Prolaktin nedir?

Prolaktin 

Prolaktin beyinde bulunan üzüm tanesi boyutundaki hipofiz bezinin ön lobundan salgýlanan bir hormondur.
 • Prolaktinin görevi laktasyonu (memelerde süt üretilmesi) baslatmak ve devam ettirmektir.
 • Beyinde bulunan bir nörotransmitter (dopamin) tarafýndan kontrol edilir (inhibe olur, gerektiðinde seviyesi düsürülür).
 • Normalde erkeklerde ve gebe olmayan bayanlarýn kanýnda çok az bulunur. Puberteye kadar kadýn-erkekte esit seviyededir, puberteden sonra kadýnlarda östrojenler sentezlenir, bu da prolaktini artýrýr.
 • Gebelerde ve yenidoðanlarda normal olarak yüksektir (gebelerde östrojen, progesteron ve prolaktin memelerde süt üretimini uyarýr, doðumdan sonra ise prolaktin süt üretimini devam ettirir). Meme basýnýn uyarýlmasý _bebeðin emmesi gibi_ prolaktin salýnmasýný uyarýr ve süt sentezi baslar.
 • Gebelikten sonra en sýk prolaktin yüksekliði nedeni bir hipofiz tümörü olan prolaktinoma’dýr. Bu tümör genellikle bayanlarda görülür _nadiren erkeklerde de_ ,en sýk görülen hipofiz tümörüdür ve genellikle iyi huyludur, bol miktarda prolaktin salgýlanýr. Tümörün
 çapýna göre gebe olmayanlarda hatta erkeklerde memelerden süt gelmesi, basýya baðlý görme bozukluklarý, bas aðrýsý, menstruasyon düzensizlikleri, infertilite, cinsel isteksizlik görülür.
 Prolaktinoma tedavisinde genellikle prolaktini inhibe eden dopamin (bromokriptin, cabergolin ) yeterli olur, prolaktin seviyesi düser, semptomlar kaybolur. Çok büyük tümörlerde ameliyat gerekebilir.

Test Ne zaman Ýstenir ? : Prolaktin testi galaktore (memelerden zamansýz süt gelmesi), görme bozukluklarý, sürekli bas aðrýsý varsa, erkek veya kadýnda infertilite (kýsýrlýk) varsa, erkekte düsük testosteron seviyelerinde, prolaktinoma arastýrmasýnda ve tedavi takibinde istenir.
 Numune : Sabah alýnan kan (uyandýktan 3 saat sonra, mümkünse sabah 08:00-10:00  arasý alýnmalý, mümkünse aç olunmalý, mümkünse son 1 hafta ilaç kullanýlmamalý ve son 1  saattir egzersiz yapýlmamalýdýr). Hemen serumu ayrýlmalý ve hemen çalýsýlmalý, aksi halde dondurularak veya buz içinde saklanmalýdýr.
 Referans Deðerler: Gebe olmayan bayanlar : 0-23 ng/ml
 Gebeler : 34 – 386 ng/ml
 Erkekler: 0-20 ng/ml
 Çocuklar: 3.2- 20 ng/ml

Prolaktin yüksekliði: Prolaktin seviyeleri gün içinde çok deðisir, sabah ve uyku sýrasýnda en yüksek seviyededir. Meme basýnýn uyarýlmasý, egzersiz, stres ve emzirme ile artar.
 • Gebelik
 • Yenidoðanlar
 • Stres
 • Egzersiz
 • Uyku
 • Prolaktinoma
 • Emzirme dönemi
 • Anorexia Nervosa (yemek yememe hastalýðý)
 • Hipotalamus hastalýklarý
 • Hipotroidizm
 • Böbrek Hastalýklarý (prolaktin yýkýlamaz)
 • Meme basý stimülasyonu
 • Primer Hipotroidizm
 • insülinle indüklenmis hipoglisemi
 • Adrenal yetmezlik
 • Hipofiz hastalýklarý ve tümörleri
 • Ektopik prolaktin üreten tümrler (bazý kanserler, lösemiler)
 • Polikistik Over Sendromu (PCOS)
 • Ýlaçlar ( Östrojenler, trisiklik antidepresanlar, dopamin inhibitörü ilaçlar: trankilizanlar, metildopa gibi hipertansiyon ilaçlarý, opiatlar, kokain_bunlar dopamini inhibe eder, dopaminde azaldýðýndan prolakini inhibe edemez )

Prolaktin düsüklüðü:
 • Hipopütitiarizm (hipofiz bezi yetmezliði)
 • Sheehan sendromu (hipofiz apopleksisi, kansýz kalmasý)
 • Dopaminerjik ilaçlar (L-dopa kullanýmý ile prolaktin seviyeleri düser)
 Emzirmeyen ve gebe olmayan bayanlarda prolaktin > 200 ng/ml ise genellikle prolaktin sekrete eden tümörler (prolaktinoma gibi) düsünülür, ama normal prolaktin seviyeleri de hipofiz tümörünü ekarte etmez