Tüm Bölümler » Gastroenteroloji
ERCP , Endoskopik retrograd kolanjiyopankreotografi nedir, nasýl ve kimlere yapýlý
ERCP
(Endoskopik retrograde kolanjiyopankreotografi)
ERCP cihazý, bir endoskopi cihazýdýr. Özelliði yandan görüþlü olmasýdýr. Yani kamerasý önünde deðil yandadýr. Bunun nedeni iþlem yapýlacak. Safra yollarýnýn aðýzý duodenum ikinci kýsmýnda yan duvarda olmasýdýr. Burayý tam karþýya alarak iþlem yapabilmek için cihazýn önünü deðil yanýný görmesi gerekir.
Safra yollarý ve pankreas yollarýndaki hastalýklarý teþhis etme ve sonrasýnda tedavi etmek için kullanýlan bir metoddur. Ercp ile safra yollarýna düþen taþlar çýkartýlabilir. Safra yollarýnda oluþabilecek darlýklar, safra kesesi Ameliyat sonrasýnda oluþabilecek kaçaklar yollara stent konarak tedavi edilebilmektedir.
ERCP yapmak için aðýzdan yan görüþlü endoskopla (kývrýlabilen ýþýklý hortum) girilir. Mide geçilir. Oniki parmak barsaðý ikinci kýsmýnda iç yan duvarda yer alan safra kanalý ve pancreas kanalýnýn birleþtikten sonra ince barsak içerisine aktýðý nokta olan papilla denen bölgeye ulaþýlýr. Ýki kanalýn birleþtikten sonra oluþturduðu bölgenin adý ampulla vateri dir. Safra yollarý ve pankreas kanalý buraya akar. Papilla denilen bölgede safra yollarý aðzýnýn sadece yemekten sonra açýlmasýný saðlayan bir büzgeç vardýr. Safra yollarýna düþen taþlar bu büzgeç (sfinkter) nedeniyle alt ucu geçemez ve týkanýp kalabilir.
ERCP iþleminde papilla küçük plastik tüpçüklerle girildiðinde bu yollara röntgen tüpü altýnda görüþü saðlayacak kontrast madde enejeksiyonu yapýlýr. Yollara verilen kontrast maddeler Röntgen altýnda yollarýn þeklini alarak gösterir. Ayrýca yollardaki darlýk taþ gibi durumlar dolma eksikliði olarak görülürler.
Bu iki yolun taþ, tümör gibi nedenlerle týkandýðý durumlarda týkanma sarýlýðý, kolanjit (safra yollarý iltihabý), pankreatit (pankreas iltihabýna) yol açabilir. Kolanjit ve pankreatit geliþmesi halinde her iki durumda hayati sorunlar doðurabilir. Bu durumlarda acil müdahale edilerek yollarýn açýlmasý drene edilmesi gerekir.
ERCP de bu yollarýn çýkýþý özel cihazlarla kesilerek geniþletilir (papillotomi). Küçük taþlar basket veya balon yardýmýyla çýkarýlabilirler. Büyük taþlarý ise litotriptör denilen kýrýcýlarla parçalandýktan sonra çýkarýlýrlar.
Pankreas kanalýnda var olan taþlar beþ milimetrenin altýnda ve distale yakýn ise mekanik yollarla çýkartýlabilirken daha büyük olanlar ESWL ile taþla kýrýldýktan sonra ve stent yardýmýyla çýkartýlýrlar.
Ilk seansta taþlarýn çýkarýlamadýðý durumlarda plastic stent konarak drenaj saðlanýr ayrýca ursofalk veya Ursactive ilaçlarý verilerek taþ yumuþatýlýr. Genel durum düzeldikten bir süre sonra tekrar ercp ile taþlarýn çýkartýlmasý denenir.
Ýþlem esnasýnda %1-2 oranýnda komplikasyon riski vardýr. Bunlar kanama , yýrtýlma ve pankreatitdir. %20-30 oranýnda geçici amilaz yüksekliði görülebilir.
Ýþlemden önce iþlemi kabul ettiðinizle ilgili sizden bir hasta onay formu istenecektir.
Ercp ile tanýsý konan ve tedavisi yapýlabilen durumlar þunlardýr
- Safra yolu taþlarýnýn tesbiti ve çýkarýlmasý
- Tümöre baðlý safra yolu darlýklarýnda stent takýlarak akýþýn saðlanmasý
- Tümöral infiltrasyona göstermek için fýrça sitolojisi alýnmasý, safra toplanarak sitolojik inceleme yapýlmasý
- Safra yollarýnda enfestasyon yapan parazitlerin temizlenmesi
- Safra yolu kaçaklarýnýn tedavisinde papillotomi yaparak basýncýn düþürülmesi ve kaçanýn kapanmasýnýn saðlanmasý
- Pankreas kanalýndaki taþlarýn temizlenmesi
- Pankreas baþý tümörlerindeki geliþen týkanma sarýlýðýnýn stent yardýmýyla çözülmesi
- Endoskopik ultrason yardýmýyla da pankreatit sonrasý oluþan kistlere ve abselere müdahale
- Endoskopik ultrason eþliðinde pancreas dokusundan gerektiðinde biyopsi örneði alýnmasý
- Ameliyat riski yüksek olan akut kolesistitli hastalarda nazobilyer drenaj veya stent ile gastro-kolesistostomi açarak tedavi edilmesi
Gün geçtikçe yeni cihazlar çýktýkça safra kesesi, safra yollarý, pankreas
ve kanallarý ile ilgili taný ve tedavi konularýnda tedavi yelpazesi daha
da artmaktadýr.
Diðer endoskopik iþlemleri okumak için týklayýnz...
Fleksible RektosigmoidoskopiEndoskopi , GastroskopiKolonoskopiERCP