CİNSEL İŞLEV BOZUKLUKLARI VE YAŞAMI ETKİLEMESİ

Biz Üroloji Uzmanlarına en sık başvuran hasta gruplarından birisi cinsellikle ilgili sorunu olan hastalar. Hep söz ettiğim gibi özellikle bilinçli hastalar önce interet sitelerini dolaşarak bu konuda çok sayıda yazı okuyup herşeyi birbirine karıştırıyor ve onulmaz bir sorunu olduğu düşüncesine kapılarak çok sonraları mutsuz bir şekilde doktora başvuruyor. Bu sorunlar elbette çok ciddiye alınmalı ama bilinmeli ki büyük çoğunluğunun altında çok ta önemli bir neden yatmıyor. Ancak okunanların ve kulaktan dolma bilgilerin etkisiyle hastanın yeterince tatmin olmadığına tanık oluyoruz. Her anormal sağlık durumu gibi burada da önerim kendi kendinize karar vermeyip önce bir uzmana danışmanız.. Bilgi karmaşasına yol açmayacağını umarak sadece yalın bir şekilde erkeklerdeki sertleşme sorunlarına bir bakış ta ben sunuyorum..

 

Cinsel disfonskiyonlar ya da cinsel işlev kayıpları kadın ve erkekte önemli sağlık sorunlarıdır. Bireyi varlığı ile mutsuz etmekten öte yaratacağı psikolojik travma ve mutsuzluk bir süre sonra en yakınlarından başlayarak aile fertlerini giderek te sosyal çevresini etkileyecektir. Dünya Sağlık örgütü sağlığı "bedensel, ruhsal ve sosyal olarak iyi olma hali" olarak tanımlar. Bu tanıma bakarsak pek az sağlık sorunu cinsel işlev bozukluğu kadar insanı bütün bu boyutları ile mutsuz edebilmektedir. O halde bugün ilerleyen tıp bilimi içinde bu sorunların açığa çıkarılması ve çarelerinin aranması ile gerek bireyin gerekse de toplumun sağlığını korumak ve yaşam kalitesini arttırmak olasıdır.

 

Cinsel işlev bozukluğu denince kadında ve erkekte birçok sorunlar ortaya çıkabilir. Erkeklerde en sık görülenler sertleşme kaybı, çabuk boşalma, istek kaybı, boşalma ile ilgili problemler, peniste deformitelere yol açan hastalıklar sayılabilir. Kadınlarda ise istek azlığı, uyarılma ve orgazm bozuklukları, vajinismus, ilişki sırasında ağrı duyma, menopoz sorunları listenin ilk sıralarında yer alan sorunlardır.

 

 

Erkekte cinsel işlev bozuklukları dendiği zaman akla ilk gelen iki büyük grup ereksiyon bozuklukları ya da halk arasındaki deyişle sertleşme sorunları ve erken boşalmadır. Bugün için sertleşmenin nasıl olduğunun ve cinsel ilişkiyi sağlamadaki rolünün fizyolojik mekanizmaları oldukça iyi ve detaylı bir şekilde ortaya konmuştur ve daha ileri bilgiler yoğun bilimsel araştırmalar ışığında elde edilmeye devam etmektedir. O nedenle de etkili tedavilerin sağlanması da mümkün olabilmektedir. Oysa erkekler için ikinci büyük dert olan erken boşalma sorunu hala savaşılması gereken bir dev gibi ortada durmaktadır. Bunun en büyük nedeni boşalma ile ilgili anatomik ve fizyolojik bilgilerinin henüz yeterince sağlanamamasıdır. Bunun doğal sonucu olarak ta etkili bir ilaç tedavisi yapılamamaktadır.

 

 

Ereksiyon Kaybı tatminkâr bir birleşmeyi sağlayıp sürdürebilmek için yeterli penis sertliğini elde edememe hali olarak tanımlanabilir.

Sertleşme sorununun (SS) sağlığı her yönü ile ne denli etkilediğini yukarıda belirtmiştik. O halde ikinci soru bunun ne kadar önemi olduğudur. Yani  erkeklerde ne oranda görüldüğüdür. Bunu toplumsa araştırmalarla saptayabilmek elbette ki çok kolay değildir. Batılı toplumlarda yapılan araştırmalarda 40 yaşını geçen erkeklerde hafif orta ve ağır derecede bildirilen Sertleşme kaybı % 60 ın üzerindedir.

