Çene eklemine temporomandibüler (TME) eklem diyoruz. TME eklem makara
şeklinde hareket eder ve aynı zamanda kayma hareketi yapar. Bu eklem
aynı zamanda menisküsü bulunan bir eklemdir. Temporomandibüler eklem
ağrısı sık karşılaşılan bir hastalıktır ve tedavisi oldukça karışıktır.
Temporomandibüler
eklem ağrısı; yemek yerken, konuşurken, çene açılıp kapandığında,
şakaklarda, çenenin yanlarında ağrı olmasıdır. Bu hastalar aynı zamanda
sinirli ve sık sık baş ağrısı çeken hastalardır. Daha sık genç
insanlarda görülen bir hastalık olan temporomandibüler eklem ağrısı;
diş ağrıları, baş ve boyun ağrılarından sonra baş ve boyun bölgesini en
sık etkileyen hastalıklardan biridir.
 Temporomandibüler
eklem, komşu yapılardaki bozukluklardan etkilenebileceği gibi, sistemik
romatizmal hastalıklardan da etkilenebilir. Sistemik sebepler kapsül
içi yapıları bozarken, yerel faktörler kapsül dışında sorun oluşturur.
Bu nedenle tedavisi bazen çok zor olabilen temporomandibüler ağrı
sendromunda rahatsızlığın kaynağının iyi bilinmesi ve buna yönelik
tedavi uygulanması gerekir. TME ağrısı tedavisinde; romatolog, çene
cerrahı, diş hekimi, psikiatrist, ortopedist, KBB uzmanı, fiziksel tıp
ve rehabilitasyon uzmanı birlikte rol alırlar.
 Böyle
bir rahatsızlığı olan kişilerde görülen belirtiler; çene hareketleri
sırasında ve sert lokmaları çiğnerken artan künt bir ağrı, çenede
kıtırtı, bazen açıldığında çenenin ağrılı tarafa doğru kayması, açılıp
kapanırken takılması ve tutukluk, bu kişilerin uyurken dişlerini fazla
sıkmaları, dişlerini birbirine sürtmeleri ve tırnaklarını yeme, çene
etlerini, dudaklarını ısırma gibi alışkanlıklar göze çarpabilir. Yaşam
biçimlerinde ve doktorun hastada aldığı öyküde de özellikler olabilir.
Aşırı endişelilik, depresyon, uyku bozukluğu ve strese bağlı baş
ağrıları bunlardan bazılarıdır.
Eğer, dişlerden doğan
bir sebep yoksa ve gerekli, incelemeler yapıldıktan sonra TM eklem
içindeki menisküs ile ilgili bir patoloji bulunamamışsa, yukarıdaki
alışkanlıklar ve ekleme sürekli darbe veren travmalar nedeni ile eklem
içi yapılarda bir zedelenme olabilir. Uykuda ve stres durumunda sürekli
dişlerin sıkılması, çene etrafındaki çiğneme kaslarında kasılmaya sebep
olup ağrıya yol açabilir.
Tedavide ana prensipler şunlardır
- Ağızda ve dişlerde bir enfeksiyon olup olmadığından emin olmak,
- Çene ağrısına neden olabilecek mekanik sebepleri saptamak (diş gıcırdatmak, çiğneme kaslarında spazm vb.)
- Ağrılara neden olabilecek romatizmal hastalıkları araştırmak (RA, JRA)
- Geceleri hasta dişlerini sıkıyor yada gıcırdatıyorsa dişler arasına ısırmak için özel yapılmış bir gereç koymak.
- Hastaya, gerekiyorsa kas gevşetici ve/veya antidepresan, anksiyolitik ilaçlar vermek.
- Gerekirse
temporomandibüler eklem içine, özel bir yöntemle lokal anestetik ve
kortizon ve/veya bazen de hyalurünik asit karışımı olan ilaçların
enjeksiyonunu yapmak
- Ayrıca ekleme derin ve yüzeysel ısıtıcılar, izometrik çene egzersizleri verilebilir.
|
