GirişBAŞ AĞRISI 
Baş ağrıları toplumda ne sıklıkta görülmektedir? Baş ağrısı toplumda en sık görülen şikâyetlerin başında gelir. Baş ağrısı şikâyeti olanların oranı toplumda yüzde 90’lara ulaşır. Tüm baş ağrılarının yüzde 90’ını ise migren ve gerilim tipi baş ağrıları oluşturur.
Baş ağrılarının kaç tipi var? Uluslararası Baş ağrısı Derneği baş ağrılarını 14 ana grup ve yüzlerce alt grup olarak sınıflandırmıştır. Doğrudan doğruya baş ağrısı tablosuyla ortaya çıkan, başka bir hastalıkla ilişkisi olmayan baş ağrıları primer baş ağrılarıdır. Bunlar migren, gerilim tipi ve küme baş ağrılarıdır. Sekonder baş ağrıları ise yüzde 10 oranında görülen, nedeni belli bir hastalığa bağlı olarak, beyin damar hastalıkları, sinir sistemi hastalıkları, beyin tümörleri, göz hastalıkları, sinüzit, menenjit gibi hastalıkların seyri sırasında ortaya çıkan baş ağrılarıdır.
Migrenin özellikleri nedir?
• Genelde ağrı başın tek tarafındadır • Ağrı zonklayıcı özellikte, orta veya şiddetlidir • Bulantı, kusma olur • Krizler (atak) halinde gelir • Ağrı 4 ila 72 saat sürer • Ağrı başlangıcında görme bozuklukları olur (auralı tipinde) • Baş hareketleri ve fiziksel aktiviteyle ağrı artar • Işıktan ve sesten rahatsız olma
Migrenin kaç tipi vardır? Genel olarak iki gruba ayrılır. ‘Aura’lı dediğimiz ön belirtili migren ve aurasız migren. Migrenlerin yalnızca yüzde 10’u auralıdır.
Migrenin aurası nedir? Aura, ön belirtili migrende rastlanan şikayetlerdir. Bu belirtilerin çoğu görmeyle ilgilidir. Hasta, parlak ışıklar, zig zag çizgiler gördüğünü ya da görmenin bulanıklaştığını, bir alanda veya bir bölgede görme kaybı olduğunu söyler. Ayrıca kolda, bacakta uyuşma, baş dönmesi, konuşmayla ilgili bozukluklar da görülür. 20–30 dakika sürer ve ardından ağrı başlar.
Migrenin nedeni biliniyor mu? Çevresel faktörler, genetik olarak yatkın kişilerde, beyinde bir aktivasyon yaratırlar. Bu aktivasyon, beyin damarlarında genişleme yapar ve kimyasal maddeler açığa çıkar. Bunlar sinirleri uyararak ağrıya neden olurlar. Migrende kalıtımın etkisi var mı?  Migrenlilerin yakın akrabalarında migren olma olasılığı yüksektir. Genetik bozukluk migrenin sadece bazı özel tiplerinde gösterilebilmiştir.
Migren çocukluklarda da görülür mü?
Tüm migrenlilerin yüzde 10 – 15 kadarında hastalık, çocukluk çağında başlar. Migrenin çocukluk çağında görülme oranı ise yüzde 3 – 5 kadardır. Bu rakam ergenlikten sonra yüzde 10’ların üstüne çıkar. Uyku düzensizliği, uyuma güçlüğü, nedensiz kusmaları, alerjisi, araba tutması olan çocuklarda ileride migren gelişme olasılığı daha fazladır.
Migreni tetikleyen faktörler nelerdir?
• Yükseklik değişiklikleri • Hava kirliliği, sigara dumanı • Parlak ışık veya titreyen ışık • Yüksek ve devamlı gürültü • Parfüm kokusu, kuvvetli diğer kokular ve kimyasal maddeler • Hava durumundaki değişiklikler (basınç, sıcaklık ve nem değişikliği, lodos) • Mevsimsel değişiklikler (sonbahar ve ilkbahar en kötü zamanlar) • Açlık, öğün atlama • Çok ya da az uyuma, uyku düzenindeki bozukluklar • Uçak yolculukları • Doğum kontrol hapları • Kadınlarda hormonal değişiklikler (adet dönemi) • Bazı yiyecek ve içecekler (çikolata, kabuklu kuruyemiş, kırmızı şarap vb)
Migreni tetikleyen faktörler arasında pek çok besin sorumlu tutulmaktadır. Ancak, her hastada migren ağrısını arttıran yiyecek farklı olabilir. Önemli olan kişinin ağrısını tetikleyen maddeyi kendisinin bulup, keşfetmesidir. Migren kadınlarda niçin daha fazla?
Bu, kadınların hormonal düzeniyle ilgili bir durumdur. Menopozdaki kadında migren krizleri seyrekleşir. Hamilelikte de 3 ile 9’uncu aylar arasında migren krizleri azalır.
Gerilim tipi baş ağrısını migrenden nasıl ayırt edebiliriz?
• Gerilim tipi baş ağrısı çokluk stresten kaynaklanır • Tüm başı tutar, tepede etkilidir. Başın arkasından öne yayılma gösterir • Çok nadir tek taraflı olabilir • Bulantı olabilir ama kusma görülmez • Bir hafta - 15 gün ağrıyla (hafif) geçer • Ağrı kriz şeklinde olmaz • Ağrı başlamadan önce görme bozuklukları olmaz • Hareket etme ağrıyı artırma
|