 

 

Çeşitli araştırmalar ülkemiz için bu oranların geçerliliğini ortaya koymaktadır. Hatta bu oran yoğun sigara içicisi bir toplum olmamız nedeniyle biraz daha fazla olarak bildirilmektedir. Sertleşme kaybına yol açan en önemli diğer risk faktörleri olan şeker hastalığı ve tansiyon yüksekliğinin de gerek toplum içinde tanımlanmasının gerekse tedavisinin yetersiz olduğu göz önüne alındığında bu oranların yükselebileceği anlaşılmaktadır.

 

 

Penisin sertleşmesi, tıbbi deyimle ereksiyon sadece penisin tek başına başardığı bir işlev değildir. Ereksiyon normal bir merkezi ve vücudun diğer sinirlerini ilgilendiren sinir sistemi, hormonal etkiler, normal damar yapıları ve penisteki düz kasların normal çalışması ile ilgili çok karmaşık bir mekanizmadır. Bu sistemler birbirleri ile çok koordine bir çalışma göstererek arada birçok detaylı biyokimyasal mekanizmaları da kullanarak penisin cinsellikle ilgili sertleşmesini sağlayabilirler. Bunlardaki direk veya dolaylı herhangi bir aksaklığın da bu koordinasyonun doğru çalışmaması ile sonuçlanması ve ereksiyonun bozulması ile sonuçlanması doğaldır. Penisin kendisi damarsal bir organ olarak kabul edilebilir. Ereksiyonu sağlayan esas yapılar yarısı vücut içine doğru uzanan, yarısı penisin gövdesinde seyreden iki silindirik yapıdır. Bu silindirler elastik kalın ve kuvvetli bir kılıf ile kaplıdır ve silindirin içi süngere benzeyen bir yapıdan oluşmaktadır. Sünger dokuları arasında da düz kas lifçikleri vardır. Atar damarlarla kan bu dokulara dolmakta, cinsel uyarı ile düz kaslarda gevşeme olmakta ve süngersi doku içine hızla kan dolarak bu silindirin kanla dolmasına , büyümesine ve gerilmesine yol açmaktadır. Bu sayede de ereksiyon meydana gelmektedir. Boşalma sonrasında da silindirik yapılara dolan kan bu sefer toplar damarlarla dolaşıma geri katılarak silindirin sönmesine ve gevşemesine yol açmaktadır. İşte basit gibi görünen bu olay son derece karmaşık mekanizmaların düzenli çalışması ile mümkün olmaktadır.

 

 

Sertleşme kaybı hem hastalıklar ve penisin damar ve sinir yapılarındaki bozukluklara bağlı olarak, hem de psikolojik etkenlerle meydana gelebilir. İlk gruptaki olaylara kısaca organik nedenler diyoruz. Sertleşme kaybı olan bir hastada sorunun ne olduğunu araştırıp bulmak elbette ki tedavi sağlamada çok önemlidir ancak bu ayırımın kesin çizgilerle her zaman yapılabilmesi de mümkün olmayabilir. Bu iki grup neden çoğu zaman birbiri ile örtüşmektedir.

 

Serleşme kaybını en önemli nedenlerinin başında yaşlanma gelir. İlerleyen yaşla birlikte vücudun her fonksiyonu gibi ereksiyonda da giderek artan kayıplar olmaktadır. Bunu elbette en önemli nedeni damarsal değişiklikler ve hormonal değişikliklerdir. Ancak unutulmamalıdır ki artan yaşla birlikte birçok  başka hastalık ve sağlık probleminin görülme sıklığı da artmaktadır. Özellikle damar yapılarını ve sinir yapılarını harabiyete uğratan veya yaşam dengelerimizi sağlayan organların hastalıkları ile ortaya çıkan metabolizma bozuklukları da dolaylı olarak ereksiyon yeteneğinin azalmasını etkilemektedir. Bunların başında tütün ve alkol kullanımı, tansiyon yüksekliği, kalp hastalıkları, şeker hastalığı, sinir sistemi hastalıkları gelir. Hormon sistemi hastalıkları, damar hastalıkları, karaciğer ve böbrek yetmezlikleri de önemli etkenler olabilirler. Yaşla birlikte penis te görülen eğrilmeler, sertlikler oluşması da bazen ereksiyon kayıpları ile sonuçlanır.  Başka hastalıklar için kullanılan birçok ilaç ta uzun süre kullanımları ile yan etkisi olarak ereksiyon kaybına yol açabilirler.

