsantrasyonlarý, karbamazepin
düzeylerinin yaklaþýk % 30’udur.
Yemek yeme hangi dozaj þeklinde olursa olsun karbamazepin, emilim hýzý ve oranýný
önemli derecede etkilemez.
Daðýlým:
Karbamazepin serum proteinlerine % 70-80 oranýnda baðlanýr. Deðiþmemiþ
karbamazepinin tükürükte ve serebrospinal sývýdaki konsantrasyonu, plazma proteinlerine
baðlanmamýþ ilaç oranýný (%20-30) gösterir. Anne sütünde elde edilen konsantrasyonlar
plazma düzeylerinin % 25-60 ýna eþdeðerdir.
Karbamazepin plasentadan geçer. Karbamazepinin tamamen emildiði varsayýldýðýnda sanal
daðýlým hacmi 0.8-1.9 L/kg arasýnda deðiþmektedir.
Biyotransformasyon:
Karbamazepin baþlýca, epoksid biyotransformasyon yolaðý ile karaciðerde metabolize
edilir. Burada ana metabolitler olarak 10, 11-trans-diol türevi ve bunun glukuronidi
meydana gelir. Sitokrom P450 3A4, karbamazepinden karbamazepin-10, 11 epoksit
oluþumundan sorumlu olan ana izoformu olarak tanýmlanmýþtýr. Ýnsan mikrozomal epoksit
hidrolaz, karbamazepin-10,11 epoksitten 10,11-transdiol türevinin oluþumundan sorumlu
enzim olarak tanýmlanmýþtýr. 9-hidroksimetil-10-karbamoil akridan bu metabolik yol ile
iliþkili minör bir metabolittir. Oral olarak tek doz karbamazepin verildikten sonra yaklaþýk
olarak % 30 u, epoksid biyotransformasyonunun son ürünleri olarak idrara geçer. Diðer
önemli biyotransformasyon yollarý ile karbamazepin, çeþitli monohidroksil türevleri
yanýnda, UGT2B7 tarafýndan üretilen karbamazepin N-glukuronide metabolize olur.
Eliminasyon:
Tek oral dozdan sonra, deðiþmemiþ karbamazepinin eliminasyon yarýlanma ömrü ortalama
36 saattir. Oysa mükerrer uygulamalardan sonra tedavi süresine baðlý olarak 16-24 saattir
(hepatik mono-oksijenaz sisteminin otoindüksiyonu). Karaciðer enzimlerini indükleyen
diðer antiepileptik ilaçlarla (fenitoin, fenobarbital gibi) birlikte karbamazepin kullanan
hastalarda karbamazepinin eliminasyon yarýlanma ömrü ortalama 9-10 saat olarak
saptanmýþtýr. Plazmadaki 10, 11-epoksit metabolitinin ortalama eliminasyon yarýlanma
ömrü epoksidinin tek oral doz halinde verilmesinden sonra yaklaþýk olarak 6 saattir.
Oral olarak tek doz halinde 400 mg karbamazepin verildikten sonra, % 72 si idrarla ve %
28 i feçesle atýlýr. Ýdrarda, dozun yaklaþýk % 2 si deðiþmemiþ ilaç þeklinde ve yaklaþýk % 1
i farmakolojik olarak aktif 10, 11-epoksit metaboliti þeklinde bulunur.
Hastalardaki karakteristik özellikler
Böbrek / Karaciðer yetmezliði:
Böbrek veya karaciðer fonksiyonu azalmýþ olan hastalarda karbamazepinin farmakokinetiði
ile ilgili bir bilgi yoktur.
Çocuklar:
Artan karbamazepin eliminasyonu yüzünden, çocuklara yetiþkinlerden daha yüksek
karbamazepin dozlarý verilmesi gerekebilir.
Yaþlýlar:
Yaþlý hastalarda, genç eriþkinler ile kýyaslandýðýnda, karbamazepinin farmakokinetiðinin
deðiþtiðine dair bir belirti yoktur.
Tüm Bilgiler- Tek sayfada oku
x
Endikasyonlar, Hangi hastalıklarda kullanılır:
Epilepsi
Sekonder jeneralizasyon ile veya sekonder jeneralizasyon olmaksýzýn kompleks veya basit
parsiyel nöbetler (bilinç kaybý ile veya bilinç kaybý olmaksýzýn).
Jeneralize tonik-klonik nöbetler, nöbetlerin karma þekilleri.
TEGRETOL hem monoterapi hem de kombine tedavi için uygundur.
TEGRETOL genellikle absans nöbetlerinde (petit mal) ve miyoklonik nöbetlerde etkin
deðildir. (Bkz. Bölüm 4.4. Özel kullaným uyarýlarý ve önlemleri)
Akut mani ve bipolar afektif bozukluklarý önlemek ve nüks etmesini azaltmak için
idame tedavisi.
Alkolü býrakma (alkol yoksunluk) sendromu.
Ýdiyopatik trigeminal nevralji ve multipl skleroza baðlý (tipik veya atipik) trigeminal
nevralji. Ýdiyopatik glossofaringeal nevralji.
Aðrýlý diyabetik nöropati.
Santral Diabetes insipidus. Nörohormonal kökenli poliüri ve polidipsi.
Epilepsi - Sekonder jeneralizasyon ile veya sekonder jeneralizasyon olmaksýzýn kompleks veya basit parsiyel nöbetler (bilinç kaybý ile veya bilinç kaybý olmaksýzýn). - Jeneralize tonik-klonik nöbetler, nöbetlerin karýþýk þekilleri. Tegretol hem monoterapi hem de kombine tedavi için uygundur. Tegretol genellikle absans nöbetlerinde (petit mal) ve miyoklonik nöbetlerde etkin deðildir . Akut mani ve bipolar afektif bozukluklarý önlemek ve oluþumunu azaltmak için idame tedavisi. Alkolü býrakma (alkol yoksunluk) sendromu. Ýdiyopatik trigeminal nevralji ve multipl skleroza baðlý (tipik veya atipik) trigeminal nevralji. Ýdiyopatik glossofaringeal nevralji. Aðrýlý diyabetik nöropati. Diabetes insipidus sentralis. Nörohormonal orijinli poliüri ve polidipsi.
Kontrendikasyonlar - Bu durumlarda kullanılamazlar:
Karbamazepine veya yapýsal olarak benzerlik gösteren ilaçlara (trisiklik antidepresanlar) veya bileþiminde bulunan herhangi bir maddeye karþý aþýrý duyarlýk. Atriyoventriküler blok, geçmiþte kemik iliði depresyonu veya akut intermitant porfirisi olan hastalar. Trisiklik antidepresanlarla yapýsal iliþkisi olduðundan Tegretolün MAO (Monoamin Oksidaz) inhibitörleri ile kombine kullanýmý tavsiye edilmez. MAO inhibitörleri Tegretol verilmeden en azýndan 2 hafta veya klinik durum elverirse daha uzun bir süre önce kesilmelidir.
Yan etkiler:
Özellikle Tegretol ile tedaviye baþlandýðýnda veya baþlangýç dozu çok yüksekse veya yaþlý hastalarýn tedavisinde santral sinir sistemi ile ilgili yan etkiler (uyuþukluk, baþ aðrýsý, ataksi, sersemlik, halsizlik, çift görme); gastrointestinal sistem bozukluklarý (bulantý, kusma), ayrýca alerjik deri reaksiyonlarý gibi yan etkiler sýk sýk veya yaygýn olarak görülür. Doz ile iliþkili yan etkiler genellikle birkaç gün içinde kendiliðinden veya dozajýn geçici bir süre azaltýlmasýndan sonra ortadan kalkar. Santral sinir sistemi ile ilgili yan etkiler nispeten yüksek doza veya plazma düzeylerindeki düzensizliðe baðlý olarak meydana gelebilir. Bu gibi durumlarda plazma düzeylerinin izlenmesi tavsiye edilir. Sýklýk ölçeði: Sýk sýk ≥%10; yaygýn ≥%1 - <%10; seyrek ≥%0.1 - <%1; ender ≥%0.01 - <%0.1; çok ender <%0.01 Santral sinir sistemi Nörolojik : Sýk sýk sersemlik, ataksi, uyuþukluk, halsizlik; yaygýn olarak baþ aðrýsý, çift görme, uyum bozukluklarý (bulanýk görme gibi); seyrek olarak anormal istem dýþý hareketler (tremor, kas seyirmesi, distoni, tikler gibi), nistagmus; ender olarak orofasiyel diskinezi, okülomotor bozukluklar, konuþma bozukluklarý (dizartri, telaffuz bozukluðu gibi) koreoatetotik bozukluklar, periferal nevrit, paresteziler, kas zayýflýðý ve paretik semptomlar. Karbamazepinin nöromalign sendromunu indüklemesi veya geliþiminde rol almasý, özellikle nöroleptiklerle birlikte olduðu zaman açýk deðildir. Psikiyatrik : Ender olarak halüsinasyonlar (görme veya iþitme ile ilgili), depresyon, iþtah kaybý, huzursuzluk, agresif davranýþlar, ajitasyon, konfüzyon; çok ender olarak psikozun aktivasyonu. Deri ve uzantýlarý : Sýk sýk alerjik deri reaksiyonlarý, þiddetli olabilen ürtiker; seyrek olarak eksfolyatif dermatit ve eritroderma; ender olarak lupus eritematozusa benzer sendrom, kaþýntý; çok ender olarak Stevens-Johnson sendromu, toksik epidermal nekroliz, ýþýða duyarlýlýk, multiform ve nodüler eritem, deri renginde deðiþiklikler,purpura, akne, terleme, saç dökülmesi; çok ender olarak kýllanma bildirilmiþtir, fakat nedensel iliþkisi kesin deðildir. Kan : Sýk sýk lökopeni; yaygýn olarak trombositopeni, eozinofili; ender olarak lökositoz, lenfadenopati, folik asit eksikliði; çok ender olarak agranülositoz, aplastik anemi, alyuvar aplazisi, megaloblastik anemi, akut fasýlalý porfiri, retikülositoz, ve muhtemelen hemolitik anemi. Karaciðer : Sýk sýk genellikle klinik olarak ilgili olmayan yüksek gama-GT düzeyleri (karaciðer enzim indüksiyonuna baðlý); yaygýn olarak yüksek alkalen fosfataz; seyrek olarak yüksek transaminaz düzeyleri; ender olarak kolestatik hepatit, parenkimal (hepatoselüler) veya karýþýk þekilli hepatit, sarýlýk; çok ender olarak granülomatöz hepatit. Gastrointestinal kanal : Sýk sýk bulantý, kusma; yaygýn olarak aðýz kuruluðu; seyrek olarak diyare veya konstipasyon; ender olarak karýn aðrýsý; çok ender olarak glossit, stomatit, pankreatit. Aþýrý duyarlýlýk reaksiyonlarý : Ender olarak ateþ, deri döküntüleri, vaskülit, lenfadenopati, lenfomaya benzeyen hastalýklar, artralji, lökopeni, eozinofili, hepatosplenomegali ve anormal karaciðer fonksiyon testlerinin çeþitli kombinasyonlarý þeklinde görülen, birçok organý tutan, gecikmiþ aþýrý duyarlýk. Diðer organlar (akciðerler, böbrekler, pankreas, miyokard, kolon gibi) da etkilenebilirler; çok ender olarak miyoklonus ve periferal eozinofili ile birlikte görülen aseptik menenjit, anafilaktik reaksiyon, anjiyoödem. Bu þekildeki aþýrý duyarlýk reaksiyonlarý görüldüðünde tedavi kesilmelidir. Kardiyovasküler sistem : Ender olarak kardiyak iletim bozukluklarý; hipertansiyon, hipotansiyon, çok ender olarak bradikardi, aritmiler, senkopla birlikte oluþan AV-blok, kollaps, konjestif kalp yetmezliði, koroner arter hastalýðýnda þiddetlenme, tromboflebit, tromboembolizm. Endokrin sistem ve metabolizma : Yaygýn olarak ödem, sývý tutulmasý, kilo artýþý, antidiüretik hormona (ADH) benzer etkisine baðlý olarak geliþen, ender durumlarda letarji, kusma, baþ aðrýsý, mental konfüzyon, nörolojik anormalliklerle birlikte görülen su entoksikasyonuna yol açan hiponatremi ve düþük plazma osmolalitesi; çok ender olarak jinekomasti veya galaktore gibi klinikte belirti gösteren veya göstermeksizin prolaktinde artýþ, anormal tiroid fonksiyon testleri: L-tiroksinde (FT4, T4, T3) azalma ve TSH düzeyinde artýþ (genellikle klinik belirtiler göstermeksizin), osteomalaziye neden olan kemik metabolizmasý bozukluklarý (plazma kalsiyum ve 25-OH-kolekalsiferol düzeyinde azalma), kolesterol (HDL kolesterol dahil) ve trigliserit düzeylerinde artýþ. Ürogenital sistem : Çok ender olarak interstisyel nefrit, böbrek yetmezliði, böbrek fonksiyon bozukluðu (albüminüri, hematüri, oligüri ve kan üre azotu/azotemi deðerinde artýþ gibi), idrara sýk çýkma, idrar tutulmasý, seksüel bozukluklar/impotens. Duyu organlarý : Çok ender olarak tat alma bozukluklarý, lenste opaklaþmalar, konjunktivit, kulak çýnlamasý, hiperakuzi, hipoakuzi, ses perdesi algýsýnda deðiþiklik gibi iþitme bozukluklarý. Kas iskelet sistemi : Çok ender olarak artralji, kas aðrýsý veya kramp. Solunum sistemi : Çok ender olarak ateþ, dispne, pnömonit veya pnömoni ile karakterize edilen pulmoner aþýrý duyarlýk. BEKLENMEYEN BÝR ETKÝ GÖRÜLDÜÐÜNDE DOKTORUNUZA BAÞVURUNUZ.
Uyarılar, Gebelikte kullanım, Emzirme, Süte geçiş:
Tegretol kullanýmý ile iliþkili olarak aplastik anemi ve agranülositoz bildirilmiþtir, ancak bu durumlarýn görülme sýklýðý çok düþüktür. Bazen Tegretol kullanýmý ile iliþkili olarak, trombosit veya lökosit sayýsýnda geçici veya kalýcý bir azalma oluþur. Tedaviye baþlamadan önce temel alýnmak üzere ve daha sonra periyodik olarak trombositler, muhtemelen retikülositler ve serum demiri dahil, tam kan sayýmý yapýlmalýdýr. Eðer tedavi sýrasýnda kesinlikle düþük veya azalmýþ lökosit veya trombosit sayýsý gözlenirse, hasta ve kan sayýmý yakýndan takip edilmelidir. Eðer önemli bir kemik iliði depresyonu belirtisi görülürse Tegretol kesilmelidir. Eðer ciddi deri reaksiyonlarýný, örneðin; Stevens-Johnson sendromu, Lyell sendromu, akla getirecek belirti ve semptomlar görülürse Tegretol derhal kesilmelidir. Tegretol sadece týbbi gözetim altýnda verilmelidir. Tegretol, tipik veya atipik bilinç kaybý nöbetlerini de içeren, karýþýk nöbetleri olan hastalarda dikkatle kullanýlmalýdýr. Tüm bu koþullarda Tegretol nöbetleri alevlendirebilir. Nöbetlerin alevlenmesi halinde Tegretol kesilmelidir. Özellikle geçmiþinde bir karaciðer rahatsýzlýðý olan hastalarda ve yaþlý hastalarda, temel karaciðer fonksiyonu tayin edilmeli ve Tegretol ile tedavi sýrasýnda periyodik kontroller yapýlmalýdýr. Tegretol ileri derecede karaciðer bozukluðu veya aktif karaciðer hastalýðý durumlarýnda derhal kesilmelidir. Hastalara ateþ, boðaz aðrýsý, kýzarýklýk, aðýz ülserleri, kolay çürük oluþumu, peteþi veya hemorajik purpura gibi muhtemel hematolojik bir problemin erken toksik belirti ve semptomlarý ve dermatolojik veya hepatik reaksiyonlarýn semptomlarý bildirilmeli ve bu belirtiler görülürse derhal doktora baþvurmalarý öðütlenmelidir. Tegretol geçmiþinde kardiyak, hepatik veya renal bozukluðu olan, diðer ilaçlara karþý istenmeyen hematolojik reaksiyon gösteren veya Tegretol ile tedavinin kesildiði hastalara, yarar-zarar oraný iyice deðerlendirildikten sonra ve yakýn bir gözetim altýnda verilmelidir. Temel ve periyodik tam idrar tahlili ve kan üre azotu (BUN) tayinleri tavsiye edilmektedir. Ýzole maküler veya makulopapular ekzantem gibi hafif deri reaksiyonlarý çoðunlukla geçici ve tehlikesizdir; devam eden tedavi esnasýnda veya dozun azaltýlmasýný izleyen birkaç gün veya birkaç hafta içinde kaybolurlar. Buna raðmen hasta yakýn bir gözetim altýnda tutulmalýdýr. Tegretol hafif antikolinerjik aktivite gösterir, bu nedenle intraoküler basýncý artmýþ olan hastalar tedavi sýrasýnda yakýndan gözlenmelidir. Yaþlý hastalarda gizli bir psikozun aktivasyonu, konfüzyon veya ajitasyon olasýlýðý akýlda tutulmalýdýr. Çok ender olarak erkeklerde azalan fertilite ve/veya anormal spermatogenez görüldüðü bildirilmiþ, nedensel bir iliþki kurulmamýþtýr. Oral kontraseptif kullanan kadýnlarda Tegretol alýndýðýnda kanama görüldüðü bildirilmiþtir, oral kontraseptiflerin güvenilirliði Tegretolden ters olarak etkilenebilir ve anne olma yaþýndaki kadýnlara Tegretol alýrken doðum kontrolünün alternatif þekillerini kullanmalarý tavsiye edilmelidir. Karbamazepinin dozu ve plazma düzeyleri ve plazma düzeyleri ile klinik etkinliði veya güvenilirliði arasýndaki korelasyon oldukça önemsiz olmasýna raðmen þu durumlarda plazma düzeylerinin izlenmesi yararlý olabilir: nöbet sýklýðýnda çarpýcý artýþ/hasta uyumunu doðrulama; gebelik; çocuklarýn veya yetiþkinlerin tedavisi; þüpheli emilim bozukluklarý; birden fazla ilaç kullanýldýðýnda þüpheli toksisite. (Bkz. Ýlaç Etkileþmeleri ve Diðer Etkileþimler). Tegretolün birdenbire kesilmesi nöbetleri hýzlandýrýr. Eðer Tegretol tedavisinin birdenbire kesilmesi zorunlu ise, yeni antiepileptik bileþiklere geçiþ uygun bir ilaç (örneðin i.v. veya rektal diazepam veya i.v. fenitoin) kontrolünde yapýlmalýdýr. Annenin Tegretol ve diðer antikonvülsanlarýn birlikte kullanmasýna baðlý olarak birkaç yenidoðanda nöbet ve/veya solunum depresyonu, kusma, ishal ve/veya beslenmede azalma vakalarý rapor edilmiþtir. Bu reaksiyonlar yenidoðanda yoksunluk sendromunu oluþtururlar. Gebelik ve Emzirme Döneminde Kullanýmý Epileptik hamilelerin özel bir dikkatle tedavi edilmeleri gerekir. Tegretol doðurganlýk çaðýndaki kadýnlarda mümkünse monoterapi þeklinde uygulanmalýdýr. Çünkü antiepileptik ilaçlarla kombine tedavi gören hamilelerin bebeklerinde konjenital anomali görülme sýklýðý, monoterapi gören hamilelere göre daha fazladýr. Etkili en düþük doz verilmelidir ve plazma düzeylerinin izlenmesi önerilir. Tegretol kullanmakta olan bir kadýn hamile kaldýðýnda veya hamile bir kadýnda Tegretol tedavisinin baþlatýlmasýný gerektiren bir durum ortaya çýktýðýnda, özellikle hamileliðin ilk 3 ayý içerisinde yarar/zarar oraný dikkatle deðerlendirilmelidir. Tegretol kullanýmý ile iliþkili, spina bifida dahil geliþim bozukluklarý ve malformasyonlar çok ender olarak bildirilmiþtir. Hamilelerde folik asit eksikliði oluþtuðundan ve antiepileptik ilaçlar folik asit eksikliðini þiddetlendirdiklerinden dolayý, hamilelikten önce ve hamilelik sýrasýnda folik asit takviyesi tavsiye edilir. Bebekte kanama bozukluklarýný önlemek için hamileliðin son haftalarýnda anneye ve daha sonra yeni doðan bebeðe K1 vitamini preparatý verilmesi de önerilir. Karbamazepin, plazmadaki konsantrasyonunun % 25-60 ý oranýnda anne sütüne geçer. Emzirmenin yararlarý, sütteki karbamazepinle bebekte ortaya çýkabilecek yan etkilere karþý deðerlendirilmelidir. Tegretol kullanan anneler bebeklerini, olasý yan etkiler (aþýrý uyku, alerjik deri reaksiyonu gibi) bakýmýndan bebeðin izlenmesi kaydýyla emzirebilirler. Araç ve makine kullanma yeteneði üzerine etkileri Tegretolün neden olduðu sersemlik ve uyuþukluk, özellikle tedavinin baþlangýcýnda veya doz ayarlamalarý ile iliþkili olarak, hastalarýn reaksiyon yeteneðini azaltabilir; bu nedenle hastalar araç sürerken veya makine kullanýrken dikkatli olmalýdýrlar.
Genel tavsiye
Gebelik kategorisi D’dir.
Karbamazepin’in gebelik ve/veya fetus/yeni doðan üzerinde zararlý farmakolojik etkileri
bulunmaktadýr. TEGRETOL gerekli olmadýkça gebelik döneminde kullanýlmamalýdýr.
Çocuk doðurma potansiyeli bulunan kadýnlar/Doðum kontrolü (Kontrasepsiyon)
Karbamazepin, oral yolla alýnan doðum kontrol ilaçlarý ile etkileþime geçmektedir. Bu nedenle, tedavi süresince alternatif, etkili ve güvenilir bir doðum kontrol yöntemi uygulanmalýdýr.
Gebelik dönemi
Hayvanlara (fare, sýçan, tavþan), annede toksisiteye neden olan günlük dozlarda (> 200 mg/kg/gün, mutad insan dozunun 10-20 katý) karbamazepin, organogenez esnasýnda oral yoldan verildiðinde, embriyonik mortalitede artýþa neden olmuþtur. Sýçanda 300 mg/kg/gün karbamazepin verildiðinde düþük de görülmüþtür. Yine anne için toksik dozlarda doðuma yakýn dönemdeki sýçan fetuslarýnýn geliþmelerinde gecikme görülür. Teste tabi tutulan bu 3 hayvan türünde teratojenik potansiyel ile ilgili bir kanýt yoktur, fakat farelerin kullanýldýðý bir çalýþmada karbamazepin (40-240 mg/kg/gün, oral) defektlere (karbamazepine maruz kalan fetuslarýn % 4.7 sinde, kontrol grubunda % 1.3 oranýnda, baþlýca serebral ventriküllerin dilatasyonu þeklinde) neden olmuþtur.
Epileptik annelerin bebeklerinde, malformasyonlar dahil, geliþim bozukluklarýnýn ortaya
çýkmasý ihtimali daha yüksektir. Bütün majör antiepileptik ilaçlarda olduðu gibi, karbamazepinin de bu riski artýrabileceði bildirilmekle birlikte, karbamazepin monoterapisi ile yapýlan kontrollü çalýþmalarda, kesin bir sonuca ulaþtýracak herhangi bir bulgu bulunamamýþtýr. Bununla birlikte TEGRETOL kullanýmý ile iliþkili, spina bifida dahil, geliþim bozukluklarý, malformasyonlar ve diðer konjenital anomaliler (örn. kraniyofasiyal kusurlar, kardiovasküler malformasyonlar, hipospadias ve muhtelif vücut sistemini içeren anomaliler) çok ender olarak bildirilmiþtir.
Bu bilgiler göz önüne alýnmalý:
Epileptik hamilelerin özel bir dikkatle tedavi edilmeleri gerekir.
TEGRETOL kullanmakta olan bir kadýn hamile kaldýðýnda veya hamile kalmayý
planlýyorsa veya hamile bir kadýnda TEGRETOL tedavisinin baþlatýlmasýný gerektiren
bir durum ortaya çýktýðýnda, özellikle hamileliðin ilk 3 ayý içerisinde yarar/zarar oraný
dikkatle deðerlendirilmelidir.
TEGRETOL doðurganlýk çaðýndaki kadýnlarda mümkünse monoterapi þeklinde
uygulanmalýdýr. Çünkü antiepileptik ilaçlarla kombine tedavi gören hamilelerin
bebeklerinde konjenital malformasyon (anomali) görülme sýklýðý, monoterapi gören
hamilelere göre daha fazladýr.
Etkili en düþük doz verilmelidir ve plazma düzeylerinin izlenmesi önerilir.
Hastalara yüksek malformasyon riski öðretilmeli ve doðum önce tarama imkaný
tanýnmalýdýr.
Hamilelik boyunca etkili antiepileptik tedavi kesilmemelidir, þiddetli hastalýkta anne ve fetus birlikte zarar görebilir.
Ýzleme ve Önleme:
Hamilelerde folik asit eksikliði oluþtuðu bilinmektedir. Antiepileptik ilaçlarýn folik asit
eksikliðini þiddetlendirdikleri bildirilmiþtir. Bu eksiklik tedavi edilen epileptik kadýnlarýn
bebeklerinde doðum kusurlarýnýn artmasýna katkýda bulunabilir. Bu yüzden hamilelikten önce ve hamilelik sýrasýnda folik asit takviyesi tavsiye edilir.
Yenidoðanda:
Bebekteki kanama bozukluklarýný önlemek için, gebeliðin son haftalarýnda anneye ve
ayrýca yenidoðana K1 vitamininin verilmesi de önerilmektedir.
Maternal TEGRETOL ve eþzamanlý diðer antikonvülsan ilaç kullanýmýyla az sayýda
neonatal nöbet ve/veya solunum depresyonu vakasý olmuþtur. Ayrýca maternal TEGRETOL kullanýmýyla ilgili olarak az sayýda neonatal kusma, diyare ve/veya beslenmede azalma vakasý bildirilmiþtir. Bu reaksiyonlar bir neonatal çekilme sendromunu yansýtabilir.
Laktasyon dönemi
TEGRETOL’ün terapötik dozlarý emziren kadýnlara uygulandýðý takdirde karbamazepin
anne sütüne memedeki çocuk üzerinde etkiye neden olabilecek ölçüde atýlmaktadýr.
Karbamazepin, plazmadaki konsantrasyonunun % 25-60’ý oranýnda anne sütüne geçer.
Emzirmenin yararlarý, sütteki karbamazepinle bebekte ortaya çýkabilecek yan etkiler ile
karþýlaþtýrýlarak deðerlendirilmelidir. TEGRETOL kullanan anneler bebeklerini, olasý yan etkiler (aþýrý uyku, alerjik deri reaksiyonu gibi) bakýmýndan bebeðin izlenmesi kaydýyla emzirebilirler.
Anne sütü alan bir bebekte geliþen þiddetli aþýrý duyarlýk deri reaksiyonu olgusu
bildirilmiþtir.
Üreme yeteneði / Fertilite
Nadiren erkek fertilitesinde bozulma ve/veya anormal sprematogenez bildirimi olmuþtur.
Araç ve makine kullanýmý üzerindeki etkiler
TEGRETOL’ün neden olduðu sersemlik ve uyuþukluk, özellikle tedavinin baþlangýcýnda veya doz ayarlamalarý ile iliþkili olarak, hastalarýn reaksiyon yeteneðini azaltabilir; bu nedenle hastalar araç sürerken veya makine kullanýrken dikkatli olmalýdýrlar.
İlaç etkileşimleri, ilaç geçimsizlikleri:
Sitokrom P450 3A4 (CYP3A4), aktif metabolit karbamazepin-10-11 epoksitin oluþumunu
katalizleyen asýl enzimdir. CYP3A4 inhibitörlerinin birlikte kullanýmý karbamazepin
plazma konsantrasyonlarýnda artýþa neden olarak advers reaksiyonlarý indükleyebilir.
CYP3A4 indükleyicilerinin birlikte kullanýmý karbamazepin metabolizma hýzýný artýrabilir
ve karbamazepin serum düzeylerinde ve terapötik etkide potansiyel bir azalmaya yol
açabilir. Benzer olarak, CYP3A4 indükleyicisinin býrakýlmasý karbamazepinin
metabolizma hýzýný azaltabilir ve sonuçta karbamazepinin plazma düzeyleri artabilir.
Karbamazepin CYP3A4 ve karaciðerdeki diðer faz I ve faz II enzim sistemlerinin güçlü bir
indükleyicisidir ve bu nedenle baþta metabolizmalarýnýn indüksiyonu yoluyla CYP3A4 ile
metabolize olanlar olmak üzere eþzamanlý uygulanan ilaçlarýn plazma konsantrasyonlarýný
düþürebilirler.
Ýnsan mikrozomal epoksit hidrolaz, karbamazepin-10,11 epoksitten 10,11-transdiol
türevinin oluþumundan sorumlu enzim olarak tanýmlanmýþtýr. Ýnsan mikrozomal epoksit
hidrolaz inhibitörlerinin birlikte uygulanmasý, karbamazepin-10,11 epoksit plazma
konsantrasyonlarýnýn yükselmesine neden olabilir.
Karbamazepin plazma düzeylerini yükselten bileþikler:
Kanda karbamazepin plazma düzeylerinin yükselmesi istenmeyen etkilere (sersemlik,
uyuþukluk, ataksi, çift görme gibi) neden olabileceðinden, aþaðýdaki bileþiklerle beraber
kullanýlýrken TEGRETOL dozu duruma göre ayarlanmalý ve/veya plazma düzeyleri
izlenmelidir.
Analjezik, antiinflamatuvar ilaçlar: destropropoksifen, ibuprofen
Androjenler: danazol
Antibiyotikler: makrolid antibiyotikler (örn: eritromisin, troleandomisin, josamisin,
klaritromisin, siprofloksasin)
Antidepresanlar: viloksazin, fluoksetin, fluvoksamin, olasýlýkla desipramin, nefazodon,
trazodone, paroksetin
Antiepileptikler: stiripentol, vigabatrin
Antifungaller: azoller (örn: itrakonazol, ketokonazol, flukonazol, vorikonazol)
Antihistaminikler: terfenadin, loratadin
Antipsikotikler: olanzapin
Antitüberküloz ilaçlar: izoniyazid
Antiviraller: HIV tedavisinde kullanýlan proteaz inhibitörleri (örn. ritonavir)
Karbonik anhidraz inhibitörleri: asetazolamid
Kardiyovasküler ilaçlar: verapamil, diltiazem
Gastrointestinal ilaçlar: olasýlýkla simetidin, omeprazol
Kas gevþeticiler: oksibutinin, dantrolen
Platelet agregasyon inhibitörleri: tiklopidin
Diðer etkileþimler: greyfurt suyu, nikotinamid (yetiþkinlerde yalnýz yüksek dozlarda)
Aktif metabolit karbamazepin-10,11-epoksit plazma düzeylerini yükselten bileþikler:
Plazmada yükselen karbamazepin-10,11-epoksit düzeyleri advers reaksiyonlara (örneðin
baþ dönmesi, sersemlik, ataksi, diplopi) neden olabildiðinden, aþaðýda tanýmlanan
maddelerle eþ zamanlý olarak kullanýldýðý takdirde TEGRETOL dozajý uygun þekilde
ayarlanmalý ve/veya plazma düzeyleri takip edilmelidir:
Loksapin, ketiapin, primidon, progabid, valproik asit, valnoktamid ve valpromidin aktif
metabolit karbamazepin-10,11-epoksit konsantrasyonunu yükselttiði bildirilmiþtir.
Karbamazepin plazma düzeylerini azaltan bileþikler:
Aþaðýdaki bileþiklerle beraber kullanýlýrken TEGRETOL dozu duruma göre ayarlanmalý
ve/veya plazma düzeyleri izlenmelidir.
Antiepileptikler: Fenobarbital, fenitoin ve fosfenitoin, primidon, metsüksimid,
fensuksimid, felbamat, okskarbazepin, ayrýca çeliþkili bilgilere raðmen muhtemelen
klonazepam,
Antineoplastikler: sisplatin veya doksorubisin
Antitüberküloz ilaçlar: rifampisin
Bronkodilatörler veya anti-astmatik ilaçlar: teofilin, aminofilin
Dermatolojik ilaçlar: izotretinoinin
Diðer etkileþimler: St John’s Wort (Hypericum perforatum) içeren bitkisel preperatlar.
