Akut eklem romatizması (AER); kalbi, eklemleri, sinir sistemini ve
deriyi etkileyen romatizmal bir hastalıktır. AER her yaşta görülmekle
birlikte daha sık 5-15 yaşları arasında görülür. AER’da
hastalık belirtileri streptokoksik boğaz enfeksiyonlarından 2-4 hafta
sonra görülür. Streptokoksik boğaz enfeksiyonlarının çok azından sonra
AER belirtileri ortaya çıkar.
AER da belirtiler nelerdir ?
- Eklem şişliği ve ağrısı (ayak bilekleri, dirsekler, dizler, bilekler)
- Göğüs ağrısı ve solunum sıkıntısı
- Yorgunluk
- Kardit
- Yüz ve ellerde istemsiz hareketler (kore), hastaların %1 inde görülür.
- Deri döküntüleri (nadiren)
- Deri altı nodülleri (nadiren)
Sebepleri nelerdir ? AER
nın gerçek sebebi tam olarak bilinmemektedir. Streptokokal boğaz
enfeksiyonu geçirenlerin sadece bir kısmında AER görülmektedir. Yine bu
hastaların bir kısmında eklem tutulumu, bir kısmında da kalp tutulumu
ön planda olmaktadır.
Hastalığın sebebi muhtemelen
bağışıklık sisteminin bakteri ürünleri ile kalp kapakçıkları ve kalp
kası ve eklemler arasındaki farkı ayırt edememesidir.
AER nın komplikasyonları nelerdir ? Kardit :
AER nın en önemli komplikasyonu kalp kapaklarındaki hasardır. AER nın
%40-60 kadarında kalp kası ve kapakçıklarında tutulma olur. Kalp
kasında tutulma genellikle iyileşir. Kalp kapakçıklarında 10-30 yıl
içinde ciddi hasarlanmalar olabilir, bu hastaların bir kısmında kapak
ameliyatları gündeme gelebilir. AER atağı ne kadar sık tekrarlıyorsa
kapakçık harabiyeti o kadar şiddetlidir.
Eklemlerde artrit : Akut eklem romatizmasındaki artrit tüm eklemleri tutabilir, gezici karakterdedir ve genellikle tam olarak iyileşir.
Korea : AER
nın beyinde bazal gangliyonları tutması sonucu görülür. Yüz, dil, el ve
ayaklarda istemsiz hareketler olur. Bu hastalığa Sydenham koresi adı da
verilir. Hastaların çok azında görülür. Kore görülen hastalarda kalp
tutulumu yoktur. Kore geçiren çocuklar birden kabiliyetsiz, beceriksiz
bir görünüm kazanırlar, elerindekini düşürmeye başlarlar. Dil ve
yüzdeki gayri iradı hareketlerden dolayı aileler endişe ederler. Bu
hastalık haftalar ve aylar içinde düzelir. Hastalık daha çok kızlarda
görülür.
Tedavi Streptokoklara yönelik
antibiyotik tedavisi yapılır. Antibiyotik tedavisinin amacı enfeksiyon
etkenini uzaklaştırarak tekrarları önlemektir.
Kalp ve
eklemlerdeki iltihabın tedavisi için yüksek doz aspirin ve nonsteroidal
antienflamatuar ilaçlar kullanılır. Buna rağmen iyileşmeyen hastalarda
kortikosteroidler kullanılabilir.
Hastalara iltihap
belirtileri ortadan kaldırılıncaya kadar ve kalp yetmezliği kontrol
altına alınıncaya kadar yatak istirahati önerilir. Sydenham koresi
tedavisinde nöroleptik ilaçlardan faydalanılır.
Korunma AER
romatizması tedavi edildikten sonra hastanın tekrarlayan ataklardan
korunması önemlidir. Bunun için hastaya depo penisilin verilir.
Penisiline allerjisi olanlarda eritromisin veya sülfadiazin kullanılır.
Kardit yoksa 18 yaşına kadar penisilin profilaksisine devam edilir.
Ayrıca cerrahi müdahale, doğum, diş çekimi gibi enfeksiyon riskinin arttığı durumlarda kısa süreli antibiotik kullanılır.
|