Yaşla artan sorunlar yanlış yoruma yol açmamalıdır. Yaşla biraz doğal bir süreç olarak bazen da hastalıkların sonucu olarak ereksiyon kayıpları olabilir ama bu asıl yaşlanmayla cinsel hayatın sona ereceği anlamına gelmemelidir. Bu tür bir inanış mide sorunları olan kişinin yemek yememesi gereğine inanmak kadar yanlıştır. Erkek için de kadın için de cinsel yaşamın sınırı yoktur. Cinsel yaşam tek başına ereksiyon ve birleşme mükemmelliği de değildir, bunun kaybının telafisinin de olmadığı anlamına gelmez. Çareler aranmalı ve cinsel mutluluğun yaşanmasına devam edilebilmelidir.

 

Genç yaşlarda görülen ereksiyon kayıpları genellikle psikolojik sorunların sonuçlarıdır. Ancak damar yapılarında yaralanmalar, şeker hastalığı, omurilik yaralanmaları, hipofiz bezi hastalıkları ve hormonal hastalıklar neden olarak sayılabilir.

 

 

Sertleşme kaybının nedenlerini araştırmak için ilk yapılması gereken ilgili doktora başvurmak, sorunu ortaya koymaktır. Sorun bu kadar büyükken ne yazık ki  hastaların çok azı kendiliğinden doktora başvurmaktadır. Başvuranlar ise aradan uzun aylar ve yıllar geçtikten sonra dertlerine çare arama cesaretini göstermektedirler. Oysa bu bir sağlık sorunudur ve her sağlık sorunu gibi çözüm arayışı ertelenmemeli ve hemen başvuru yapılmalıdır. Toplumsal düzeyde yapılan birçok çalışma hastaların büyük kısmının sorunu açığa çıkarmada doktorların yardımına gereksinim duyduklarını ortaya koymuştur. Bu nedenle özellikle sertleşme kaybına yol açma olasılığı yüksek damar hastalığı, kalp hastalıkları, şeker hastalığı, sinir sistemi ve hormon sistemi ile ilgili hastalıkların tedavisi ile ilgilenen doktorların hastalarına cinsel yaşamları ile ilgili bir iki küçük soru sormaları sorunu açığa çıkarmada büyük yarar sağlayacaktır. Dolaysıyla tanı koymada en büyük araç hastanın iyi bir öyküsünün alınması, cinsel problemin boyutunun araştırılmasıdır. Ardında gerekli muayene, kan testleri, hormon araştırmaları ve doktorun gerekli gördüğü diğer ileri testler de yapılabilir. Ancak tanının en önemli kısmı doktora başvurmak ve sorunu detayı ile doktorla paylaşmaktır.

 

 

Tedavi başarısı birkaç etmenin iyi anlaşılması ile bağlantılıdır. Önce ereksiyon kaybına yol açan durum anlaşılacak, hastanın yaşı, genel sağlık durumu, sosyal durumu ve en önemlisi cinsel yaşamı konusunda beklentilerinin neler olduğu incelenecek ve ondan sonra da uygulanacak tedavi seçeneğine hasta ile birlikte karar verilecektir. Yani hastanın genel olarak yaşam beklentisi ve cinsel beklentileri göz önüne alınacaktır. Bu durumun ışığında eğer psikolojik bir sorun ereksiyon kaybına yol açmışsa psikiyatrik tedavi önerilir. Bazen bu amaçla ilaç tedavileri bazen da psikolojik tedavi seansları yararlı olabilir. Eğer kronik bir hastalık varsa, örneğin tansiyon ve şeker hastalığı kontrolden çıkmışsa mutlaka bunların düzenlenmesi ve değerlerin normale dönmesi sağlanır. Genel iyileştirici tedbirlerin alınması büyük yarar sağlar. Bunların başında sigara ve alkol kullanımının önlenmesi, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılması, diyet ve yaşa ve sağlık durumuna uygun fizik egzersiz gelir. Eğer kullanılan ilaçlar soruna yol açıyorsa bunlarda yeni düzenlemeler yapılır.