TEGRETOL’ün birlikte kullanýlan bileþiklerin plazma düzeyleri üzerine etkisi:
Karbamazepin bazý ilaçlarýn plazma düzeylerini düþürebilir veya etkinliðini azaltabilir,
hatta yok edebilir. Klinik gereksinimlere göre dozajlarý ayarlanmasý gerekebilen ilaçlar:
Analjezik, antiinflamatuvar ilaçlar: buprenorfin, metadon, parasetamol, fenazon (antipirin),
tramadol
Antibiyotikler: doksisiklin
Antikoagülanlar: oral antikoagülanlar (varfarin, fenprokumon, dikumarol, asenokumarol)
Antidepresanlar: bupropion, sitalopram, mianserin, nefazodon, sertralin, trazodon, trisiklik
antidepresanlar (imipramin, amitriptilin, nortriptilin, klomipramin gibi)
TEGRETOLün monoamin-oksidaz inhibitörleriyle (MAOI’ler) birlikte kullanýlmasý
önerilmez; TEGRETOL uygulamasýndan önce minimum 2 hafta önce ya da klinik durum
izin verirse daha da uzun bir süre önce MAOI’ler býrakýlmalýdýr (Bkz. Bölüm 4.3.
Kontrendikasyonlar)
Antiemetik: aprepitant
Antiepileptikler: klobazam, klonazepam, etosüksimid, primidon, valproik asit, felbamat,
lamotrijin, okskarbazepin, tiagabin, topiramat, zonisamid.
Karbamazepinin plazma fenitoin düzeylerini hem yükselttiði, hem de düþürdüðü; nadiren
de plazma mefenitoin düzeylerini artýrdýðý bildirilmiþtir.
Antifungaller: itrakonazol
Antihelmintikler: prazikuantel, albendazol
Antineoplastikler: imatinib, siklofosfamid, lapatinib, temsirolimus
Antipsikotikler: haloperidol, klozapin, bromperidol, olanzapin, ketiapin, risperidon,
ziprasidon, aripiprazol, paliperidon
Antiviraller: HIV tedavisinde kullanýlan proteaz inhibitörleri (örn. indinavir, ritonavir,
sakinavir)
Anksiyolitikler: alprazolam, midazolam
Bronkodilatörler veya anti-astmatik ilaçlar: teofilin
Kontraseptifler: hormonal kontraseptifler (alternatif kontraseptif metodlar düþünülmelidir)
Kardiyovasküler ilaçlar: kalsiyum kanal blokörleri ( dihidropiridin grubu) (örn. felodipin),
digoksin
Kortikosteroidler: kortikosteroidler (prednisolon, deksametazon gibi)
Erektil disfonsiyonda kullanýlan ilaçlar: tadalafil
Ýmmünosüpresanlar: siklosporin, everolimus, takrolimus, sirolimus
Tiroid ajanlarý: levotiroksin
Diðer ilaç etkileþimleri: östrojen ve/veya progesteron içeren ürünler
Dikkate alýnmasý gereken kombinasyonlar:
Eþ zamanlý karbamazepin ve levetirasetam kullanýmýnýn karbamazepin ile indüklenen
toksisiteyi artýrdýðý bildirilmiþtir.
Karbamazepinin izoniyazid ile birlikte kullanýmý sonucu izoniyazide baðlý
hepatotoksisitede artýþ bildirilmiþtir.
Karbamazepin ile lityum veya metoklopramidin ve karbamazepin ile nöroleptiklerin
(haloperidol, tiyoridazin) birlikte kullanýmý, (son kombinasyonda terapötik plazma
düzeylerinde bile), nörolojik yan etkilerde artýþa neden olabilir.
TEGRETOL’ün bazý diüretiklerle (hidroklorotiyazid, furosemid) birlikte kullanýmý
semptomatik hiponatremiye neden olabilir.
Karbamazepin depolarizasyonsuz blok yapan kas gevþeticilerinin (pankuronyum gibi)
etkilerini antagonize edebilir. Bu kas gevþeticilerin dozunun yükseltilmesi gerekebilir ve
hastalarýn beklenenden daha kýsa sürede nöromüsküler blokaj etkisinden uzaklaþabilmeleri
için yakýndan izlenmeleri gerekir.
Karbamazepin, diðer psikoaktif ilaçlar gibi, hastanýn alkole toleransýný azaltabilir, bu
nedenle tedavi sýrasýnda alkolden sakýnýlmasý önerilir.
Dozaj, Uygulama, Kullanım şekli:
Pozoloji / Uygulama sýklýðý ve süresi:
TEGRETOL CR tabletler bütün veya reçetede belirtilmiþ ise sadece yarým tablet olarak az
bir miktar su ile çiðnenmeden yutulmalýdýr.
Etken maddenin TEGRETOL CR tabletlerden yavaþ, kontrollü salým saðlamasý sonucu doz
aralýðý günde 2 defa olacak þekilde tasarlanmýþtýr.
Normal tabletten (TEGRETOL Tablet 200 mg) CR tablet uygulanmasýna geçildiðinde,
klinik çalýþmalar bazý hastalarda CR tablet dozunun artýrýlmasý gerekebileceðini
göstermiþtir.
Epilepsi:
Mümkünse, TEGRETOL monoterapi þeklinde uygulanmalýdýr.
Tedavi düþük dozla baþlatýlmalý ve daha sonra optimal etki elde edilene kadar, doz yavaþ
yavaþ artýrýlmalýdýr.
Plazma düzeylerinin tayini, optimum dozun belirlenmesine yardýmcý olabilir (Bkz. Bölüm
4.4. Özel kullaným uyarýlarý ve önlemleri). Antiepileptik tedavi gören hastaya TEGRETOL
uygulanacaðý zaman, bu iþlem diðer antiepileptik ilaçla tedavi devam ederken, kademeli
olarak yapýlmalý veya gerekirse bir önceki ilacýn dozu ayarlanmalýdýr (Bkz. Bölüm 4.5.
Diðer týbbi ürünler ile etkileþimler ve diðer etkileþim þekilleri).
Eriþkinler:
Tedaviye günde 1-2 kez 100-200 mg ile baþlanýr. Daha sonra doz optimum cevap
alýnýncaya kadar yavaþ yavaþ arttýrýlmalýdýr (genellikle günde 2-3 kez 400 mg). Bazý
hastalarda günde 1600 mg veya 2000 mg uygun olabilir.
Trigeminal nevralji:
Günlük 200-400 mg baþlangýç dozu, aðrý kayboluncaya kadar azar azar arttýrýlmalý
(genellikle günde 3-4 kez 200 mg), sonra doz mümkün olan en düþük idame dozuna
ulaþýncaya kadar, kademeli olarak azaltýlmalýdýr. Yaþlýlarda günde iki kez 100 mg lýk bir
baþlangýç dozu önerilir.
Alkolü býrakma (alkol yoksunluk) sendromu:
Ortalama doz günde 3 kez 200 mg dýr. Aðýr durumlarda bu doz ilk birkaç gün içinde
artýrýlabilir (örn. günde 3 kez 400 mg). Alkolü býrakmaya baðlý þiddetli belirtilerin
tedavisine baþlarken, TEGRETOL sedatif hipnotik ilaçlarla (örn. klometiyazol,
klordiazepoksid) kombine verilmelidir. Akut devre atlatýldýktan sonra, tedaviye sadece
TEGRETOL ile devam edilebilir.
Santral Diabetes insipidus:
Eriþkinler için ortalama doz günde 2-3 kez 200 mg dýr.
Çocuklarda doz, çocuðun yaþý ve vücut aðýrlýðý ile orantýlý olarak azaltýlmalýdýr.
Aðrýlý diyabetik nöropati:
Ortalama doz, günde 2-4 kez 200 mg dýr.
Akut mani ve bipolar afektif bozukluklarýn idame tedavisi:
Doz aralýðý günde 400-1600 mg dýr. Mutad doz, günde 2-3 kez bölünmüþ dozlar halinde
400-600 mg þeklinde uygulanýr. Akut mani tedavisinde doz mümkün olduðunca kýsa
sürede artýrýlmalýdýr. Buna karþýlýk, bipolar bozukluklarýn idame tedavisinde optimal
tolerabiliteyi elde etmek için dozun azar azar artýrýlmasý tavsiye edilir.
Uygulama þekli:
Aðýzdan kullaným içindir.
Özel popülasyonlara iliþkin ek bilgiler
Böbrek/Karaciðer yetmezliði:
Böbrek/karaciðer yetmezliði olan hastalarda doz ayarlanmasý ile ilgili bilgi yoktur.
Pediyatrik popülasyon:
4 yaþýnda veya daha küçük çocuklarda baþlangýç dozu günde 20 - 60 mg dýr. Günaþýrý 20 –
60 mg artýrýlmasý önerilir. 4 yaþýndan büyük çocuklarda, tedaviye günde 100 mg ile
baþlanabilir, haftada bir 100 mg artýrýlabilir.
Vücut aðýrlýðýnýn kg baþýna günde 10-20 mg olacak þekilde;
0 – 1 yaþ : 100 - 200 mg / gün
1 – 5 yaþ : 200 - 400 mg / gün
6-10 yaþ : 400-600 mg/gün
11-15 yaþ : 600-1000 mg/gün
Bu miktarlar günde birkaç doza bölünerek verilir.
Geriyatrik popülasyon:
Ýlaç etkileþmeleri ve deðiþik antiepileptik ilaç farmakokinetiklerine baðlý olarak yaþlý
hastalarda uygulanacak TEGRETOL dozu dikkatle belirlenmelidir.
Saklama koşulları, Depolama:
Raf ömrü
36 ay
Saklamaya yönelik özel tedbirler
Rutubetten korunmalý, 25 C’ nin altýndaki oda sýcaklýðýnda saklanmalýdýr.
Farmakoloji bilgileri, famakokinetik, farmakodinamik özellikler:
Farmakodinamik özellikler
Farmakoterapötik grup: Antiepileptikler, nörotrop, psiktrop ajanlar
ATC kodu: N03 AF01
Antiepileptik bir ilaç olarak aktivite spektrumu sekonder jeneralizasyon ile birlikte veya
sekonder jeneralizasyon olmaksýzýn geliþen parsiyel nöbetler (basit ve kompleks),
jeneralize tonik-klonik nöbetler, ayrýca bu tiplerdeki nöbetlerin kombinasyonlarýný
içermektedir.
Klinik çalýþmalarda epilepsili hastalara, özellikle çocuklar ve ergenlik çaðýndakilere,
monoterapi þeklinde uygulanan TEGRETOL’ün anksiyete ve depresyon semptomlarý
üzerinde pozitif etki ve ayrýca iritabilite ve agresifliði azaltan psikotropik bir etki gösterdiði
bildirilmiþtir. Biliþsel ve psikomotor etkisi hakkýnda, verilen doza da baðlý olarak, bazý
çalýþmalarda belirsiz veya olumsuz etkileri bildirilmiþtir. Diðer çalýþmalarda dikkat,
anlama/hafýza üzerine yararlý etkisi olduðu gözlenmiþtir.
Nörotropik bir ajan olarak karbamazepin, bir çok nörolojik bozuklukta klinik olarak
etkilidir; örneðin idiyopatik ve sekonder trigeminal nevraljide paroksismal aðrý ataklarýný
önler; buna ilaveten, tabes dorsalis, post-travmatik parestezi ve post-herpetik nevraljinin
dahil olduðu deðiþik þartlarda nörojenik aðrýnýn iyileþmesinde kullanýlmaktadýr; alkolü
býrakma sendromunda, karbamazepin alçalmýþ bulunan konvülsiyon eþiðini yükseltir ve
alkolü býrakma semptomlarýný (hipereksitabilite, tremor, yürüme bozukluðu) azaltýr; santral
diabetes insipidusta idrar miktarýný azaltýr ve susuzluk duygusunu hafifletir.
Psikotropik bir ajan olarak TEGRETOL’ün, akut mani tedavisinde ve ayrýca bipolar afektif
bozukluklarýn (manik-depresif) idame tedavisinde, monoterapi þeklinde veya nöroleptikler,
antidepresanlar veya lityum ile kombine tedavi þeklinde verildiðinde þizoafektif bozukluk
ve diðer nöroleptiklerle kombine halde uyarýlmýþ mani ve hýzlý devirli olaylarda klinik
olarak etkili olduðu kanýtlanmýþtýr.
TEGRETOL’ün etken maddesi olan karbamazepinin etki mekanizmasý, ancak kýsmen
aydýnlatýlmýþtýr. Karbamazepin aþýrý uyarýlmýþ sinir membranlarýný stabilize eder,
tekrarlanan nöronal desarjlarý inhibe eder ve uyarýcý impulslarýn sinaptik yayýlýmýný azaltýr.
