Yaklaþýk yüz yýl kadar önce Nobel ödüllü Rus bilimadamý Elie Metchnikoff ilk defa laktik asit bakterilerinin insan ömrünü uzatýcý faydalarý olacaðýný öne sürmüþtür. Bu bilimadamý intestinal oto intoksikasyon ve buna baðlý olarak geliþen yaþlanmanýn gut microbiotasýnýn modifiye edilmesiyle yani proteolitik mikroplarýn daha faydalý mikroplar ile deðiþtirilmesiyle baskýlanabileceðini söylemiþtir. Proteolitik bakteriler sindirim kanalýndaki proteinlerin yýkýmýyla fenoller, indoller ve ve amonyak gibi toksik maddeler oluþtururlar.
Alman bilimadamý Alfred Nissle 1917 yýlýnda 1. Dünya Savaþý’nda þiddetli bir þigella ishali salgýný sýrasýnda etkilenmeyen bir askerin dýþkýsýndan non patojenik bir Escherichia coli suþu üretmiþtir.
Daha sonra Henry Tissier ishalli yenidoðanlar için saðlýklý bir yeni doðandan ishali önlemek için Bifidobacterium suþunu izole etmiþtir.
Benzer þekilde Japon bilim adamý Dr. Minoru Shirota ishal ataklarýyla mücadele etmek için Lactobacillus casei suþunu izole etmiþtir. Bu suþ 1935 yýlýndan bu yana ticari olarak kullanýlmaktadýr.
Probiyotikler yeterli miktarlarda konakçýya verildiðinde saðlýða faydasý olan canlý mikroorganizmalardýr. Lactobacillus ve Bifidobacterium türleri en sýk kullanýlan probiyotiklerdir. Diðer sýk kullanýlan probiyotikler arasýnda Saccharomyces boulardii mantarý, bazý Escherichia coli suþlarý ve Bacillus suþlarý sayýlabilir. Clostridium butyricum yakýnda Avrupa’da onay alan yeni probiyotiklerden birisidir.
Gastrointestinal sistemin mikrobiyotasý üzerinde kompozisyon ve aktivite deðiþikleri oluþturabilen ve böylece konakçý saðlýðýna fayda salgýlayan seçici olarak fermente edilmiþ besin maddeleridir.
Prebiyotikler konakçý tarafýndan sindirmezler bunlar faydalý bakterilere besin olarak ulaþýrlar. Faydalý bakteriler yani probiyotikler prebiyotikler sayesinde çoðalarak konakçýya saðlýklý etkiler oluþtururlar.
Çoðu prebiyotikler niþasta dýþý polisakkaritlerden ve oligo-sakkaritlerden oluþur. Bu maddeler bisküviler, tahýllar, çikolata, süt tozu ve süt ürünleri gibi birçok gýdada iç malzemesi olarak kullanýrlar.
Çok bilenen prebiyotikler þunlardýr:
Oligofruktoz buðday, soðan, muz, bal, sarýmsak ve pýrasa gibi birçok gýdada doðal olarak bulunur. Ayrýca hindiba kökünden izole edilebildiði gibi sukrozdan da enzimatik olarak elde edilebilir.
Kolonda probiyotikler tarafýndan fermente edilen oligofruktoz un fizyolojik etkileri þunlardýr :
Kolonda bifidobacteria suþlarýnýn sayýca artmasý sonucunda bu bakterilerin üretmiþ olduðu maddeler diðer zararlý patojen bakterilerin çoðalmasýný engellemektedir. Ayrýca amonyak kan seviyesini düþürürler. Vitaminler ve bazý sindirim enzimleri üretebilirler.
Uygun miktardaki probiyotik gibi prebiyotik kombinasyonundan oluþurlar. Bunlarý hem prebiyotik hemde probiyotik etkilerini oluþtururlar.