 

Hastalığın durumuna göre ilk seçenek bugün için başarı oranları oldukça yüksek ilaçların kullanılmasıdır. 1998 yılında dünyada 1999 dan beri de ülkemizde kullanılmakta olan Sildenafil adlı ilaç ereksiyon kaybına çarede çok önemli bir köşenin dönülmesine yol açmıştır. Bu ilaç ilk kez Viagra ticari adı ile çıkmış ve 4 yıldı milyonlarca erkek tarafından başarıyla kullanılmıştır. Yan etkiler son derece azdır ve kullanımı oldukça kolay olmaktadır. Yeni Sildenafil içeren ilaçlarında ruhsat alarak piyasaya çıkmaları yakındır. Başlangıçta özellikle kalple ilgili yan etkiler yaptığı konusunda halk arasında kuşku ile karşılanan ve çeşitli söylentiler çıkmasına yol açan bu ilacın kalple ilgili sorun yaratmayla ilgisi olmadığı anlaşılmıştır. Doktor tarafından reçete ile verilmesi zorunlu olan bu ilacın daha da geliştirilmesi ile ilgili bilimsel araştırmalar büyük bir hızla ilerlemektedir.

 

Bir diğer ilaç tedavisi testosteron denilen erkeklik hormonu eksikliği saptanan hastalarda bu hormonun verilmesidir. Mutlaka doktor kontrolü ile verilmeli ezbere kullanılmamalıdır.

 

ağızdan alınan ilaçlarla yarar sağlanamayan hastalara direk olarak penis içine yapılan ve damarlara etkili olan iğne tedavileri vardır. Burada ilişki öncesinde hasta küçük ve ince iğnelerle penis içine ilacı kendisi enjekte ederek ereksiyon sağlamaktadır. Ülkemizde bulunmayan bir diğer bu tür direk uygulama da ayı tür ilaçların idrar deliğinden küçük fitiller halinde penise uygulanmasıdır.

 

İlaç tedavilerinden yarar sağlanamayan durumlarda vakum cihazları kullanılabilir. İlişki öncesinde penis bir fanus içine konarak negatif basınçla sertleşmesi sağlanarak ilişki kurulmasına çalışılmaktadır. Başarı oranları ve hastalarca benimsenme oranları oldukça düşük olmasına rağmen denenebilir.

 

Cerrahi tedavi olarak söz edilebilecek ilk yöntem penise protez yerleştirilmesidir. İlaç tedavilerinin başarılı olmadığı ve doktorun uygun gördüğü, hastanın da istek gösterdiği durumlarda bir ameliyatla penis içine protezler yerleştirilmekte ve ereksiyon yapay olarak sağlanmaktadır. Bu yöntem hastaya iyi anlatılmalı, geri dönüşümsüz olduğu anlaşılmalı ve sonuçta doğal ilişki olmadığı sadece peniste ilişkiye yeterli bir sertlik sağlanabildiği iyi anlatılmalıdır. Bu sınırlar içinde hastayı çok mutlu edebilecek ve yeri halen yaygın olarak kabul edilen bir tedavi yöntemidir.

 

 

Erkeklerde cinsel istek azlığının özellikle gençlerde en önemli nedeni psikolojiktir. Stres, depresyon, çeşitli psikiyatrik bozukluklar bunların başında gelir. Sertleşme kayıpları ile sonuçlanabilir ve isteksizlik ve cinsellikten kaçma daha da belirgin hale gelir. Çok az bir kısmında ise prolaktin denilen ve kafatası içinde çok önemli bir hormon organı olan hipofiz bezinden salgılanan bir hormonun aşırı salınımı ile ilgili olabilir. Bunun araştırılması ilgili doktor tarafından yapılmalıdır.