Depolarize nöronlarda, sodyuma baðlý aksiyon potansiyellerinin yinelenen ateþlemesini
önlemesi ve kullanýma baðlý veya voltaja baðlý sodyum kanallarýnýn blokajý ana etki
mekanizmasý olabilir.
Halbuki glutamat salýnmasýnýn azalmasý ve nöronal membranlarýn stabilizasyonu, özellikle
antiepileptik etkilerine baðlý olabilir. Dopamin ve noradrenalin çevrimi üzerindeki
depresan etkisi, karbamazepinin antimanik etkileri sonucu olabilir.
5.2. Farmakokinetik özellikler
Emilim:
Karbamazepin, tabletlerden hemen hemen tamamen, fakat göreceli olarak yavaþ emilir.
Tek oral doz halinde alýndýðýnda, aktif madde plazmada doruk konsantrasyona 6-12 saat
içinde ulaþýr. Emilen etken madde miktarý açýsýndan, deðiþik oral dozaj formlarý arasýnda
klinik yönden anlamlý bir fark yoktur. Karbamazepinin 400 mg tek tablet oral dozundan
sonra deðiþmemiþ karbamazepinin plazmada ortalama doruk konsantrasyonu 4.5
mikrogram/ml dir.
TEGRETOL CR tablet tek ve tekrarlanan dozlar halinde verildiðinde plazmada, aktif
maddenin TEGRETOL tablet ile elde edilenden yaklaþýk olarak % 25 daha düþük doruk
konsantrasyonlarý elde edilir; 24 saat içinde doruk konsantrasyonlara ulaþýlýr. TEGRETOL
CR tablet ile dalgalanma endeksi (fluctuation index) istatistiksel olarak anlamlý derecede
düþüktür, fakat kararlý durumda Cmin’da belirgin bir azalma görülmez. Günde iki doz
halinde verildiðinde, plazma konsantrasyonlarýndaki dalgalanmalar düþüktür. TEGRETOL
CR tabletlerin biyoyararlanýmý diðer oral dozaj formlarýndan yaklaþýk olarak % 15 daha
düþüktür.
Karbamazepinin kararlý-durum plazma konsantrasyonlarýna karbamazepin ile
otoindüksiyona, diðer enzim indükleyen ilaçlarla heteroindüksiyona; ayrýca tedavi öncesi
durum, dozaj ve tedavi süresine baðlý olarak, yaklaþýk 1-2 hafta içinde ulaþýlýr.
Karbamazepinin “terapötik aralýk” olarak kabul edilen kararlý durum plazma
konsantrasyonlarý, hastadan hastaya önemli derecede deðiþir. Hastalarýn çoðu için bu aralýk
4-12 mikrogram/ml (17-50 mikromol/L) olarak bildirilmiþtir. Karbamazepin-10, 11-
epoksitin (farmakolojik olarak aktif metabolit) konsantrasyonlarý, karbamazepin
düzeylerinin yaklaþýk % 30’udur.
Yemek yeme hangi dozaj þeklinde olursa olsun karbamazepin, emilim hýzý ve oranýný
önemli derecede etkilemez.
Daðýlým:
Karbamazepin serum proteinlerine % 70-80 oranýnda baðlanýr. Deðiþmemiþ
karbamazepinin tükürükte ve serebrospinal sývýdaki konsantrasyonu, plazma proteinlerine
baðlanmamýþ ilaç oranýný (%20-30) gösterir. Anne sütünde elde edilen konsantrasyonlar
plazma düzeylerinin % 25-60 ýna eþdeðerdir.
Karbamazepin plasentadan geçer. Karbamazepinin tamamen emildiði varsayýldýðýnda sanal
daðýlým hacmi 0.8-1.9 L/kg arasýnda deðiþmektedir.
Biyotransformasyon:
Karbamazepin baþlýca, epoksid biyotransformasyon yolaðý ile karaciðerde metabolize
edilir. Burada ana metabolitler olarak 10, 11-trans-diol türevi ve bunun glukuronidi
meydana gelir. Sitokrom P450 3A4, karbamazepinden karbamazepin-10, 11 epoksit
oluþumundan sorumlu olan ana izoformu olarak tanýmlanmýþtýr. Ýnsan mikrozomal epoksit
hidrolaz, karbamazepin-10,11 epoksitten 10,11-transdiol türevinin oluþumundan sorumlu
enzim olarak tanýmlanmýþtýr. 9-hidroksimetil-10-karbamoil akridan bu metabolik yol ile
iliþkili minör bir metabolittir. Oral olarak tek doz karbamazepin verildikten sonra yaklaþýk
olarak % 30 u, epoksid biyotransformasyonunun son ürünleri olarak idrara geçer. Diðer
önemli biyotransformasyon yollarý ile karbamazepin, çeþitli monohidroksil türevleri
yanýnda, UGT2B7 tarafýndan üretilen karbamazepin N-glukuronide metabolize olur.
Eliminasyon:
Tek oral dozdan sonra, deðiþmemiþ karbamazepinin eliminasyon yarýlanma ömrü ortalama
36 saattir. Oysa mükerrer uygulamalardan sonra tedavi süresine baðlý olarak 16-24 saattir
(hepatik mono-oksijenaz sisteminin otoindüksiyonu). Karaciðer enzimlerini indükleyen
diðer antiepileptik ilaçlarla (fenitoin, fenobarbital gibi) birlikte karbamazepin kullanan
hastalarda karbamazepinin eliminasyon yarýlanma ömrü ortalama 9-10 saat olarak
saptanmýþtýr. Plazmadaki 10, 11-epoksit metabolitinin ortalama eliminasyon yarýlanma
ömrü epoksidinin tek oral doz halinde verilmesinden sonra yaklaþýk olarak 6 saattir.
Oral olarak tek doz halinde 400 mg karbamazepin verildikten sonra, % 72 si idrarla ve %
28 i feçesle atýlýr. Ýdrarda, dozun yaklaþýk % 2 si deðiþmemiþ ilaç þeklinde ve yaklaþýk % 1
i farmakolojik olarak aktif 10, 11-epoksit metaboliti þeklinde bulunur.
Hastalardaki karakteristik özellikler
Böbrek / Karaciðer yetmezliði:
Böbrek veya karaciðer fonksiyonu azalmýþ olan hastalarda karbamazepinin farmakokinetiði
ile ilgili bir bilgi yoktur.
Çocuklar:
Artan karbamazepin eliminasyonu yüzünden, çocuklara yetiþkinlerden daha yüksek
karbamazepin dozlarý verilmesi gerekebilir.
Yaþlýlar:
Yaþlý hastalarda, genç eriþkinler ile kýyaslandýðýnda, karbamazepinin farmakokinetiðinin
deðiþtiðine dair bir belirti yoktur.