Anormal PAP smear varlığında yaklaşım ile ilgili önerileri tam anlamı ile anlayabilmek için öncelikle bazı konuların iyi bilinmesi gerekir: Smear Testi bir tanı yöntemi (diagnostik test) değil, bir tarama testi (screening test)’dir. Smear testi sadece servikse ait lezyonların taranması için geçerli olan bir tekniktir. Sürüntü alınması işlemi uygun şekilde olmalıdır.
Smear değerledirilmesinde PAP ve Bethesda Karşılaştırılması
PAP sınıflaması
Tanım
Bethesda Karşılığı
Klas 1
Normal
Normal sınırlar içinde
Klas 2
Reaktif değişiklikler
CIN 1
İyi huylu hücresel değişiklikler İnflamasyon Atrofi Radyasyon ASCUS Low grade SIL (LSIL)
Klas 3
CIN2 CIN3
High Grade SIL (HSIL)
Klas 4
Carcinoma in-situ
High Grade SIL (HSIL)
Klas 5
İnvazif karsinom (kanser)
Mikroinvazif kanser (tutulum 3mm’den daha az) İnvazif kanser (tutulum 3 mm’den daha fazla)
Kolposkopi PAP test sonucu anormal olduğunda bir sonraki adım genelde kolposkopidir. Kolposkopi rahim ağzının direk olarak ya da bazı kimyasal maddeler ile yıkandıktan sonra bir tür büyüteç yardımı ile gözlenmesidir. Kolposkopide şüpheli görülen alanlardan biopsi alınarak patolojiye gönderilir.
ASCUS (Atypical Squamous cells of undetermined significance) Burada serviksi kaplayan yassı epitel hücrelerinde bazı değişiklikler vardır. Ancak bu değişiklikler büyük olasılıkla kanser öncülü değildir ve klinik önemleri belirsizdir.
ASCUS varlığında yönetim biçimi; 1) Her ASCUS olgusunda kolposkopi şart değildir. 2) Smear testi 3 kez arka arkaya negatif oluncaya kadar 2 yıl süreyle 4-6 ay aralıklarla tekrarlanmalıdır. 3) 2 yıl içinde yine ASCUS saptanırsa kolposkopi gerekli olur. 4) Şiddetli iltihap ile birlikte görülen ASCUS varlığında smear 2-3 ay sonra tekrarlanmalıdır. Bu aşamada saptanmış bir enfeksiyon varsa uygun şekilde tedavi edilmelidir. Patolojik ajan saptanamayan olgularda nonspesifik tedavi gerekli değildir. 5) Hormon replasman tedavisi almayan postmenopozal bir kadında ASCUS saptandığında lokal östrojen tedavisi uygulanabilir. Tedavi sonrası ASCUS devam eden olgularda kolposkopi gerekir. 6) Sitolog ASCUS nedeni olarak tümöral bir olayı düşünüyor ise ileri inceleme gereklidir. 7) Yüksek risk grubundaki hastalarda ASCUS varlığı kolposkopi endikasyonudur.
Low-grade SIL (LSIL) Burada serviksi kaplayan hücre tabakasında hafif derecede değişiklikler vardır. Yönetim; 1) LSIL olgularının %60’sı kendiliğinden geriler. 2) Her LSIL olgusunda kolposkopi gerekli olmamakla birlikte hiç beklemeden kolposkopi ve biyopsi uygulayan gruplar da vardır. LSIL varlığında her iki yaklaşım da tercih edilebilir. İleri inceleme yapmadan beklemek tercih edilecek olursa 2 yıl boyunca 4-6 ay aralıklarla smear testleri tekrarlanmalıdır. Bu süre içinde ikinci kez LSIL saptanırsa kolposkopi eşliğinde biyopsi kaçınılmaz hale gelir. 3) LSIL saptandığında ileri tetkik olarak kısaca "rahim ağzının traşlanması" şeklinde tanımlayabileceğimiz "LEEP işlemi" önerilmez. 4) Histolojik tanı yani biopsi sonucu olmaksızın rahim ağzı yakma ya da dondurma işlemi yapılması uygun değildir.
High Grade SIL (HSIL) PAP smear sonucu HSIL saptandığında zaman kaybetmeden kolposkopi eşliğinde " servikal biyopsi" yapılmalıdır.
KAYNAK:HERA KADIN SAĞLIK MERKEZİ
Bu yazıyı yazan Doktora ulaşım bilgileri:
Prof. Dr. Yusuf AKCAN
Gastroenteroloji Uzm.
Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi
Tel. : 0 530 286 29 80
Tel. : 0 532 652 52 06
Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul
