İngilizce "Acquired Immune Deficiency Syndrome" baş harflerinin
kullanımı ile kısaltılan ve dilimize "Kazanılmış (Edinilmiş) Bağışıklık
Eksikliği Sendromu (EBES)" olarak çevrilebilen viral (virüs kökenli)
kökenli bir hastalık tablosudur.
Vücudun bağışıklık sistemini
çökerten HIV virüsünün yol açtığı AIDS hastalığı dünyada her gün
ortalama 16 bin kişiyi pençesine düşürmektedir. Hastalık kişilerde;
bağışıklık sistemini çökerterek vücudu her türlü mikroba karşı
dirençsiz bırakmaktadır.
HIV virüsü taşıyıcılarda uzun yıllar
sessiz kalıp hiç bir belirti vermeyebilir, diğer hastalıkların
oluşumunu sağlayarak güçsüz kalan organizmayı sinsi bir şekilde yok
eder.
AIDS 25 - 44 yaşlar arasındaki erkeklerde birinci, kadınlarda ise üçüncü sıradaki ölüm nedenidir. Bulaşma şekilleri :
Enfekte kan ürünlerinin nakli veya enjektörlerin kullanımı Kondom kullanımı olmaksızın cinsel ilişki Derideki bir çatlak veya açık yara ile temas eden enfekte vücut sıvısı
AIDS;
sarılma, aynı bardaktan su içme veya yemek yeme durumlarıyla geçmez.
Hastalıklı kişilerin sivrisineklerle teması da hastalığı yaymaz.
HIV virüsü tükürükte de tespit edilmiştir ancak öpüşmeyle bulaşma riskinin pek olmadığı düşünülmektedir.
Unutulmamalıdır ki, bir insanın sağlıklı görünmesi onun HIV taşımadığı anlamına gelmez.
AIDS’in
belirtileri zayıflamış bağışıklık sistemine özgü belirtilerdir. Bu
yüzden bu belirtiler AIDS’in spesifik belirtileri değillerdir.
Belirtiler:
* Günler veya aylar süren ateş * Gece terlemesi * İştah azalması * Uzun süreli yorgunluk hissi * % 10 dan fazla kilo kaybı * Eklem yerlerinde ve kaslarda ağrı * Nedeni belirsiz , uzun süreli boğaz ağrısı * Nedeni belirsiz lenfadenopati (lenf bezlerinin şişmesi) * Uzun süreli ishal (diare) * Tekrarlayan enfeksiyonlar * Vücudun belli yerlerinde çıkan ve iyileşmeyen yaralar Tüm bu belirtiler daha bir çok viral hastalıklarda da görülebileceğinden ötürü kesin hastalığı kesin olarak ayırt etmez.
Korunma Yolları
Gerçektende aşağıdaki kurallara uyulursa bu hastalıklardan korunmak mümkündür .
Tek eşlilik (monogami) diye adlandırdığımız " tek bir cinsel partnerin bulunması " önemlidir.
Her türlü ilişkide prezervatif kullanımı
Cinsel partnerinizin geçmişinde böyle bir hastalık olmasa da korunma
yollarını tercih edilmelidir. Bazen partneriniz size doğru söylemiyor
olabilir .
Cinsel ilişkiden önce partnerinizde olabilecek olası bulguları
dikkatlice inceleyin, eğer ondan şüpheleniyorsanız veya partneriniz çok
partnerli ise ilişkide bulunmayın.
Eğer sizde bir cinsel yolla bulaşıcı bir hastalık varsa bunu partnerinize bildirin ve cinsel ilişkiden uzak durun.
Hamilelikten korunmak için prezervatif dışı yöntemler uygulayan
bayanların bu yöntemleri her ne olursa olsun partnerine prezervatif
kullandırmalıdır .
Başkasıyla herhangi bir nedenle aynı enjektörü kullanmaktan kaçının.
Kan ve kan ürünlerinin kullanımında dikkatli olunmalıdır. Temizlik
şarttır. Başkasının özel aletlerini kullanmayınız, kendi özel
aletlerinizi de kullandırtmayınız. Eğer bu aletleri kullanmak veya
kullandırmak zorunda kalırsanız bir daha kendiniz kullanmadan önce
kolonya veya alkolle dezenfekte ediniz.
Şüphelendiğiniz durumlarda bir acilen doktora başvurunuz.
Günümüzde
AIDS’in tedavisi ile ilgili oldukça geniş boyutta ve maliyette
çalışmalar devam etmektedir. Şu ana kadar bulunmuş ilaçlar, hastalığa
yakalanmış kişilerde ancak yaşam sürelerini arttırabilmiştir.
Henüz kesin bir tedavi şekli veya aşısı yoktur. O yüzden hastalığa yakalanmadan korunmak son derecede önemlidir.
KAYNAK :HERA KADIN SAĞLIK MERKEZİ
Bu yazıyı yazan Doktora ulaşım bilgileri:
Prof. Dr. Yusuf AKCAN
Gastroenteroloji Uzm.
Ozel Istanbul Onkoloji Hastanesi
Tel. : 0 530 286 29 80
Tel. : 0 532 652 52 06
Cevizli Mah. Toros Cad. No : 86 PK:34846 Maltepe / Istanbul
Enfekte kan ürünlerinin nakli veya enjektörlerin kullanımı
Tek eşlilik (monogami) diye adlandırdığımız " tek bir cinsel partnerin bulunması " önemlidir.
